Quý I/2026, cả nước đã xảy ra 36 vụ ngộ độc thực phẩm, tăng 20 vụ so với cùng kỳ năm 2025. Hiện, Bộ Y tế đang phối hợp cùng các bộ, ngành liên quan, chuyển mạnh tư duy quản lý an toàn thực phẩm từ "kiểm soát từng khâu riêng lẻ" sang "quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm".
Lỗ hổng từ thức ăn đường phố và bếp ăn tập thể
Thời gian qua, liên tiếp các vụ ngộ độc tập thể xảy ra với quy mô lớn, trong đó nhiều vụ liên quan thức ăn đường phố và bếp ăn tập thể.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại Trường tiểu học Bình Quới Tây (phường Bình Quới) khiến 266 học sinh mắc bệnh, trong đó 190 em phải nhập viện điều trị với các triệu chứng sốt, đau bụng, nôn ói.
Gần đây nhất, ngày 18/4/2026, tại xã Diễn Châu, tỉnh Nghệ An, hơn 20 người phải nhập viện sau khi ăn bánh mì, nghi do ngộ độc thực phẩm…
Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết, năm 2025, cả nước xảy ra 84 vụ ngộ độc thực phẩm với 2.301 người mắc. So với năm 2024, số vụ giảm 37,8% và số người mắc giảm 53,4%.
Riêng Quý I/2026, cả nước đã xảy ra 36 vụ ngộ độc thực phẩm, tăng 20 vụ so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, phần lớn các vụ việc tập trung tại khu vực đô thị đông dân, nơi nhu cầu tiêu thụ thực phẩm lớn nhưng việc kiểm soát nguồn gốc, điều kiện chế biến còn nhiều hạn chế.
Lý giải về sự gia tăng này, theo đại diện Cục An toàn thực phẩm, số vụ ngộ độc được phát hiện tăng trong thời gian gần đây một phần do hệ thống giám sát và báo cáo đã được siết chặt. Đồng thời, việc kiểm tra công khai, xử lý vi phạm được đẩy mạnh đã giúp phát hiện nhiều vụ việc hơn, thay vì bị bỏ sót như trước đây.
Theo Cục An toàn thực phẩm, qua công tác điều tra thực tế, số vụ ngộ độc thực phẩm gần đây chủ yếu xảy ra tại các bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học và thức ăn đường phố, đặc biệt là ở các đô thị lớn có địa bàn rộng, mật độ dân số cao, nhu cầu cần cung cấp thực phẩm lớn.
Việc truy xuất nguồn gốc thực phẩm đối với các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ hoặc trên các sàn thương mại điện tử cũng rất khó khăn, ảnh hưởng tới khả năng phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trên diện rộng.
Bên cạnh đó, kiến thức chung về an toàn thực phẩm của những chủ cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ, thức ăn đường phố còn tương đối hạn chế, điều này dễ dẫn tới các hành vi gây mất vệ sinh an toàn thực phẩm trong quá trình chế biến, phục vụ thức ăn.
Điều kiện nơi bán hàng ngoài đường phố chật hẹp, đa số lưu động, nguy cơ không bảo đảm các điều kiện an toàn thực phẩm; các cơ sở kinh doanh vì lợi nhuận mà sử dụng nguyên liệu không bảo đảm…
Như vậy, từ thực tế của cơ quan chức năng phân tích, có thể thấy đang tồn tại những lỗ hổng kéo dài, đó là nguồn nguyên liệu khó truy xuất, điều kiện chế biến hạn chế, kiến thức an toàn thực phẩm của các cơ sở nhỏ lẻ còn thấp. Đặc biệt, tại các đô thị lớn, nhu cầu tiêu thụ cao khiến áp lực cung ứng thực phẩm nhanh, rẻ dễ dẫn đến việc đánh đổi an toàn...
Theo Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế đã ban hành các văn bản chỉ đạo khẩn cấp gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố nhằm siết chặt quản lý an toàn thực phẩm học đường và thức ăn đường phố.
Theo đó, siết chặt trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở kinh doanh, đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể. Đặc biệt, đối với bếp ăn trường học, người đứng đầu chịu trách nhiệm phải là Hiệu trưởng.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng yêu cầu đẩy mạnh hậu kiểm, công khai sai phạm và đặc biệt là huy động sức mạnh giám sát từ cộng đồng như Hội phụ huynh, Đoàn thanh niên.
Các cơ sở cũng được yêu cầu phải sẵn sàng phương án phản ứng nhanh, truy xuất nguồn gốc triệt để ngay khi có sự cố ngộ độc xảy ra, nhằm bảo vệ tuyệt đối sức khỏe cho học sinh và người dân.
