Liên hợp quốc xem xét xây dựng quy định kiểm soát vũ khí sát thương sử dụng AI

Các quốc gia thành viên Liên hợp quốc ngày 16/11 bắt đầu thảo luận tại Geneva (Thụy Sĩ) về khả năng khởi động đàm phán xây dựng quy định quốc tế đối với vũ khí tự hành có khả năng sát thương sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên, bất đồng giữa các nước, đặc biệt là sự dè dặt của những cường quốc quân sự như Mỹ và Nga, đang đặt ra thách thức lớn đối với nỗ lực kiểm soát loại vũ khí này.

drone-ukraine.jpg
UAV StarGate trước chuyến bay tại một địa điểm không được tiết lộ ở Ukraine. Ảnh tư liệu: AP

Vấn đề được đưa ra tại Hội nghị rà soát lần thứ bảy Công ước về một số loại vũ khí thông thường (CCW). Các đại biểu dự kiến quyết định ngay trong tuần này liệu có khởi động tiến trình đàm phán một thỏa thuận quốc tế nhằm kiểm soát việc phát triển và sử dụng các hệ thống vũ khí tự hành có khả năng sát thương hay không.

Tranh luận tập trung vào việc có nên cho phép máy móc tự quyết định tấn công mục tiêu và con người phải duy trì mức độ kiểm soát, trách nhiệm đến đâu đối với các quyết định sử dụng vũ lực gây chết người.

Theo các tổ chức vận động kiểm soát vũ khí, máy bay không người lái có khả năng tự xác định và tấn công mục tiêu đã được triển khai trong một số trường hợp tại các vùng xung đột như Ukraine và Trung Đông. Tuy nhiên, các hệ thống này chưa được sử dụng rộng rãi trong hoạt động quân sự.

Tháng trước, bảy quốc gia gồm Áo, Bỉ, Brazil, Ireland, Mexico, New Zealand và Panama đã trình đề xuất khởi động đàm phán về một thỏa thuận mới có tính ràng buộc pháp lý đối với vũ khí tự hành.

Theo tổ chức vận động Stop Killer Robots, hiện có 130 quốc gia ủng hộ việc xây dựng các quy định quốc tế mới nhằm kiểm soát những hệ thống vũ khí này. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cũng đặt mục tiêu khởi động tiến trình đàm phán trong năm nay.

Tuy nhiên, trở ngại lớn nhất là cơ chế đồng thuận của Công ước CCW, theo đó mọi quyết định phải được tất cả các nước tham gia nhất trí. Điều này đồng nghĩa chỉ cần một quốc gia phản đối cũng có thể khiến đề xuất không được thông qua.

Kết quả hội nghị tại Geneva sẽ quyết định liệu các quốc gia có thể chuyển từ giai đoạn thảo luận sang đàm phán chính thức về vũ khí tự hành có khả năng sát thương hay không, trong bối cảnh công nghệ AI đang phát triển nhanh và ngày càng được ứng dụng trong lĩnh vực quân sự.

Quỳnh Trang (Theo AP)

Cùng chuyên mục