Không chờ đến khi tàu ra khơi mới kiểm tra, phường Liên Hòa đang siết chặt quản lý tàu cá ngay từ bến, bãi. Cách làm quyết liệt này đã góp phần ngăn chặn từ sớm, từ xa tàu cá vi phạm IUU.
Ông Hoàng Văn Thanh, Phó Chủ tịch UBND phường Liên Hòa chia sẻ: Thực hiện các chỉ đạo của Trung ương và tỉnh Quảng Ninh về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), phường Liên Hòa luôn xác định việc quản lý chặt chẽ đội tàu cá là nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài. Theo đó, hàng năm phường đều sớm ban hành kế hoạch, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các lực lượng, phòng chuyên môn và các khu phố có tàu cá. Mục tiêu được địa phương đặt ra là quản lý chặt đội tàu ngay từ trong bờ, không để phương tiện thiếu hồ sơ, thiếu điều kiện vẫn ra khơi khai thác.
Là địa phương có số lượng phương tiện tàu cá lớn, phường Liên Hòa luôn xác định việc nắm chắc từng con tàu, từng chủ phương tiện và điều kiện hoạt động của từng con tàu là khâu quan trọng để phòng ngừa vi phạm IUU từ sớm, từ xa. Theo thống kê, phường Liên Hòa hiện có 557 tàu cá. Trong đó có 63 tàu dưới 6m; 343 tàu từ 6m đến dưới 12m; 101 tàu từ 12m đến dưới 15m; 42 tàu từ 15m trở lên và 8 tàu nuôi trồng thủy sản. Đây là số lượng phương tiện khá lớn, đòi hỏi công tác quản lý phải thường xuyên, liên tục và có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương với lực lượng kiểm ngư, biên phòng, công an và các khu phố.
Để quản lý hiệu quả, 100% tàu cá dài từ 6m trở lên của phường đã được cập nhật thông tin lên hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (Vnfishbase) và được cấp phép khai thác theo quy định. Riêng 42 tàu cá dài từ 15m trở lên đã hoàn thành đăng kiểm, lắp thiết bị giám sát hành trình (VMS)… Đây là thiết bị giúp cơ quan chức năng theo dõi hành trình hoạt động của tàu, kịp thời phát hiện nguy cơ mất kết nối hoặc đi sai vùng khai thác.
Không dừng lại ở việc cập nhật dữ liệu trên hệ thống, thời gian qua, phường Liên Hòa chú trọng kiểm tra thực tế tại nơi neo đậu. UBND phường đã giao các phòng chuyên môn phối hợp với Công an phường, Trạm Kiểm soát Biên phòng Hà An, các khu phố và lực lượng liên quan rà soát điều kiện hoạt động của từng phương tiện... Qua đó, đảm bảo các tàu cá đều có đầy đủ hồ sơ đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác, thiết bị giám sát hành trình và các điều kiện an toàn trước khi đưa tàu ra khơi.
Phường cũng đã phân công cán bộ theo dõi danh sách tàu cá, phối hợp với Chi cục Biển, Hải đảo và Thủy sản, Kiểm ngư, lực lượng biên phòng, Ban quản lý các bến cá và các đơn vị liên quan nắm tình hình tàu cá xuất, nhập bến. Từ đầu năm đến nay, thông qua phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT), địa phương ghi nhận 478 lượt tàu xuất bến, 176 lượt cập bến và xác nhận sản lượng khai thác đạt 70 tấn... Những dữ liệu này giúp việc quản lý tàu cá được minh bạch hơn, hạn chế tình trạng khai thác không khai báo hoặc khai báo không đầy đủ.
Đáng chú ý, thực hiện đợt cao điểm quản lý, xử lý tàu cá và chủ tàu vi phạm quy định về chống khai thác IUU mới đây, lực lượng chức năng của phường Liên Hòa đã rà soát toàn bộ tàu cá có hộ khẩu thường trú tại địa phương; đối chiếu hồ sơ pháp lý, tình trạng đăng ký, đăng kiểm và điều kiện an toàn kỹ thuật... Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện 3 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động do chưa thực hiện đăng kiểm an toàn kỹ thuật hoặc đăng kiểm đã hết hạn…
Đối với các trường hợp này, lực lượng chức năng đã trực tiếp làm việc với chủ tàu, thông báo rõ nguyên nhân và gắn biển “tàu cá không đủ điều kiện hoạt động” tại nơi neo đậu. Việc gắn biển được thực hiện công khai, vừa thể hiện sự kiên quyết trong quản lý, vừa là hình thức nhắc nhở trực tiếp để chủ tàu nâng cao ý thức chấp hành pháp luật. Đặc biệt, một con tàu chưa đủ điều kiện nếu được ngăn chặn ngay tại bến sẽ giảm nguy cơ vi phạm IUU khi ra biển. Những tàu đã bị gắn biển chỉ được xem xét tháo gỡ khi hoàn thành đầy đủ các thủ tục, điều kiện theo quy định.
Cùng với kiểm tra, kiểm soát, phường Liên Hòa đẩy mạnh tuyên truyền để ngư dân hiểu rõ trách nhiệm của mình khi tham gia khai thác thủy sản. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các quy định về đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác, duy trì thiết bị giám sát hành trình, ghi chép nhật ký khai thác, khai báo xuất - nhập bến và truy xuất nguồn gốc thủy sản. Các hình thức tuyên truyền cũng được triển khai linh hoạt qua hệ thống loa truyền thanh, nhóm Zalo “Đội tàu cá phường Liên Hòa”, cổng thông tin điện tử, mạng xã hội và các buổi làm việc trực tiếp với chủ tàu, thuyền trưởng.
Nhờ triển khai đồng bộ các biện pháp, công tác chống khai thác IUU trên địa bàn phường Liên Hòa đã có những chuyển biến tích cực hơn. Nhận thức của chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân về khai thác thủy sản có trách nhiệm từng bước được nâng lên; dữ liệu phục vụ quản lý được cập nhật thường xuyên; việc kiểm soát tàu cá đi vào nền nếp hơn. Đáng chú ý, từ đầu năm đến nay, địa phương chưa phát hiện tàu cá nào trên địa bàn vi phạm vùng biển nước ngoài để khai thác thủy sản. Đây là kết quả quan trọng, phản ánh hiệu quả của việc kiểm soát chặt từ cơ sở, nhất là trong bối cảnh cả nước đang nỗ lực tháo gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu đối với thủy sản Việt Nam.
Phát huy những kết quả đạt được, thời gian tới, phường Liên Hòa tiếp tục tăng cường kiểm tra tàu cá tại các khu vực neo đậu, bến bãi, cửa sông, ven biển; kiên quyết không để tàu cá không đủ điều kiện xuất bến. Địa phương cũng sẽ xử lý nghiêm các hành vi khai thác sai vùng, sai nghề, sử dụng ngư cụ cấm, không ghi chép nhật ký khai thác, thu mua nguyên liệu thủy sản không rõ nguồn gốc… Qua đó, không chỉ bảo vệ sinh kế lâu dài cho người ngư dân, mà còn góp phần cùng Quảng Ninh và cả nước xây dựng nghề cá minh bạch, bền vững, hội nhập.
