Vụ việc người dân xã vùng cao Đồng Sơn, huyện Hoành Bồ gửi đơn kiến nghị, nhờ chính quyền xã can thiệp về việc HTX Phong Sơn, đóng tại địa bàn nợ tiền của dân không thanh toán; còn HTX Phong Sơn lại gửi đơn kiến nghị lên huyện về việc UBND xã Đồng Sơn tịch thu trái phép tài sản của doanh nghiệp đã gây xôn xao dư luận. Chúng tôi đã đến xã Đồng Sơn và trao đổi với các cơ quan chức năng của huyện để hiểu rõ về việc này.
Đầu tháng 5-2006, bà Hoàng Thị Hiền, trú tại thị trấn An Châu, huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang đã làm thủ tục xin cấp giấy phép kinh doanh thành lập HTX Phong Sơn, đặt trụ sở tại xã Đồng Sơn với ngành nghề là: Sản xuất đũa tre, bột giấy. Đây là một tin vui của xã, cũng như huyện. Nhưng hoạt động chưa được 1 năm thì HTX xin tạm dừng kinh doanh. Kéo theo đó là những lá đơn kiến nghị xoay vòng. Qua làm việc với Công an và Thanh tra huyện, chúng tôi được biết cụ thể nội dung vụ việc như sau:
Chưa đầy một năm hoạt động, HTX Phong Sơn nợ người lao động trên 10 triệu đồng. Sau nhiều lần khất nợ, trốn tránh, HTX vẫn không thanh toán số tiền trên. Một số hộ dân đã làm đơn kiến nghị lên UBND xã Đồng Sơn nhờ can thiệp, giúp đỡ. Ngày 8-3-2006, chính quyền địa phương đã tạm giữ một số tài sản của HTX. Ngày 17-3 chính quyền địa phương và HTX đã thống nhất: Ngày 23-4-2006, chính quyền xã sẽ trả lại toàn bộ tài sản đã giữ cho HTX Phong Sơn; ngày 24-4-2006 HTX Phong Sơn phải trả toàn bộ tiền cho người lao động. Thực hiện cam kết trên, ngày 23-4, Ban Công an xã Đồng Sơn đã trả lại toàn bộ tài sản cho HTX Phong Sơn. Tuy nhiên, đến thời điểm này, HTX Phong Sơn vẫn không thực hiện theo đúng cam kết.
Vượt trên 30 km đường rừng từ trung tâm huyện Hoành Bồ, chúng tôi lên xã Đồng Sơn, tìm đến trụ sở HTX Phong Sơn. Ông Đặng Đức Phây, Trưởng công an xã trực tiếp dẫn đường cho chúng tôi đến nhà một số người dân đã từng là công nhân cho HTX. Anh Triệu Sinh Phúc, thôn Tân ốc l, bức xúc nói: “Tôi làm công nhân cho HTX từ giữa năm 2006 đến tháng 4-2007 và mới chỉ được lĩnh 1 triệu đồng HTX Phong Sơn còn nợ của tôi hơn 2 triệu đồng”.
Nhìn quanh ngôi nhà, tài sản đáng giá của gia đình Phúc ngoài chiếc quạt Hoa Sen được chạy bằng thuỷ điện nhỏ, thì chỉ còn 2 chiếc giường và bộ bàn ghế cũ kỹ. Thế mới biết, với cuộc sống khó khăn của người dân ở xã vùng cao này, thì với họ, số tiền trên đáng giá biết nhường nào. Thực tế, ngoài số tiền nợ của người dân xã Đồng Sơn, HTX Phong Sơn còn nợ Chi cục Thuế Hoành Bồ trên 10 triệu đồng. Sau nhiều lần khất nợ, đến nay, HTX vẫn không chấp hành việc nộp thuế tồn đọng. Việc HTX Phong Sơn làm cam kết nhưng không chịu thanh toán tiền đã khiến nhân dân hết sức bất bình. Song, chủ nhiệm HTX Phong Sơn lại liên tiếp gửi đơn lên UBND huyện Hoành Bồ đòi bồi thường thiệt hại trên 100 triệu đồng do việc thu giữ máy móc. Ông Phạm Sỹ Hùng, Chánh Thanh tra huyện Hoành Bồ cho biết: “Sau nhiều lần gửi giấy mời đến nhà riêng yêu cầu bà Hiền hợp tác giải quyết vụ việc nhưng bà Hiền không cung cấp thông tin, tài liệu cho cơ quan chức năng, mà lại có 2 văn bản trả lời nội dung giấy mời. Trước sự việc đó, Thanh tra huyện đã gửi công văn giải thích một số quy định về nghĩa vụ của người khiếu nại, tố cáo; các quy định về thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo. Nhưng đến nay, bà Hiền vẫn không chịu hợp tác nên vụ việc vẫn chưa được giải quyết”.
Theo nguồn thông tin đã được xác minh, chúng tôi được biết thêm: Năm 2005 và quý 1 năm 2006, HTX Phong Sơn sản xuất đũa tre trên địa bàn xã Minh Cầm, huyện Ba Chẽ lấy tên là HTX Tiền Phong do ông Phạm Kim Sơn, chồng bà Hoàng Thị Hiền làm chủ nhiệm vẫn còn nợ các cá nhân, tổ chức địa phương trên 15 triệu đồng chưa thanh toán.
Qua vụ việc của HTX Phong Sơn tại huyện Hoành Bồ, cho thấy việc bảo vệ quyền lợi cho người lao động cần phải có sự quan tâm sâu sát hơn. Và để làm được điều này cần sự vào cuộc của các cơ quan chức năng.
