Gần đây, các đối tượng cơ hội chính trị, một số phần tử cực đoan trong tôn giáo... phối hợp với nhau lập ra cái gọi là ''Hội dân oan'' (thực chất là màn kịch để kêu gọi quyên góp tiền tài trợ, kích động gây rối trật tự xã hội). Bà Nguyễn Thị Gấm là một ''hội viên'' có tên trong danh sách ''Hội dân oan''. Bài viết sau đây xin nói rõ hơn nỗi ''oan Thị Mầu'' của bà Gấm.
Bà Nguyễn Thị Gấm sinh năm 1942, trú tại tổ 7, khu 10A, phường Bãi Cháy, TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh; là người đeo bám khiếu kiện tại Hà Nội từ đầu năm 2001 đến nay. Ngày 15-6-2006, trên mạng lnternet có hình ảnh của bà Gấm chụp tại khu vực Vườn hoa Chi Lăng, Hà Nội, tay cầm khẩu hiệu: “Nguyễn Thị Gấm, 65 tuổi Quảng Ninh mất nhân quyền 6 năm”. Thực chất bà Gấm “mất nhân quyền”, “bị oan” như thế nào?
Năm 2000, thực hiện kế hoạch nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 18A, UBND phường Bãi Cháy, UBND TP Hạ Long đã tiến hành làm các thủ tục xác định diện tích, hiện trạng nhà đất và áp giá đền bù cho thửa đất bị thu hồi số 34 mang tên ông Phạm Văn Tỵ ở tổ 7, khu 10A, phường Bãi Cháy, TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh là 151.698.000 đ. Nhưng do bà Nguyễn Thị Gấm (vợ cũ của ông Tỵ đã ly hôn năm 1979) có khiếu kiện cho rằng việc đền bù cho ông Tỵ là không đúng chính chủ của thửa đất nên số tiền trên không được giao cho ông Tỵ. Vụ việc đã được TAND TP Hạ Long thụ lý. Trong lúc chờ kết quả chính thức, để bảo đảm tiến độ thi công công trình, ngày 30-8-2000, Ban đền bù GPMB và TAND TP Hạ Long mời ông Tỵ, bà Gấm đến làm việc và thống nhất tạm thời giao toàn bộ số tiền đền bù thửa đất số 34 cho Đội thi hành án dân sự TP Hạ Long gửi vào ngân hàng, chờ quyết định của bản án có hiệu lực pháp luật của toà án mới giải quyết; đề nghị ông Tỵ và bà Gấm phải bàn giao mặt bằng thi công trước ngày 2-9-2000. Sau đó, UBND phường Bãi Cháy và các ban, ngành đã mời bà Gấm đến họp, giải thích và yêu cầu bà không được ngăn cản việc thi công, mọi thắc mắc tranh chấp tài sản chờ toà án và chính quyền giải quyết.
Như vậy, thửa đất số 34 thu hồi nêu trên đã được đền bù. Việc bồi thường cho thửa đất thu hồi số 34 là đúng quy định của nhà nước, số tiền được đền bù là thoả đáng, ông Tỵ không có ý kiến thắc mắc gì. Việc bà Gấm có đơn khiếu kiện tiền đền bù là do bà và ông Tỵ có tranh chấp, thuộc nội bộ gia đình ông Tỵ, không liên quan tới Ban giải phóng mặt bằng làm đường 18A. Do có tranh chấp nên số tiền trên chưa giao cho ông Tỵ dù ông đứng tên thửa đất đó là hợp lý. Tuy nhiên, sau đó bà Gấm và các con đã có hành vi ngăn cản việc giải phóng mặt bằng, chống người thi hành công vụ.
8h30’ ngày 21-10-2000, Ban GPMB kết hợp với các ban, ngành và địa phương phường Bãi Cháy tổ chức thi công trên thửa đất số 34 nêu trên. Trước khi thi công, ông Lê Minh, Chủ tịch phường Bãi Cháy đã đọc Thông báo Số 1420/TB-UB ngày 20-10-2000 của UBND TP Hạ Long và tổ chức cắm cọc tiêu bảo vệ phần đất thi công; các thành viên trong đoàn đã giải thích cho những người trong gia đình ông Tỵ có trách nhiệm chấp hành theo quy định của pháp luật và tổ chức thi công. Nhưng khi máy xúc của anh Tuấn bắt đầu làm việc, bà Gấm đã lăn lộn ở chỗ gầu xúc và chửi bới những người làm nhiệm vụ; Phạm Hùng Cường (con rể bà Gấm, ông Tỵ) yêu cầu anh Tuấn (công nhân lái máy xúc) dừng máy, có nhiều lời lẽ đe doạ, xúc phạm anh Tuấn; Phạm Hồng Phong (con trai bà Gấm) đứng gần máy xúc đe doạ: “đứa nào muốn làm thì bước qua xác tao”. Các thành viên trong đoàn đã giải thích cho bà Gấm, anh Cường, anh Phong hơn 1 tiếng đồng hồ, nhưng 3 mẹ con bà vẫn cản trở nên việc thi công không thực hiện được trong ngày 21-10-2000.
Sau sự việc trên, UBND phường Bãi Cháy và các ban, ngành, đoàn thể tiếp tục thuyết phục, giải thích cho bà Gấm và những người trong gia đình. 8h30’ ngày 2-3-2001, Ban GPMB tiếp tục cho thi công thửa đất trên đây, có đầy đủ các ban, ngành, địa phương, có chăng dây, cắm cọc và lực lượng bảo vệ nghiêm ngặt. Sau khi đồng chí Chủ tịch phường Bãi Cháy đọc Thông báo, lực lượng thi công tiến hành làm việc. Máy xúc do anh Trịnh điều khiển vừa xúc được gầu đất đầu tiên, thì Cường trèo lên ca bin, Phong đứng ngay dưới gầu xúc không cho hạ xuống; máy xúc do anh Lượng điều khiển mới xúc được 2 gầu đất, thì bà Gấm và con gái là Phương đứng dưới gầu xúc không cho làm việc. Lực lượng bảo vệ yêu cầu bà Gấm và các con bà ra chỗ khác, nhưng bà Gấm phản đối và tiếp tục cản trở việc thi công, nên lực lượng bảo vệ thi công đã bắt giữ bà và các con bà là Cường, Phong, Phương.
Hành vi của bà Gấm đã làm cản trở tiến độ thi công đường 18A và gây bất bình trong dư luận, đặc biệt là những người được giao nhiệm vụ trực tiếp thi công công trình trên. Tại cơ quan điều tra, bà Gấm và các con khai nhận: Đều biết phần đất thi công đã được đền bù, hành vi cản trở lực lượng thi công là phạm tội, nêu lý do chống đối là do chia tiền bồi thường trong gia đình không thoả đáng. Khoản 1, Điều 257, BLHS nước CHXHCN Việt Nam đã quy định rõ: “Người nào dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực hoặc dùng thủ đoạn khác cản trở người thi hành công vụ thực hiện công vụ của họ hoặc ép buộc họ thực hiện hành vi trái pháp luật thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc bị phạt tù từ sáu tháng đến ba năm”. Trước hành vi của bà Gấm và các con, các cơ quan chức năng đã khởi tố, truy tố, xét xử Nguyễn Thị Gấm 6 tháng tù giam về tội “Chống người thi hành công vụ” theo Điều 257, BLHS, nhưng cho hưởng án treo. Với hành vi của bà Gấm và các con, việc xử lý như vậy là thoả đáng đúng sự thật. Nhưng từ đầu năm 2001 đến nay, bà Gấm thường xuyên đeo bám khiếu kiện tại các cơ quan tiếp dân của Đảng, Nhà nước ở Trung ương, nhà riêng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Nội dung: Việc giải quyết tranh chấp tài sản với chồng cũ, việc giải toả đền bù, việc xử lý về tội “Chống người thi hành công vụ” chưa thoả đáng?
Trong quá trình đeo bám khiếu kiện tại khu vực vườn hoa Mai Xuân Thưởng, bà Gấm đã cùng nhiều người khiếu kiện khác có hành vi tụ tập la hét, chặn xe đại biểu Quốc hội, gây rối trật tự công cộng tại khu vực Trụ sở tiếp công dân của T.Ư Đảng và Nhà nước khi diễn ra các kỳ họp Quốc hội, các phiên họp của UBTVQH, các Hội nghị T.Ư, dịp Đại hội Đảng toàn quốc, các hội nghị quốc tế quan trọng như APEC 14... Nguyễn Thị Gấm đã liên hệ với số đối tượng CHCT, nhận tiền tài trợ để thu thập các đơn, thư, tài liệu khiếu nại, tố cáo của những người dân đến trụ sở tiếp công dân của T.Ư Đảng và Nhà nước để gửi đến các cơ quan chức năng giải quyết khiếu nại, tố cáo và nhà riêng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tán phát lên mạng lnternet. Bà còn cùng số người đeo bám khiếu kiện có hành vi mang băng zôn khẩu hiệu la hét, kích động khi có các đoàn khiếu kiện đông người ở các địa phương lên khu vực Mai Xuân Thưởng đưa đơn khiếu nại gây tình hình phức tạp.
Khi công an đấu tranh với các đối tượng Nguyễn Văn Đài, Lê Thị Công Nhân, bà Gấm cùng nhiều người khiếu kiện lỳ đã đến la hét, gây rối trật tự công cộng, yêu cầu thả người, buộc Công an phường Bùi Thị Xuân phải xử lý, giải toả. Khi công an triệu tập Trần Khải Thanh Thuỷ làm việc, bà cùng những người khiếu kiện kéo đến khu vực phố Phan Đình Phùng, nhà riêng của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước gây rối trật tự, kêu oan, đề nghị thả Trần Khải Thanh Thuỷ, buộc các lực lượng bảo vệ phải đưa về công an phường Quán Thánh xử lý hành chính...
Bà Gấm và Đài, Nhân, Thuỷ thuộc tầng lớp khác nhau, chẳng có mối quan hệ gì, bà ở vườn hoa Mai Xuân Thưởng dài ngày nên cập nhật thông tin chắc chắn hạn chế. Vậy mà bà lại đi đấu tranh cho chúng? Không biết khi “đấu tranh” bênh vực cho Đài, Nhân, Thuỷ..., bà Gấm có nhận thức được hành vi hoạt động phạm tội của số này không?
Chủ sở hữu thửa đất số 34 không phải là bà Gấm, vậy có thể trả tiền đền bù thửa đất đó cho bà được không? Bà đã có hành vi gây nguy hiểm cho xã hội “chống người thi hành công vụ” quy định tại Điều 257/BLHS, có thể không xử lý được không? Vậy mà bà kêu “oan”, kêu “mất nhân quyền”. Phải chăng vì trình độ của bà mới học hết lớp 4/10 nên nhận thức về pháp luật còn hạn chế. Nếu không vậy, bà đã không phải vất vả đi khiếu kiện dài ngày, bởi vì các cơ quan chức năng có thể làm được gì khác hơn.
Với bà Gấm, chúng ta có thể thông cảm, nhưng những người lập ra cái gọi là “Hội dân oan”, không lẽ nhận thức cũng hạn chế như bà hoặc không bằng bà hay sao mà lại đưa bà vào danh sách này. Qua đây để chúng ta có thể thấy bản chất của cái gọi là “Hội dân oan” là gì. Có lẽ một tiêu chí duy nhất là những người đi khiếu kiện dài ngày!? Thật là nực cười.
