Hiện nay tại khu vực phía trong Cửa Lục, các hoạt động lấn biển, đổ thải và vận chuyển than của một số doanh nghiệp gây ô nhiễm môi trường Vịnh Hạ Long đang diễn ra ngày càng nhiều, cần sớm được cơ quan chức năng xử lý, ngăn chặn.
Môi trường Vịnh Hạ Long sẽ bị ô nhiễm từ những hoạt động lấn biển, đổ thải như thế này.
Ngày 24-7-2007, UBND tỉnh đã phát động cuộc bầu chọn Vịnh Hạ Long vào 1 trong 7 kỳ quan thiên nhiên của thế giới. Đây là dịp tốt để chúng ta quảng bá rộng rãi hình ảnh Vịnh Hạ Long. Để cuộc vận động đạt hiệu quả, bên cạnh việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền để các tầng lớp nhân dân, du khách v.v... tham gia cuộc bình chọn, thiết nghĩ vấn đề tăng cường công tác quản lý, bảo vệ môi trường Vịnh Hạ Long cần được coi trọng hơn nữa, bởi đây chính là cách để chúng ta bảo tồn và khai thác, phát huy giá trị di sản Vịnh Hạ Long một cách bền vững nhất. Theo ý kiến của nhiều người, hiện nay tại khu vực phía trong Cửa Lục, các hoạt động lấn biển, đổ thải và vận chuyển than của một số doanh nghiệp gây ô nhiễm môi trường Vịnh Hạ Long đang diễn ra ngày càng nhiều, cần sớm được cơ quan chức năng xử lý, ngăn chặn.
Ngày 20-7-2007, cùng với cán bộ Đội Quản lý môi trường của Ban Quản lý Vịnh Hạ Long, chúng tôi đã đi kiểm tra hiện trạng môi trường ở khu vực này. Dọc ven bờ từ chân cầu Bãi Cháy đi lên phía cầu Bang, bằng mắt thường cũng có thể cảm nhận rõ tác động gây ô nhiễm môi trường Vịnh do các hoạt động lấn biển, đổ thải, vận chuyển than gây ra. Tại khu vực khu đô thị Hà Khánh B và C, do Công ty CP Phát triển Dự án Biển Đông và Công ty CP Xây dựng số 1 Hà Nội thi công đổ đất lấn biển, một số đoạn đã không thực hiện xây kè chắn mà đổ đất, đá trực tiếp lấn ra biển. Lên tới giáp cầu Bang, nơi đang diễn ra những hoạt động sàng tuyển, bốc rót than thuộc Công ty Than Hòn Gai, Công ty Than Hà Tu quản lý và của một số cảng than của tư nhân, chúng tôi nhận thấy hầu hết cơ sở hạ tầng của các bến cảng đều không đảm bảo tiêu chuẩn quy định phòng chống ô nhiễm môi trường. Lượng đất, đá phế thải được đổ trực tiếp xuống biển. Than rơi vãi từ các băng chuyền bốc rót này trôi theo nước, nhiều tới mức cách đó khoảng 1 km về phía cầu Bãi Cháy, hàng chục chiếc tàu hút than của tư nhân ''đủ việc'' để mà làm ăn...
Kiểm tra khu vực ven bờ khu công nghiệp Cái Lân đến Hà Khẩu, thuộc phạm vi các doanh nghiệp: Công ty Đóng tàu Than Việt Nam, Nhà máy Đóng tàu Hạ Long, Xí nghiệp Gạch ngói Hà Khẩu 1 và 2, Công ty CP Viglacera, thì tình trạng cũng tương tự; hầu hết các doanh nghiệp trên đều đã và đang đổ đất, đá, phế phẩm lấn ra biển với khối lượng lớn nhưng không hề có kè chắn bao ở phía ngoài. Trong khi đó thì ở dưới chân cầu Bãi Cháy, phía Hòn Gai (gần bến phà cũ) bất chấp đã có biển báo cấm nhưng hiện đang xuất hiện tình trạng người dân đổ đất đá, phế liệu xây dựng xuống biển. Lượng đất đá này ngày càng nhiều, nếu như không sớm được chính quyền địa phương ngăn chặn, tình trạng trên có thể sẽ tiếp diễn ngày một nghiêm trọng hơn.
Đây là những việc làm gây nguy hại cho môi trường Vịnh không chỉ trong hiện tại mà là cả trong tương lai. Bởi theo phân tích của các nhà khoa học thì từ những hoạt động đổ thải, lấn biển, vận chuyển than như trên, các chất a xít, bùn sẽ theo dòng chảy đưa ra Vịnh, gây bồi lắng, tăng độ đục của Vịnh Hạ Long, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường của di sản. Mới đây trao đổi với chúng tôi, ông Don Miller, cố vấn giáo dục môi trường của dự án ''Con thuyền Sinh thái'' của Tổ chức Bảo tồn động vật hoang dã quốc tế (FFI) cũng đã khuyến cáo về mối nguy hại ô nhiễm môi trường Vịnh từ những hoạt động lấn biển, đổ thải không tuân thủ các quy định về môi trường gây ra như huỷ hoại san hô, các loài cá, tôm, động vật đáy và nhiều loài sinh vật khác. Đó là chưa kể ngoài gây nguy hại cho môi trường Vịnh, các hoạt động lấn biển, đổ thải trên còn gây thiệt hại lớn về kinh tế, được biết hàng năm Nhà nước đã phải bỏ ra hàng chục tỷ đồng để nạo vét, khơi thông luồng lạch ra vào của cảng Cái Lân.
Rõ ràng để xảy ra tình trạng như trên, ngoài các doanh nghiệp thì trách nhiệm còn là ở các cơ quan chức năng, chính quyền các địa phương liên quan trong kiểm tra, giám sát việc tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp trong quá trình sản xuất, thi công. Được biết, mới đây Ban Quản lý Vịnh Hạ Long đã có công văn đề nghị Sở Tài nguyên - Môi trường, Sở Xây dựng và UBND TP Hạ Long quan tâm chỉ đạo và có những biện pháp ngăn chặn ngay đối với các hoạt động nói trên. Hy vọng, với sự kiên quyết của các ngành chức năng, tình trạng này sẽ sớm khắc phục.
