Để kinh tế tư nhân thực sự phát huy vai trò là động lực tăng trưởng, thời gian qua tỉnh Quảng Ninh đã tập trung khơi thông các nguồn lực về đất đai, vốn và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Cách làm này bám sát tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn trong tiếp cận các nguồn lực, tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, bình đẳng cho các thành phần kinh tế.
Tháo gỡ điểm nghẽn về đất đai, mặt bằng sản xuất
Xác định đất đai là nguồn lực đầu vào quan trọng, có ý nghĩa quyết định đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân, thời gian qua tỉnh đã tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất một cách minh bạch, hiệu quả và bền vững.
Theo thống kê, hiện trên địa bàn tỉnh có 17 cụm công nghiệp. Trong đó 7 cụm công nghiệp đã hoàn thành đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật và đi vào hoạt động với tổng diện tích hơn 373ha, tỷ lệ lấp đầy đạt khoảng 72%; 10 cụm công nghiệp còn lại đang được đầu tư xây dựng hạ tầng, dự kiến hoàn thành trong giai đoạn 2026-2028, tạo dư địa quan trọng cho thu hút các nhà đầu tư thứ cấp, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Cùng với phát triển cụm công nghiệp, công tác chuẩn bị quỹ đất sạch và hoàn thiện hạ tầng các khu công nghiệp cũng được tỉnh đặc biệt quan tâm. Hết năm 2025, có 5/10 khu công nghiệp đã hoàn thành GPMB, gồm: Cái Lân, Việt Hưng, Đông Mai, Nam Tiền Phong và Bạch Đằng; trong đó 3 khu công nghiệp là Đông Mai, Cái Lân và Việt Hưng đã được giao toàn bộ 100% diện tích. Khu công nghiệp Cảng biển Hải Hà hiện chỉ còn vướng mắc khoảng 5ha trên tổng diện tích 660ha. Lũy kế đến nay, tổng diện tích đất đã được GPMB tại các khu công nghiệp đạt 3.017ha.
Trên cơ sở quỹ đất đã được giải phóng, UBND tỉnh quyết định giao, cho thuê đất tại 9 khu công nghiệp với tổng diện tích 2.452,3ha; riêng năm 2025 thực hiện giao, cho thuê 558ha. Hiện có 8 khu công nghiệp đã đầu tư xây dựng hạ tầng trên diện tích hơn 1.469ha và thu hút các dự án đầu tư thứ cấp với diện tích cho thuê lại hơn 1.152ha. Tỷ lệ lấp đầy trung bình tính theo tổng diện tích đất quy hoạch của 8 khu công nghiệp đã thu hút dự án đạt 58,7%; nếu tính theo diện tích đất thực tế được giao, tỷ lệ này đạt 69,9%.
Công tác GPMB được chỉ đạo quyết liệt. Năm 2025, toàn tỉnh triển khai GPMB cho 136 công trình, dự án với tổng diện tích cần thu hồi gần 9.764ha. Công tác rà soát, phân loại dự án chậm tiến độ được thực hiện chặt chẽ, xác định rõ nguyên nhân, đề xuất hướng xử lý cụ thể, qua đó chống lãng phí, thất thoát và giải phóng nguồn lực đất đai cho những dự án có hiệu quả, tạo không gian phát triển mới cho khu vực kinh tế tư nhân.
Cùng với phát triển hạ tầng, công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cũng được chú trọng triển khai đồng bộ, bảo đảm tính liên kết giữa quy hoạch tỉnh, quy hoạch ngành, lĩnh vực và quy hoạch sử dụng đất các cấp. Việc công bố, công khai kế hoạch sử dụng đất trên trang thông tin điện tử của Sở Nông nghiệp và Môi trường giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận thông tin, chủ động xây dựng phương án đầu tư.
Hệ thống thủ tục hành chính về đất đai được rà soát, cập nhật, liên thông điện tử, công khai, minh bạch quy trình, biểu mẫu, phí, lệ phí; thời gian giải quyết nhiều thủ tục được rút ngắn 20-30% so với quy định, góp phần cải thiện chỉ số thành phần về tiếp cận đất đai trong bộ chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của Quảng Ninh.
Đáng chú ý, thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) đã được đưa vào thực hiện đồng thời trong quy trình giao đất, cho thuê đất với thời hạn giải quyết 4 ngày; việc cấp GCNQSDĐ lần đầu cho doanh nghiệp được thực hiện trong 3 ngày, bảo đảm nhanh chóng, kịp thời, không để tồn đọng hồ sơ. Việc kiểm kê đất đai, lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất được triển khai đồng loạt, hoàn thành số hóa và đồng bộ dữ liệu lên cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai với hơn 325.000 thửa đất, tạo nền tảng quan trọng cho quản lý đất đai hiện đại, minh bạch, giảm rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp.
Khơi thông nguồn vốn, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
Cùng với đất đai, vốn và nguồn nhân lực chất lượng cao được tỉnh xác định là những yếu tố then chốt, có ý nghĩa quyết định đối với năng lực phát triển, cũng như sức cạnh tranh của doanh nghiệp tư nhân. Trong lĩnh vực tài chính - tín dụng, Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh khu vực 6 đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng trên địa bàn tỉnh ưu tiên nguồn vốn cho khu vực kinh tế tư nhân, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Nhờ đó, mặt bằng lãi suất cho vay tiếp tục có xu hướng giảm; đến cuối năm 2025, lãi suất cho vay bình quân trên địa bàn ở mức 6,96%/năm. Quy mô tín dụng không ngừng được mở rộng, với dư nợ toàn tỉnh ước đạt 223.000 tỷ đồng, trong đó dư nợ cho vay khu vực kinh tế ngoài nhà nước chiếm khoảng 90% tổng dư nợ, phản ánh rõ vai trò ngày càng chủ đạo của kinh tế tư nhân trong nền kinh tế địa phương.
Cùng với việc tăng trưởng tín dụng, chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp được triển khai thường xuyên, thực chất, thông qua nhiều hội nghị tiếp xúc, đối thoại đã kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp trong quá trình tiếp cận vốn. Song song với đó, các tổ chức tín dụng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa quy trình cung ứng dịch vụ; công khai, minh bạch thông tin về lãi suất, phí và các chương trình tín dụng ưu đãi, qua đó giúp doanh nghiệp giảm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh.
Thực tế thời gian qua cho thấy, nguồn vốn tín dụng đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp nhiều doanh nghiệp tư nhân mạnh dạn đầu tư mở rộng sản xuất. Điển hình như Công ty TNHH Long Hải (phường Mạo Khê) với khoản vay 13 tỷ đồng từ ngân hàng đã đầu tư đồng bộ dây chuyền, máy móc, thiết bị hiện đại để sản xuất các loại nấm đáp ứng nhu cầu của thị trường. Hiện nay, sản lượng của doanh nghiệp đạt 600-800 tấn nấm/năm, góp phần ổn định việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động. Theo ông Phạm Quang Nhuệ, Giám đốc Công ty TNHH Long Hải, nguồn vốn vay ngân hàng kết hợp với vốn tự có đã giúp doanh nghiệp trụ vững, tự tin duy trì sản xuất và từng bước mở rộng quy mô kinh doanh.
Song song với việc mở rộng tiếp cận vốn, Quảng Ninh đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế tư nhân. Thời gian qua, Sở Giáo dục và Đào tạo đã chủ động rà soát, đánh giá toàn diện hiện trạng nguồn lực của 3 cơ sở giáo dục trọng điểm trực thuộc tỉnh, gồm: Trường Đại học Hạ Long, Trường Cao đẳng Việt - Hàn Quảng Ninh và Trường Cao đẳng Y tế Quảng Ninh. Nội dung đánh giá tập trung vào các yếu tố then chốt như quỹ đất, cơ sở vật chất, trang thiết bị thực hành, đội ngũ giảng viên, năng lực tài chính và khả năng hợp tác với doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, sở đã xây dựng báo cáo tham mưu UBND tỉnh về nhu cầu đầu tư trung hạn giai đoạn 2026-2030, đề xuất các nhóm giải pháp huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực cho phát triển đào tạo nhân lực chất lượng cao.
Đối với việc xây dựng Đề án hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho khu vực kinh tế tư nhân, Sở Giáo dục và Đào tạo đã tham mưu UBND tỉnh ban hành kế hoạch hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực kinh tế tư nhân giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn 2045 (tại Tờ trình số 3688/TTr-SGDĐT ngày 9/12/2025) thay thế cho việc xây dựng đề án, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện.
Bám sát Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân và sự chỉ đạo sát sao của tỉnh, các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn đang tích cực đổi mới chương trình đào tạo theo hướng gắn chặt với nhu cầu của thị trường lao động. Nhiều mô hình đào tạo được triển khai theo phương thức doanh nghiệp “đặt hàng”, tham gia sâu hơn vào quá trình xây dựng chương trình và tổ chức đào tạo; đồng thời mở rộng liên kết đào tạo với nước ngoài, từng bước tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.
Thực tiễn liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp đang cho thấy những kết quả tích cực. Tại Trường Đại học Hạ Long, Khoa Du lịch đã ký kết hợp tác với hơn 30 doanh nghiệp, tập đoàn lớn trong và ngoài tỉnh, nhằm xây dựng các chương trình thực tập dài hạn, đồng thời mời doanh nghiệp trực tiếp tham gia trao đổi, góp ý nội dung đào tạo. Theo PGS.TS Vũ Văn Viện, Trưởng Khoa Du lịch, sự tham gia của doanh nghiệp giúp chương trình đào tạo sát thực tiễn hơn, đồng thời nâng cao khả năng thích ứng nghề nghiệp cho sinh viên ngay sau khi ra trường.
Cùng với đó, việc hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho doanh nghiệp nhỏ và vừa được triển khai theo đúng quy định của pháp luật, với sự tham gia tích cực của các hiệp hội doanh nghiệp, qua đó từng bước nâng cao năng lực quản trị, kỹ năng số và khả năng thích ứng của doanh nghiệp tư nhân. Các sở, ngành cũng chủ động hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng phần mềm quản lý chuyên ngành, thúc đẩy chuyển đổi số trong các lĩnh vực như bất động sản, vận tải, logistics… góp phần tối ưu hóa sử dụng nguồn lực, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Những nỗ lực đồng bộ trong tháo gỡ điểm nghẽn về đất đai, mở rộng tiếp cận vốn và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đã tạo chuyển biến rõ nét trong phát triển kinh tế tư nhân của tỉnh. Năm 2025, toàn tỉnh có 2.300 doanh nghiệp thành lập mới; số doanh nghiệp đang hoạt động có phát sinh thuế đạt 13.300 doanh nghiệp, trong đó doanh nghiệp tư nhân chiếm gần 98%. Kinh tế tư nhân đóng góp ngày càng lớn vào thu ngân sách, GRDP và tạo việc làm cho khoảng 82% lực lượng lao động trên địa bàn tỉnh. Năm 2025, tổng thu ngân sách từ khu vực kinh tế tư nhân là 39.635 tỷ đồng, chiếm 50,8% tổng thu ngân sách của tỉnh.
Tạo điều kiện thuận lợi cho kinh tế tư nhân phát triển
Để tạo điều kiện thuận lợi cho kinh tế tư nhân phát triển, thời gian tới Quảng Ninh tiếp tục tập trung nghiên cứu, triển khai các chính sách hỗ trợ tiền thuê lại đất đối với doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; ban hành danh mục tài sản công cho thuê, đồng thời quy định rõ tiêu chí, mức hỗ trợ, trình tự, thủ tục cho thuê đối với tài sản công chưa sử dụng hoặc sử dụng chưa hiệu quả nhằm phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh hỗ trợ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ và hạ tầng kỹ thuật ngoài hàng rào; tạo quỹ đất sạch và điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận mặt bằng sản xuất.
Trên lĩnh vực tài chính - tín dụng, Quảng Ninh tiếp tục ưu tiên nguồn vốn cho doanh nghiệp tư nhân, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; khuyến khích các tổ chức tín dụng giảm lãi suất, cải tiến quy trình cho vay theo phương án sản xuất, kinh doanh, chuỗi giá trị và dòng tiền; đồng thời thực hiện dứt điểm việc thanh toán nợ đọng xây dựng cơ bản, chấm dứt tình trạng chiếm dụng vốn của doanh nghiệp.
Đặc biệt, sẽ ban hành kế hoạch hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực khu vực kinh tế tư nhân giai đoạn 2026-2030; triển khai các chương trình đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao năng lực quản trị, kỹ năng số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; phát huy vai trò của các hội, hiệp hội doanh nghiệp trong tham gia xây dựng, phản biện chính sách, đồng hành và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững.
