Thời gian qua, TP Hạ Long đã tăng cường khai thác nguồn lực tài chính từ đất đai góp phần vào việc mở rộng không gian đô thị, nhiều khu đô thị được quy hoạch đáp ứng yêu cầu của cuộc sống và phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn. Tuy nhiên, trong công tác quản lý đất đai, quản lý quy hoạch, quản lý đầu tư và xây dựng vẫn còn những tồn tại dẫn đến nhiều dự án chậm tiến độ không chỉ ảnh hưởng đến quá trình phát triển cũng như bộ mặt đô thị của thành phố mà còn có tác động rất nhiều đến hoạt động của thị trường bất động sản trên địa bàn.
Nhằm tăng cường công tác quản lý Nhà nước về đất đai, vừa qua Đoàn công tác kiểm tra của tỉnh đã tiến hành kiểm tra, rà soát các dự án có sử dụng đất trên địa bàn TP Hạ Long. Qua kiểm tra cho thấy nhiều đơn vị khi được giao đất nhưng không thực hiện đúng tiến độ được phê duyệt, vi phạm về thực hiện nghĩa vụ tài chính. Theo kết quả kiểm tra, rà soát trên địa bàn thành phố có tổng số 152 dự án, trong đó có 91 dự án đã được giao đất, cho thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; 61 dự án chưa được giao đất. Trong số 91 dự án đã được giao đất thì có 13 dự án chậm tiến độ nguyên nhân chủ quan do nhà đầu tư. Đơn cử như Dự án Khu đô thị Cao Xanh - Hà Khánh D do Công ty CP Vimeco làm chủ đầu tư được nhận bàn giao đất từ tháng 9-2003. Đến thời điểm này đơn vị mới tổ chức san gạt mặt bằng được 700.000m3 và thực hiện san nền đạt giá trị khoảng 11 tỷ đồng; chưa xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật của dự án. Và đơn vị đã dừng thi công từ năm 2004 đến nay chưa triển khai thi công tiếp. Theo báo cáo của đơn vị nguyên nhân do gặp khó khăn về tài chính; đặc biệt tình hình thị trường bất động sản gặp nhiều khó khăn do đó đơn vị chưa có nhu cầu đầu tư. Hay dự án Xây dựng khách sạn 3 sao của Công ty CP Việt Mỹ - Hạ Long có quyết định cho thuê đất từ tháng 12-2003 nhưng đến thời điểm hiện nay đơn vị chưa triển khai dự án do không thể tiến hành giải phóng mặt bằng (GPMB). Bên cạnh đó, có nhiều dự án chậm tiến độ do thiếu năng lực quản lý điều hành, không nắm rõ các quy định pháp luật nên còn vi phạm. Thêm vào đó, công tác phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước và địa phương trong việc giải quyết các thủ tục hành chính, xin cấp phép đầu tư xây dựng, trong GPMB... chưa được nhà đầu tư quan tâm. Điển hình như Dự án Khu du lịch và dịch vụ thương mại tại phường Đại Yên do Công ty TNHH Thái Sơn 503 làm chủ đầu tư, có quyết định thuê đất tư năm 2004 nhưng đến nay dự án chưa triển khai do khó khăn trong công tác GPMB (đơn giá thay đổi, các hộ dân yêu cầu giá trị cao hơn định mức đền bù của nhà nước). Ngoài ra còn do chủ đầu tư chậm làm các thủ tục đầu tư khi có quyết định cho thuê đất và ký hợp đồng thuê đất.
Mặt khác, hầu hết thời hạn để nhà đầu tư nghiên cứu lập quy hoạch chi tiết được ghi trong quyết định phê duyệt địa điểm hoặc trong văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư của UBND tỉnh chỉ cho phép 6 tháng, nhưng hết hạn nhà đầu tư vẫn chưa gửi hồ sơ trình quyệt quy hoạch. Cá biệt có hồ sơ quy hoạch nộp sau khi đã hết thời hạn vẫn được thẩm định và trình cấp thẩm quyền phê duyệt; việc thẩm định quy hoạch của các cơ quan quản lý nhà nước chưa đảm bảo thời gian theo quy định. Có trường hợp dự án chậm tiến độ chưa được gia hạn nhưng lại được cấp giấy chứng nhận đầu tư thay đổi đến lần thứ 7 (dự án Khu du lịch sinh thái Hạ Long Star tại phường Bãi Cháy của Công ty TNHH Limittess). Trên thực tế mặc dù đã xây dựng quy hoạch phát triển ngành, lĩnh vực trên địa bàn toàn tỉnh nhưng trong quá trình triển khai vẫn còn nhiều bất cập. Các quy hoạch chi tiết còn bị điều chỉnh nhiều, mà phần lớn điều chỉnh theo quan điểm của chủ đầu tư, gây tốn kém trong công tác quản lý quy hoạch, đồng thời ảnh hưởng đến phát triển chung của địa phương. Như Dự án Khu đô thị dịch vụ Hùng Thắng (Công ty TNHH Đầu tư phát triển sản xuất Hạ Long), dự án Khách sạn Hạ Long 3 (Công ty CP Minh Đức), dự án Khu trụ sở làm việc, khách sạn văn phòng cho thuê nhà ở dân cư (Công ty Cơ giới Thăng Long), dự án khu biệt thự đồi 368, phường Bãi Cháy (Công ty CP Việt Mỹ - Hạ Long) thực hiện... Thậm chí, một số nhà đầu tư do khó khăn về nguồn vốn nên còn nợ tiền sử dụng đất như dự án Trung tâm thương mại Đại Hải (Công ty CP Đại Hải) số tiền sử dụng đất còn phải nộp trên 12 tỷ đồng; dự án Khu đô thị Cao Xanh – Hà Khánh D (Công ty CP Vimeco) hơn 20 tỷ đồng.
Theo đánh giá của Đoàn kiểm tra liên ngành về tình hình sử dụng đất đai của các dự án đầu tư: hầu hết các dự án được kiểm tra đều chậm tiến độ, không phát huy được hiệu quả sử dụng đất, gây bức xúc trong dư luận. Để chấn chỉnh tình trạng này tỉnh đã có nhiều cuộc họp cùng các ngành có hướng xử lý và trong đợt kiểm tra, rà soát lần này tỉnh đã đề nghị thu hồi 13 dự án chậm tiến độ, nguyên nhân chủ quan do nhà đầu tư. Đáng chú ý, ngày 11-6, UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành văn bản chỉ đạo các huyện, thành phố trong tỉnh triển khai tổng rà soát các dự án đầu tư trên địa bàn, báo cáo với Chủ tịch UBND tỉnh ngay trong tháng 7 tới. Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các nhà đầu tư cần nghiêm túc triển khai dự án đầu tư theo đúng cam kết ban đầu cả về tiến độ lẫn chất lượng công trình. Đây không chỉ là dịp để chính quyền địa phương rà soát, phát hiện và xử lý kịp thời những dự án vi phạm mà còn tạo môi trường đầu tư lành mạnh, hiệu quả cho địa phương trên nhiều lĩnh vực trong đó có bất động sản.
Hiểu Trân
