Báo Quảng Ninh thứ bảy, số ra ngày 17-5 có đăng bài “Cần chấm dứt việc khai thác cát trên đảo Ngọc Vừng (Vân Đồn)” của tác giả Nguyễn Quang Vinh. Sau khi bài báo được đăng đã có nhiều ý kiến phản hồi từ UBND xã Ngọc Vừng là đơn vị chủ đầu tư và Công ty cổ phần đầu tư du lịch công nghiệp Mai Quyền (gọi tắt là Công ty Mai Quyền) là đơn vị trực tiếp thi công công trình.
Để có được những thông tin chính xác và rộng đường dư luận, phóng viên Báo Quảng Ninh đã có buổi làm việc trực tiếp với lãnh đạo UBND xã Ngọc Vừng; ông Tạ Đức Quyết, Giám đốc Công ty Mai Quyền và tham khảo ý kiến một số hộ dân sống ở ngay bên cạnh nơi xảy ra sự việc mà bài báo đã nêu.
Việc khai thác cát sỏi ở xã Ngọc Vừng như bài báo đã nêu có tên là “Công trình xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu dân cư tự xây thôn Bình Ngọc xã Ngọc Vừng - huyện Vân Đồn”. Chủ đầu tư công trình là UBND xã Ngọc Vừng và Công ty Mai Quyền trực tiếp thi công, theo quyết định số 658/QĐ-UB của UBND huyện Vân Đồn. Công trình được thi công nhằm mục tiêu xây dựng hạ tầng kỹ thuật theo quy hoạch được duyệt đáp ứng nhu cầu sinh hoạt khu dân cư tự xây, được thực hiện trên tổng diện tích quy hoạch là 31.856 m2 bao gồm khu dân cư và khu xen cư, trong đó diện tích đất ở là 8.845 m2, ngoài ra là đất dự trữ phát triển và đất xây dựng hạ tầng kỹ thuật. Việc thi công ban đầu bao gồm khai thác đất ở khu vực mà người dân địa phương gọi là khu Tùng Gon sang san lấp khu xen cư kế bên, có diện tích 6.800m2, đây là khu vực sình lầy, có độ sâu từ 1,2-1,5m. Như thế để lấp và tạo được mặt bằng khu xen cư, Công ty Mai Quyền phải lấp một khối lượng đất khoảng 11.000m3. Trong thời gian thi công từ tháng 11 năm 2007, Công ty Mai Quyền đã phát hiện dưới lớp đất được bóc ra là lớp cát thuỷ tinh. Để tận dụng nguồn tài nguyên này, Công ty Mai Quyền đã có báo cáo gửi Sở Tài nguyên và Môi trường, và trình UBND tỉnh. Ngày 14-1-2008 UBND tỉnh đã có Quyết định số 196/UBND- CN2, “Đồng ý đề xuất của Sở Tài nguyên và Môi trường cho phép Công ty Mai Quyền được thu hồi cát trắng trong quá trình thi công dự án hạ tầng khu dân cư tự xây tại thôn Bình Ngọc, xã Ngọc Vừng, huyện Vân Đồn”. Ngày 28-4-2008 UBND huyện Vân Đồn lại có công văn số 108/TB UBND, “Đồng ý cho phép Công ty Mai Quyền vận chuyển cát qua cảng Cống Yên xã Ngọc Vừng, và giao cho UBND xã Ngọc Vừng chỉ đạo quản lý cảng, và có trách nhiệm giám sát quá trình vận chuyển để tránh thất thu cho nhà nước”. Tại buổi làm việc ngày 21-5-2008 với chúng tôi, bà Nguyễn Thị Hồng Thư, Chủ tịch UBND xã Ngọc Vừng khẳng định rằng: “Cho đến nay chưa có một hạt cát nào được bán ra khỏi Ngọc Vừng, toàn bộ số đất cát được khai thác ở khu Tùng Gon đã được dùng để san lấp sang khu xen cư bên cạnh”. Ông Lê Mạnh Hùng, cán bộ địa chính xã cho biết: “Mặc dù Ngọc Vừng đất rộng, nhưng trên địa bàn có nhiều đơn vị bộ đội đóng quân, Ngọc Vừng có bãi biển Trường Chinh rất đẹp và đã được tỉnh phê duyệt làm khu du lịch. Do vậy việc thành lập khu dân cư là rất cần thiết cho Ngọc Vừng tránh việc người dân sống rải rác ảnh hưởng đến việc giữ bí mật quân sự và việc quy hoạch đất du lịch sau này. Việc hình thành khu dân cư trước mắt là để phục vụ cư dân trên đảo, vì hiện nay Ngọc Vừng có nhiều gia đình 3 thế hệ sống trong một ngôi nhà chật hẹp. Khu dân cư đang được triển khai không nằm trong khu quy hoạch khu du lịch của tỉnh, cách xa khu quân sự, việc đó tạo thuận lợi cho công tác quản lý hành chính của xã, các đơn vị bộ đội cũng làm tốt hơn nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc phòng, tạo thuận lợi cho ngành du lịch đầu tư vào Ngọc Vừng trong việc giải phóng mặt bằng. Đối với những người dân nghèo không đủ khả năng về tài chính để mua đất, thì UBND xã sẽ có kế hoạch trình lên UBND huyện, tỉnh để họ được hưởng giá đất ưu đãi”. Chúng tôi cũng tham khảo ý kiến của những người dân sống ngay bên cạnh khu Tùng Gon, anh Hoàng Ngọc Quân khu kinh tế mới thôn Bình Ngọc cho biết: “Tôi không thấy việc bán và thu mua cát sỏi ở khu Tùng Gon, nhà tôi ở ngay bên cạnh”. Ông Phạm Ngọc Nhạ, 68 tuổi cũng ở thôn Bình Ngọc cho biết: “Việc san lấp mặt bằng của Công ty Mai Quyền không ảnh hưởng gì đến khu dân cư”.
Chúng tôi cũng có buổi làm việc với Công ty Mai Quyền, ông Tạ Đức Quyết, Giám đốc Công ty Mai Quyền cho biết: “Công ty chúng tôi đến làm việc ở xã Ngọc Vừng với mục đích lớn lao hơn, việc khai thác cát sỏi nằm ngoài kế hoạch ban đầu của Công ty và đã được phép của UBND tỉnh. Việc khai thác cát sỏi khu Tùng Gon, ngoài việc tránh thất thoát tài nguyên của nhà nước, việc thứ 2 là để tạo thế cân bằng giữa khu dân cư mới và cũ, vì lượng đất cát cần bốc xúc ở khu Tùng Gon lớn hơn lượng đất cát cần lấp ở khu xen cư, nếu cứ đổ đầy sang đấy sẽ tạo ngập úng khu dân cư khi có mưa to gây bức xúc giữa các hộ cũ và mới sau này. Việc làm của Mai Quyền trước mắt là muốn có một việc gì đó có ích cho xã đảo, thứ 2 là chúng tôi muốn đầu tư một khu nhà nghỉ để tạo thành tua (Tour) du lịch khép kín giữa Bãi Dài - Minh Châu - Ngọc Vừng...”.
