Xã Phú Hải (huyện Hải Hà) có hơn 100 hộ dân nuôi nghêu và ngao trên diện tích hơn 200 ha bãi triều. Và xung quanh chuyện nghêu, ngao thật có lắm chuyện... cười ra nước mắt!
Ông D, chủ một hộ có thâm niên nuôi ngao hơn 15 năm, cho biết: “Nuôi nghêu, ngao cũng giống như đánh bạc với trời, được thua thì chỉ có trời mới biết!”. Có hộ nuôi cả nghêu lẫn ngao; năm đó nghêu chết, ngao được mùa. Anh ta rút ra kinh nghiệm: “Chắc bãi triều này thích hợp với nuôi ngao!” nên năm sau anh ta chỉ nuôi ngao, không nuôi nghêu. Thế nhưng năm đó anh ta lại mất mùa, còn các hộ nuôi nghêu thì cười đắc thắng vì được mùa. Lại có hộ không thả giống ngao vào tháng 4 như mọi nhà mà thả giống muộn hơn, vào tháng 6. Năm đó anh ta được mùa còn các hộ khác thì mất mùa. Và anh ta lại đưa ra kinh nghiệm: “Ngao thả giống vào tháng 6 là phù hợp nhất!”. Không ngờ năm sau cả nghêu lẫn ngao ở bãi nhà anh ta đều chết ráo hết...
Bà con chỉ còn biết đến UBND xã kêu trời. UBND xã đành lên tiếng hỏi cấp trên, nhưng cấp trên cũng chỉ nói chung chung là “-Do nuôi không đảm bảo”. Vì thế, xã cho các hộ dân một năm nghỉ không nuôi nghêu, ngao gì cả; bù vào đó, bà con được phép khai thác tự nhiên nhưng phải dọn vệ sinh bãi triều (vì theo lãnh đạo xã Phú Hải, nghêu, ngao chết là do môi trường bãi triều bị ô nhiễm). Đến năm 2008, các hộ được phép thả giống ngao và năm 2009 bước vào thu hoạch. Quả đúng là có dọn vệ sinh môi trường có khác, mùa ngao năm nay thắng lớn! Khổ một nỗi được mùa mà buồn! Do khủng hoảng kinh tế chung toàn cầu, phía Trung Quốc không mua ngao của bà con; còn phía ta thì tiêu thụ rất chậm. Nhiều hộ phải bán thốc, bán tháo để lấy lại vốn là may; còn nhà nào tiếc tiền, cố đợi chờ khi được giá mới khai thác thì lâm vào cảnh trắng tay bởi nghêu, ngao chết hàng loạt...
Ông Phạm Việt Nam, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Hải, trò chuyện với chúng tôi mà cứ bức xúc như ngồi trên đống lửa: “-Mất mùa đã lo, giờ được mùa cũng vẫn lo... Chúng tôi giờ chẳng biết làm sao nữa!”.
Không biết làm cách nào để tháo gỡ cho bà con bây giờ?!
