Xác định nguồn nhân lực là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và động lực phát triển bền vững, những năm qua, Quảng Ninh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng lao động, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu của quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Một trong những giải pháp được tỉnh ưu tiên hàng đầu là nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo. Tỉnh tiếp tục duy trì đầu tư cho giáo dục theo hướng toàn diện, chú trọng cả giáo dục phổ thông, giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp. Nhờ đó, Quảng Ninh nhiều năm liên tục nằm trong nhóm 10 địa phương có số lượng và tỷ lệ học sinh đạt giải cao tại các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia; đồng thời đạt nhiều thành tích tại các kỳ thi Olympic khu vực và quốc tế. Đến nay, tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn tỉnh đạt 91,6%, tạo nền tảng vững chắc cho việc phát triển nguồn nhân lực.
Cùng với đó, tỉnh tập trung đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp theo hướng gắn với nhu cầu của thị trường lao động. Trường Đại học Hạ Long được đầu tư phát triển trở thành trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao của khu vực, xếp thứ 87 trong bảng xếp hạng 100 trường đại học hàng đầu Việt Nam năm 2025.
Hệ thống các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn cũng chủ động điều chỉnh chương trình, ngành nghề đào tạo phù hợp với định hướng phát triển của tỉnh, tập trung vào các lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, du lịch, dịch vụ và logistics; tăng cường kết nối giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp nhằm giảm khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu sử dụng lao động. Việc đào tạo theo đơn đặt hàng, đào tạo gắn với nhu cầu tuyển dụng và phát triển kỹ năng thực hành… góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng suất lao động. Tỷ lệ người học có việc làm sau tốt nghiệp ở nhiều ngành đào tạo đạt trên 90%; tỷ lệ lao động qua đào tạo của tỉnh tăng từ 85,5% năm 2021 lên khoảng 87,8% đến hết tháng 6 năm 2026; tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ tăng, đạt gần 43%.
Để đáp ứng yêu cầu phát triển mạnh mẽ của chuyển đổi số, khoa học công nghệ, Quảng Ninh đặc biệt quan tâm phát triển kỹ năng số và năng lực thích ứng cho lực lượng lao động. Phong trào "Bình dân học vụ số" được triển khai sâu rộng, góp phần nâng cao nhận thức và kỹ năng số cho người dân. 100% lớp học và chương trình đào tạo trên địa bàn tỉnh đã tích hợp nội dung giáo dục kỹ năng số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), tạo điều kiện để người học tiếp cận sớm với công nghệ mới.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đã tổ chức 453 lớp tập huấn về chuyển đổi số, kỹ năng số cho 36.035 lượt cán bộ, công chức; tổ chức 144 lớp đào tạo kỹ năng số cho 18.922 công nhân, người lao động tại doanh nghiệp và hợp tác xã. Trong năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, MTTQ và các tổ chức thành viên đã tổ chức gần 1.100 hội nghị, lớp tập huấn và lớp "Bình dân học vụ số", thu hút trên 160.000 lượt đoàn viên, hội viên và nhân dân tham gia. Đến nay, 100% thôn, khu phố trên địa bàn tỉnh đã thành lập tổ công nghệ số cộng đồng; 99% cán bộ, công chức, viên chức, 80% người dân trong độ tuổi trưởng thành và 86% người lao động trong doanh nghiệp, hợp tác xã đã được trang bị kiến thức, kỹ năng số cơ bản.
Một giải pháp quan trọng khác được tỉnh tập trung thực hiện là phát triển nguồn nhân lực gắn với quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Cơ cấu lao động trên địa bàn đang dịch chuyển tích cực theo hướng tăng tỷ trọng lao động trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo và dịch vụ. Số lao động trong ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng từ khoảng 101.100 người năm 2021 lên hơn 122.000 người năm 2025.
Nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển các ngành kinh tế mới, tỉnh cũng triển khai nhiều chính sách thu hút, trọng dụng và giữ chân nhân lực chất lượng cao. HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 57/2025/NQ-HĐND ngày 17/7/2025 quy định chính sách thu hút, hỗ trợ nhân lực về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong các cơ quan của hệ thống chính trị thuộc tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2025-2030. Qua đó, đã có 5 cơ quan, đơn vị, địa phương ban hành Quyết định phê duyệt đối với 7 trường hợp đủ điều kiện hưởng chính sách thu hút; toàn tỉnh đã có 67 trường hợp thuộc 39 cơ quan, đơn vị, địa phương được phê duyệt hưởng chính sách hỗ trợ đối với người làm công tác chuyên trách về chuyển đổi số theo quy định tại nghị quyết này.
Bên cạnh các chính sách đào tạo và thu hút nhân lực, tỉnh còn đặc biệt quan tâm cải thiện điều kiện sống, làm việc và bảo đảm an sinh xã hội cho người lao động. Đề án phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân và người lao động được triển khai quyết liệt, góp phần tạo môi trường làm việc và sinh sống ổn định. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đã có 3 dự án nhà ở xã hội cơ bản hoàn thành với quy mô 5,8ha và 2.370 căn; đồng thời, đang triển khai 15 dự án với tổng quy mô 63,9ha và 20.359 căn.
Công tác giải quyết việc làm và kết nối cung - cầu lao động tiếp tục được đẩy mạnh. Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh tạo thêm 14.650 việc làm mới, đạt 101,03% kế hoạch; tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức thấp, khoảng 2,07%. Tỉnh đã tổ chức 19 ngày hội việc làm với sự tham gia của 326 doanh nghiệp; đồng thời tăng cường tư vấn, giới thiệu việc làm, kết nối cung - cầu lao động và triển khai thí điểm sàn giao dịch việc làm quốc gia trực tuyến.
Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực, Quảng Ninh vẫn xác định phát triển nguồn nhân lực là nhiệm vụ lâu dài và cần tiếp tục có những giải pháp đột phá. Trong thời gian tới, tỉnh sẽ tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ các ngành kinh tế trọng điểm như logistics, thương mại quốc tế, du lịch chất lượng cao, kinh tế biển, năng lượng và công nghiệp chế biến, chế tạo; đồng thời tăng cường hợp tác giữa nhà trường, doanh nghiệp và các cơ sở nghiên cứu, đẩy mạnh thu hút nhân tài và phát triển các kỹ năng mới phù hợp với xu thế phát triển của nền kinh tế số.
Với quyết tâm chính trị cao, cách làm bài bản và tầm nhìn chiến lược, tỉnh đang từng bước xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo động lực quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và nâng cao vị thế cạnh tranh trong giai đoạn phát triển mới.
