Vừa qua, Báo Quảng Ninh có thông tin về Long Thị Lan, ở huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn sau nhiều năm lưu lạc ở Trung Quốc đã trở về đến TX Móng Cái nhưng một lần nữa lại bị lưu lạc. Sau khi báo đăng, được sự giúp đỡ của đồng nghiệp Báo Bắc Kạn, phóng viên Báo Quảng Ninh đã đến nhà của Lan để tìm hiểu về gia đình cũng như nguyên nhân lưu lạc của cô gái này.
Khi về đến Móng Cái, khoảng 17 giờ ngày 21-3-2008, Lan đã được gia đình anhVũ Huy Hải, khu 6, phường Hải Yên, TX Móng Cái giúp đỡ để tìm đường về quê. Tuy nhiên, khi anh Hải gọi điện về Công an huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn nhờ giúp đỡ. Công an huyện Ngân Sơn cho biết hoàn cảnh gia đình Lan rất khó khăn, không có ai đón được. Do đó, anh Hải đã đưa Lan ra trước tiền sảnh Nhà văn hoá TX Móng Cái bảo Lan ngồi ở đó chờ. Mãi đến 10 giờ ngày hôm sau, 22-3, khi Công an huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn thông tin lại cho anh Hải là nhà Lan còn có người anh trai tên là Long Văn Tiến có thể đến Móng Cái đón em gái về nhưng khi anh Hải quay lại Nhà văn hoá thì đã không thấy Lan ở đó.
Long Thị Lan là con con thứ 5 trong gia đình 6 người con (3 trai, 3 gái) của ông Long Cắm Sán và bà Nông Thị Dim ở tiểu khu I, thị trấn Nà Phặc (không phải là Lào Phặc như thông tin ban đầu), huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Theo lời kể của mẹ Lan, khi còn ở nhà với bố mẹ, Lan thường “lúc nhớ, lúc quên”. Những lúc tỉnh táo, Lan có thể giúp được bố mẹ việc nhà; còn khi quên, Lan thường đi lang thang, nên lúc đầu gia đình cũng chỉ nghĩ rằng Lan bị lạc quanh xóm thôi. Vì thế, khi con mất tích không về nhà, gia đình bà cũng chỉ đi tìm loanh quanh trong xóm mà không hề báo cơ quan công an hay chính quyền địa phương nhờ giúp đỡ việc tìm con gái. Cho đến khoảng năm 2005, Lan có về nhà anh trai cả tên là Long Văn Tiến, ở Tà Lùng, huyện Phục Hoà, tỉnh Cao Bằng và thông báo rằng cô đang ở bên Trung Quốc, đã có 1 con gái khoảng 7 tuổi rồi lại đi đâu không rõ. Trong lần gặp mặt đó, Lan có gửi lại cho anh trai tấm ảnh chụp cùng một người đàn ông Trung Quốc (ảnh). Ngoài ra Lan không để lại thông tin gì về địa chỉ, cuộc sống bên Trung Quốc như thế nào.
Bố mẹ Lan đều không thể cung cấp được thêm cho chúng tôi thông tin gì khác ngoài bức ảnh của Lan chụp cùng một người bạn Trung Quốc cô gửi cho người anh trai từ năm 2005 và thông tin về Lan trong cuốn hộ khẩu gia đình: con Long Thị Lan sinh ngày 4-5-1980, dân tộc Nùng...
Hoàn cảnh gia đình Lan hiện rất khó khăn. Tuy có 6 người con nhưng nhiều năm nay chỉ còn lại hai ông bà già sống trong nếp nhà xây bằng gạch ba banh, lợp mái tôn xi măng do chính quyền địa phương hỗ trợ xây dựng để thay thế ngôi nhà tranh dột nát trước kia. Thu nhập của hai ông bà đều trông chờ ở mảnh vườn trước nhà và 602.000đ/tháng tiền chính sách của ông Sám là thương binh chống Mỹ. Năm ngoái ông bà đã mất đi 2 người con trai. Còn lại người con cả tên là Long Văn Tiến đã lập gia đình ở mãi Tà Lùng, huyện Phục Hoà, tỉnh Cao Bằng và hai người con gái lấy chồng ở trong miền Nam. Ngày qua ngày, hai ông bà cặm cụi trên mảnh vườn nhà trồng ngô, trồng sắn để nuôi con lợn, con gà đổi lấy gạo ăn qua ngày. Trong nhà chẳng có gì đáng giá ngoài chiếc ti vi đen trắng. Bản thân bà Dim cũng chỉ quanh quẩn ở thị trấn, chưa từng đi đâu xa. Bà kể, những lần mà bà đi xa nhất cũng chỉ là đến chợ trung tâm thị trấn. Ngay cả thời gian mà con gái mất tích cũng như ngày tháng năm sinh của con gái bà Dim cũng không còn nhớ nữa. Trong ký ức của bà Dim chỉ còn nhớ láng máng là vào một buổi chiều muộn không thấy con gái trở về nhà như thường ngày nên đi quanh xóm tìm kiếm nhưng không thấy. Tuy thương nhớ con như vậy nhưng bà cũng không biết nhờ sự trợ giúp của chính quyền địa phương tìm giúp con mà âm thầm chịu đựng nỗi đau mất con. Khi nghe tin của Công an huyện thông báo Lan đã về đến TX Móng Cái gia đình bà đã rất mừng hy vọng được gặp lại đứa con lưu lạc nhưng rồi con gái bà lại một lần nữa bị lưu lạc.
Theo Trung tá Dương Văn Hùng, Trưởng Công an huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn cho biết, ông là người đã nhận điện thoại của anh Vũ Huy Hải gọi từ Quảng Ninh. Tuy nhiên, sau khi chỉ đạo công an viên của Tiểu khu 1, Nà Phặc xác minh thông tin, ông Hùng đã báo cho anh Hải biết rằng gia đình cô Lan khó khăn, bố mẹ già yếu và không có ai trong gia đình đủ điều kiện đi đón cô Lan về. Ông Hùng còn cho biết thêm: Do anh Hải không nói rõ là cô Lan trốn từ Trung Quốc về nên Công an Ngân Sơn đã không yêu cầu phía Công an Móng Cái giữ người lại để phối hợp đón. Vì thế, anh Hải cũng không thể giữ Lan lâu hơn nên đã đưa cô đến trụ sở Nhà Văn hoá Móng Cái rồi bỏ ở đó. Tới 10h ngày 22-3-2008, khi Công an huyện Ngân Sơn xác minh được trong gia đình ông Sán vẫn còn người con trai là anh Long Văn Tiến, đã đi tìm kiếm em gái bấy lâu nay và nhờ phía Công an Móng Cái giúp đỡ thì cô gái đã biệt tăm.
Bà Nông Thị Dim, mẹ của Lan
