Yên Hưng bắt đầu triển khai xây dựng Nhà sinh hoạt cộng đồng (NSHCĐ) từ năm 2002, đến nay trên địa bàn huyện đã có 156 NSHCĐ, mỗi nhà trị giá từ 20-100 triệu đồng. Cùng với niềm vui có địa điểm sinh hoạt chung cho người dân thì một số NSHCĐ trong quá trình hoạt động cũng đã bộc lộ những mặt hạn chế...
Theo quy định, một NSHCĐ đạt chuẩn phải đảm bảo điều kiện: Cảnh quan môi trường xung quanh đủ rộng, thoáng mát, có cây xanh, cột cờ, cổng ra vào, tường rào, sân chơi thể thao, khu vui chơi giải trí, nhà vệ sinh và các thiết bị chuyên dùng khác v.v... Với vùng nông thôn Yên Hưng, điều kiện kinh tế còn khó khăn nên việc xây dựng các NSHCĐ chủ yếu nhằm đáp ứng nhu cầu có địa điểm tổ chức các sinh hoạt tập thể của thôn, khu là chính; một số NSHCĐ sau khi xây dựng đã chú ý trang bị các phương tiện cơ bản như bàn ghế, loa đài, quạt máy v.v... nhưng cũng có nhiều thôn, khu chưa có điều kiện sắm sửa nội thất, hoặc nếu có cũng mang tính chắp vá. Thành ra ở một số nơi, NSHCĐ nghèo nàn, người đến họp nhiều khi phải ngồi xuống nền đất, mùa đông thì lạnh, mùa hè lại nóng bức; như NSHCĐ của xã Tiền Phong, Yên Hải, Sông Khoai v.v... là những ví dụ cụ thể. Ấy là chưa kể những NSHCĐ xây dựng thời kỳ đầu đến nay đã có dấu hiệu xuống cấp, trong khi đó công tác duy tu, bảo dưỡng không được quan tâm đã làm cho những công trình này ngày càng mất đi vẻ đẹp văn hoá của nó, như NSHCĐ ở xã Tiền An, Tân An, Liên Vị.
Với mục đích là nơi sinh hoạt cho người dân thì NSHCĐ bắt buộc phải được xây dựng ở vị trí trung tâm thôn, khu, thuận tiện đường đi lối lại, song do hạn hẹp về quỹ đất và một số nguyên nhân khác dẫn đến một số NSHCĐ đặt ở cuối thôn hoặc không tiện đường đi. Những lý do trên khiến cho không ít NSHCĐ ở Yên Hưng hiện nay chưa phát huy được hiệu quả của nó. Ngay cả những NSHCĐ được huyện đánh giá là ''hoạt động thường xuyên'' thì trên thực tế cũng chỉ mang tính cầm chừng, bởi mỗi tháng các công trình này chỉ mở cửa 1-2 lần, chủ yếu để họp dân.
Có thể thấy hiện nay trên địa bàn huyện mới có hệ thống NSHCĐ của thị trấn Quảng Yên là tỏ ra hoạt động khá hiệu quả. 2 năm trở lại đây ngoài các buổi sinh hoạt chung của khu, NSHCĐ còn phục vụ các hoạt động của nhiều đoàn thể trong khu như Hội Người cao tuổi, Cựu chiến binh, Phụ nữ, Thanh niên, Nông dân, CLB Văn hoá thể thao, CLB dưỡng sinh... Mỗi tháng các công trình này mở cửa trên dưới 20 buổi, vào các ngày hội hè NSHCĐ ở đây thực sự trở thành trung tâm của các hoạt động. Nhờ vậy các NSHCĐ này được người dân và các cấp, ngành quan tâm đầu tư duy tu, bảo vệ. Từ hiệu quả của mô hình NSHCĐ thị trấn Quảng Yên, thời gian gần đây, một số xã như Yên Giang, Hà An, Hoàng Tân cũng đã thí điểm triển khai mô hình giao NSHCĐ cho các đoàn thể, tập thể trong thôn, khu bảo quản, sử dụng. Tuy nhiên, số NSHCĐ hoạt động theo kiểu này vẫn còn rất ít. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, trong đó có nguyên nhân do chạy theo phong trào, sính bệnh thành tích.
Đồng chí Đinh Quang Trung, Phó Chủ tịch Uỷ ban MTTQ huyện công nhận: Văn hoá làng, xã nông thôn đôi khi cũng có những tác động trái chiều. Ví dụ như khi chưa xây dựng được NSHCĐ, phải họp hành nhờ nhà dân hoặc các công trình khác thì người dân trong thôn kêu lắm. Nhất là khi thấy thôn bên cạnh đã khai trương NSHCĐ mà thôn mình vẫn chưa khởi công thì không thể được, anh em họ mạc hô hào nhau, to bé thế nào cũng phải làm cho bằng người... Bởi vậy mới có chuyện NSHCĐ mỗi nơi mỗi kiểu, thậm chí có nhà xây xong thì không còn tiền để trang trí nội thất; sau lại không duy trì sử dụng đều đặn được nên dẫn đến bỏ phí hoặc hoạt động thiếu hiệu quả...
NSHCĐ không chỉ là nơi tổ chức các hoạt động mang tính hành chính của thôn khu, mà còn là nơi diễn ra các hoạt động văn hoá, nghệ thuật, lễ hội v.v... thể hiện sự sum họp, đoàn kết, nét đẹp văn hoá của nhân dân. Bởi vậy cần thiết phải nâng cao hiệu quả cho các công trình văn hoá này, mà trong đó việc cần làm ngay là thiết lập cơ chế quản lý và sử dụng năng động, phù hợp điều kiện mỗi nơi. Ngoài ra, các cơ quan chức năng cũng cần xem xét hỗ trợ kinh phí, cũng như tăng cường vận động tài trợ, bổ sung tài chính, tạo điều kiện cho các NSHCĐ hoạt động...
