Trong những năm gần đây, công tác giáo dục pháp luật trong nhà trường đã được các cấp, ngành của Quảng Ninh triển khai với nhiều hình thức phong phú, nhằm nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật cho học sinh. Đặc biệt, tại khu vực vùng cao của tỉnh, nơi có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, việc tăng cường giáo dục pháp luật cho học sinh càng có ý nghĩa quan trọng, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, phòng ngừa vi phạm pháp luật từ sớm và hình thành ý thức sống, học tập theo pháp luật cho thế hệ trẻ.
Tại các địa bàn miền núi của Quảng Ninh phần lớn học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện kinh tế, xã hội còn nhiều khó khăn. Do đặc thù về địa lý, điều kiện học tập và môi trường tiếp cận thông tin còn hạn chế nên nhận thức pháp luật của một bộ phận học sinh vẫn chưa đồng đều. Một số em chưa hiểu rõ các quy định của pháp luật liên quan đến lứa tuổi học sinh, đặc biệt là các quy định về ATGT, phòng chống bạo lực học đường, phòng chống tệ nạn xã hội hay sử dụng mạng xã hội an toàn. Chính vì vậy, việc đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật trong trường học được xác định là nhiệm vụ quan trọng nhằm trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản về pháp luật và kỹ năng sống cần thiết.
Thời gian qua, ngành giáo dục và các cơ quan chức năng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đã tích cực triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật trong trường học vùng cao. Nội dung giáo dục pháp luật được lồng ghép trong các môn học như giáo dục công dân, hoạt động trải nghiệm, sinh hoạt dưới cờ và các buổi ngoại khóa. Bên cạnh đó, nhiều trường học đã phối hợp với lực lượng công an và các tổ chức đoàn thể tổ chức các buổi tuyên truyền chuyên đề về phòng chống tội phạm, phòng chống bạo lực học đường, an toàn giao thông và kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn cho học sinh.
Ông Vi Tiến Vượng, Chủ tịch UBND xã Lục Hồn, cho biết: Công tác tuyên truyền pháp luật cho học sinh được triển khai bằng nhiều hình thức, phù hợp với lứa tuổi, như các cuộc thi tìm hiểu pháp luật, sân khấu hóa tình huống, sinh hoạt chuyên đề theo hình thức hỏi - đáp, giao lưu trực tiếp. Nhờ đó, kiến thức pháp luật trở nên gần gũi, sinh động hơn, giúp học sinh dễ tiếp cận, dễ ghi nhớ và từng bước hình thành ý thức tự giác chấp hành pháp luật trong cuộc sống. Thông qua các hoạt động này, nhiều em đã hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình, biết cách bảo vệ bản thân trước các nguy cơ vi phạm pháp luật, đồng thời tích cực góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh.
Tuy nhiên, công tác giáo dục pháp luật cho học sinh vùng cao ở Quảng Ninh vẫn còn một số khó khăn. Cơ sở vật chất tại một số trường vùng sâu, vùng xa còn hạn chế nên việc tổ chức hoạt động tuyên truyền chưa thật sự thường xuyên, đồng bộ. Một số nội dung vẫn còn nặng lý thuyết, chưa gắn sát với những tình huống thực tế học sinh thường gặp. Bên cạnh đó, do đặc thù phong tục tập quán của đồng bào dân tộc thiểu số, việc truyền đạt kiến thức pháp luật đôi khi gặp trở ngại, đòi hỏi phương thức tuyên truyền linh hoạt và phù hợp hơn.
Ngoài ra, sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và chính quyền địa phương trong một số trường hợp vẫn chưa thật sự chặt chẽ. Trong khi đó, giáo dục pháp luật cho học sinh không chỉ là nhiệm vụ của ngành giáo dục mà cần sự chung tay của cả hệ thống chính trị và cộng đồng. Khi các lực lượng phối hợp đồng bộ, công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật mới phát huy hiệu quả bền vững.
Để nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật cho học sinh vùng cao, thời gian tới, các cấp, ngành cần tiếp tục quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác tuyên truyền trong nhà trường; đồng thời đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục theo hướng gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với đặc điểm tâm lý và trình độ nhận thức của học sinh vùng cao. Bên cạnh đó, cần tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình, lực lượng công an và các tổ chức đoàn thể để tạo sức mạnh tổng hợp, góp phần nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật cho học sinh.
Cùng với đó, cần phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm, Đoàn Thanh niên và các tổ chức trong nhà trường trong việc định hướng, giáo dục học sinh nâng cao ý thức chấp hành pháp luật. Việc xây dựng mô hình trường học an toàn, tổ chức các hoạt động ngoại khóa, diễn đàn tìm hiểu pháp luật sẽ giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách sinh động, dễ hiểu và hiệu quả hơn.
Thời gian tới, để hạn chế vi phạm pháp luật trong lứa tuổi học sinh, các cơ quan chức năng cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật thường xuyên, phù hợp với đặc thù vùng cao; đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Khi các giải pháp được triển khai đồng bộ, nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của học sinh sẽ được nâng lên, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.
