Có một số tên cơ quan, tổ chức mà lâu nay nghe nhiều đọc mãi vẫn khó nhớ, khó gọi và trên thực tế rất ít được sử dụng trong giao dịch thường nhật vì nó quá dài, dài đến lê thê.
“Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, thiếu niên và nhi đồng”, “Ủy ban công tác về người Việt Nam ở nước ngoài”, “Cục quản lý Vốn và Tài sản trong các doanh nghiệp Nhà nước”, “Công ty Quản lý, Khai thác và Sử dụng các công trình thủy lợi”, “Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế và chức vụ” v.v...
Trong giao dịch thường nhật, người ta ngại nói hết, ngại nghe hết những tên gọi này. Nhiều trường hợp đã rút gọn, nói tắt như “Công ty Quản lý, Khai thác và...”, gọi là “Công ty Thủy nông”...
Tên gọi quá dài có những bất cập: Quá dài sinh khó nhớ, dễ quên, tốn giấy mực khi in ấn những tên gọi này.
Nói cách khác không phổ cập. Không phù hợp với nếp sống công nghiệp… Từ đó tự nó làm mất đi tính sử dụng. Người không chuyên sâu lĩnh vực ngành đó đảm trách dễ có suy luận lệch lạc.
Thí dụ như “Ủy ban Văn hóa Giáo dục Thanh niên, thiếu niên và nhi đồng”. Danh tính này dễ sinh ngộ nhận đây là Ủy ban Văn hóa, Giáo dục mà đối tượng là thanh thiếu niên nhi đồng.
Và từ đó có thể ngầm hiểu, Quốc hội có thể còn có những Ủy ban Văn hóa Giáo dục với những đối tượng khác nữa, như người cao tuổi, lớp người trung niên, chẳng hạn…
Tên gọi dù dài mấy vẫn không thể nào bao hàm hết chức năng nhiệm vụ của cơ quan đó. Thí dụ: “Công ty Quản lý, khai thác và sử dụng các công trình thủy lợi”.
Dù đã khá dài nhưng Cty này chưa chắc đã quản lý, khai thác và sử dụng hết những công trình thủy lợi hiện có, vì các công trình này đâu chỉ gồm mấy trạm bơm? Còn đê, kè, cống, bờ vùng bờ thửa...
“Ủy ban công tác về người Việt Nam ở nước ngoài” là một thí dụ khác. Được biết, tiền thân của tổ chức này là Ban Việt kiều. Tên “Việt kiều” vốn đã Việt hóa từ lâu, nghe vừa ngắn gọn vừa dễ gọi, dễ nhớ lại bao quát.
Ngoài ra, do đặt tên quá dài nên nhìn một con dấu với chi chít hàng chữ chen nhau cho đủ tên gọi, cá nhân tôi có cảm nhận không oai, không uy bằng con dấu có ít chữ nhưng chữ to đậm, rõ ràng. Nó khỏe khoắn, bề thế và toát lên sức vóc của nội hàm.
Và đặc biệt, với những tên gọi dài lê thê khi dịch ra tiếng nước ngoài cũng sẽ khó chuẩn hơn.
