Mỹ công bố thêm thông tin về cáo buộc Trung Quốc thử hạt nhân, kêu gọi thúc đẩy giải trừ quân bị

Trong bối cảnh hiệp ước New START giữa Mỹ và Nga vừa hết hiệu lực, Washington đã công bố thêm thông tin giải mật về một vụ thử hạt nhân ngầm mà họ cáo buộc Trung Quốc tiến hành năm 2020, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế gây sức ép buộc Bắc Kinh và Matxcova quay lại bàn đàm phán giải trừ quân bị.
Ông Christopher Yeaw - Trợ lý ngoại trưởng Mỹ. Ảnh : AP
Ông Christopher Yeaw - Trợ lý ngoại trưởng Mỹ. Ảnh : AP

Phát biểu tại hội nghị giải trừ quân bị do Liên Hợp Quốc bảo trợ ở Geneva, trợ lý ngoại trưởng Mỹ Christopher Yeaw cho biết hệ thống giám sát quốc tế đã ghi nhận một chấn động địa chấn 2,75 độ ngày 22/6/2020 tại bãi thử Lop Nur, miền tây Trung Quốc. Theo ông, tín hiệu này mang đặc điểm của một vụ nổ đơn lẻ, không giống hoạt động khai thác mỏ thông thường, và “có khả năng” là một vụ thử hạt nhân.

Mỹ cáo buộc Trung Quốc thiếu minh bạch, từ chối cho phép đặt các trạm quan trắc địa chấn ở khoảng cách tương đương như Mỹ áp dụng tại Nevada. Ông Yeaw cho rằng, Bắc Kinh đang mở rộng kho vũ khí hạt nhân “nhanh chóng và thiếu ràng buộc”, thậm chí có thể đạt thế cân bằng với Mỹ trong vòng 4–5 năm tới.

Những tuyên bố này được củng cố khi ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết, Trung Quốc đã tăng số đầu đạn từ hơn 200 năm 2020 lên trên 600 và có thể vượt 1.000 vào năm 2030. Washington khẳng định sẽ theo đuổi mọi kênh ngoại giao, song không đứng nhìn các đối thủ mở rộng năng lực hạt nhân.

Bắc Kinh lập tức bác bỏ cáo buộc. Đại sứ Trung Quốc tại hội nghị tuyên bố đây là những luận điệu “vô căn cứ”, khẳng định nước này luôn tuân thủ cam kết tạm dừng thử nghiệm theo tinh thần của Hiệp ước cấm thử hạt nhân toàn diện. Trung Quốc cũng cho rằng quy mô kho hạt nhân của họ vẫn nhỏ hơn nhiều so với Mỹ và Nga, nên việc yêu cầu tham gia cơ chế kiểm soát ba bên là “không công bằng”.

Tranh cãi diễn ra trong bối cảnh cơ chế kiểm soát vũ khí song phương cuối cùng giữa hai cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới đã chấm dứt. Giới quan sát cảnh báo, các cáo buộc qua lại có thể làm gia tăng nguy cơ tái khởi động cuộc chạy đua vũ trang, đặc biệt khi Tổng thống Donald Trump từng để ngỏ khả năng Mỹ nối lại thử nghiệm trên “cơ sở tương đương”.

Cùng chuyên mục