Trên cơ sở những tiềm năng, lợi thế nổi trội, những năm qua, tỉnh Quảng Ninh luôn ưu tiên phát triển cảng biển, nhất là hệ thống kết cấu hạ tầng theo hướng đồng bộ, hiện đại. Điều này đang tạo thuận lợi để nâng cao năng lực cạnh tranh, hiện thực hoá mục tiêu đưa Quảng Ninh trở thành trung tâm kinh tế biển, cửa ngõ trung chuyển của khu vực Đông Nam Á.
Với vai trò đảm nhận trên 40% tổng lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng biển khu vực phía Bắc, hoạt động cảng biển tại Quảng Ninh liên tiếp ghi nhận tăng trưởng ổn định với mức tăng trung bình từ 8-10% mỗi năm, đóng góp mạnh mẽ vào tăng trưởng kinh tế chung của tỉnh. Để có được kết quả này, bên cạnh việc triển khai đồng bộ nhiều giải pháp điều hành linh hoạt, Quảng Ninh đặc biệt quan tâm, ưu tiên nguồn lực cho phát triển hạ tầng cảng biển.
Hiện tỉnh có 15 cảng biển, 44 cầu cảng, với tổng chiều dài gần 7km và 3 bến phao; 11 tuyến luồng như Hòn Gai - Cái Lân, Cẩm Phả, Vạn Gia… với tổng chiều dài 119,82km. Cơ sở hạ tầng kết nối đến các cảng biển cũng khá đa dạng với 8 tuyến quốc lộ và 2 tuyến cao tốc có tổng chiều dài 633,07km, kết nối các khu bến chính như: Cái Lân, Yên Hưng, Cẩm Phả, Vạn Gia, Mũi Chùa, đáp ứng đa dạng nhu cầu khai thác, thúc đẩy tăng trưởng tỷ lệ hàng hóa, hành khách với các cảng trong nước và quốc tế.
Điểm đặc biệt, đó là Quảng Ninh tạo ra hệ thống kết cấu hạ tầng liên thông, đồng bộ, hiện đại, thuận lợi để phát triển kinh tế biển thông qua việc mở rộng hợp tác với nhiều nhà đầu tư lớn trong và ngoài nước để đầu tư xây dựng, phát triển hệ thống cảng biển, như: Cảng Cái Lân, Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long, Cảng tàu khách quốc tế Tuần Châu, Cảng Cẩm Phả, Cảng Vạn Ninh, Cảng biển Hải Hà và đang tiếp tục thu hút đầu tư Cảng Hòn Nét - Con Ong... Các cảng biển của Quảng Ninh đã phát huy tốt năng lực nội tại khi liên tục tiếp nhận các tàu lớn, trong đó tàu lớn nhất có trọng tải 120.000 tấn tại khu neo Hòn Nét - Cẩm Phả hay các tàu tổng hợp, container, rời có trọng tải đến 85.000 tấn giảm tải tại cầu bến.
Để nâng công suất tối đa cho các bến cảng, tỉnh đã sắp xếp lại các bến cảng, có lộ trình di dời các cơ sở hoạt động có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường; hệ thống lại các bến cảng, luồng lạch được đánh giá, điều chỉnh quy mô, chức năng phù hợp với định hướng phát triển cảng biển của tỉnh; đồng thời thu hút đầu tư vào lĩnh vực cảng biển, phát triển mới các dịch vụ có giá trị gia tăng cao như: Hệ thống cửa hàng mua sắm trong khu vực Bãi Cháy, bến du thuyền, hoàn thiện hạ tầng khu vực bờ biển Trần Quốc Nghiễn, bãi tắm Hòn Gai, Cẩm Phả, đầu tư mới hệ thống khách sạn tiêu chuẩn 4-5 sao...
Với mục tiêu tăng nhanh tỷ trọng đóng góp của kinh tế biển vào GRDP, phát triển đột phá các ngành kinh tế biển, hình thành cụm kinh tế biển đa ngành… Quảng Ninh phấn đấu đến năm 2030 xây dựng, phát triển trở thành một trung tâm kinh tế biển bền vững của cả nước trên cơ sở phát triển du lịch - dịch vụ kết nối khu vực và quốc tế; đầu tư xây dựng hệ thống cảng biển nước sâu, các âu tàu du lịch đẳng cấp quốc tế gắn với phát triển kinh tế chuỗi KKT, khu đô thị biển - ven biển cận kề và là một trong những trung tâm logistics trọng điểm của cả nước. Đồng thời, xây dựng Quảng Ninh thành một trong những cửa ngõ trung chuyển hướng biển của khu vực, tăng khả năng liên kết không gian kinh tế ven bờ, biển và đảo, tạo động lực phát triển cho vùng Đông Bắc và cả nước.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh đã rà soát, cụ thể các quy hoạch theo hướng dài hơi cho phát triển. Trong đó, chú trọng kêu gọi thu hút đầu tư và hỗ trợ đầu tư hạ tầng cảng biển; hoàn thiện hạ tầng giao thông kết nối để làm cơ sở thu hút đầu tư ngoài ngân sách; nâng cao chất lượng, dịch vụ cảng biển. Đồng thời, tiếp tục nghiên cứu ban hành cơ chế chính sách đủ mạnh để thu hút đầu tư vào các KKT, tạo nguồn hàng cho các hãng tàu về làm hàng tại các cảng của tỉnh; thu hút, kêu gọi các tập đoàn tài chính, ngân hàng mở chi nhánh, văn phòng đại diện tại Quảng Ninh; kêu gọi các doanh nghiệp có kinh nghiệm, năng lực tài chính và ý tưởng đầu tư đồng bộ hệ thống cảng biển, hậu cần logistics, kinh doanh đa loại hình dịch vụ theo chuỗi đạt chuẩn quốc tế; tiếp tục triển khai các giải pháp quảng bá thương hiệu, định vị thương hiệu hệ thống cảng biển Quảng Ninh đến các hãng tàu lớn, các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ cảng biển trên thế giới. Đặc biệt, trong chiến lược phát triển kinh tế biển, sẽ ưu tiên gắn với giữ gìn giá trị, phát huy truyền thống lịch sử, bản sắc văn hóa vùng biển Quảng Ninh.
Với lợi thế về biển, nằm trên tuyến vận tải biển quốc tế sôi động nhất của khu vực và thế giới, từ hạ tầng đồng bộ và hiện đại, Quảng Ninh sẽ khai thác hiệu quả các lợi thế riêng có để kinh tế biển trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
