Trong kho tàng văn hóa phi vật thể của cộng đồng các dân tộc tỉnh Quảng Ninh, lễ cấp sắc (hay còn gọi là lễ cấp sắc đại văn, làm thầy) của người Sán Dìu là một trong những nghi lễ cổ xưa, linh thiêng và giàu giá trị nhân văn nhất. Đây không chỉ là thủ tục bắt buộc để một người đàn ông được công nhận là trưởng thành, có quyền làm thầy, mà còn là sợi dây tâm linh thắt chặt tình đoàn kết cộng đồng.
Trong mạch chảy lễ hội đầu xuân của các dân tộc vùng Đông Bắc, Lễ hội Đại Phan của người Sán Dìu ở Quảng Ninh giữ một vị trí đặc biệt. Tháng 1/2026, lễ hội được tổ chức tại đặc khu Vân Đồn, tiếp tục khẳng định đây là sinh hoạt văn hóa - tín ngưỡng tiêu biểu, làm nổi bật sắc thái văn hóa của cộng đồng Sán Dìu.
Quảng Ninh hiện có 3 nhóm người Dao sinh sống đó là Dao Thanh Y, Dao Thanh Phán và Dao Lô Gang. Tại khu Đèo Đọc, phường Hoành Bồ chủ yếu là đồng bào Dao Thanh Phán sinh sống. Tết làng là phong tục đón Tết sớm của cộng đồng người Dao ở đây.
Không chỉ có cảnh quan thiên nhiên, các giá trị văn hóa đặc sắc từ phong tục lễ, Tết cũng đang trở thành nguồn tài nguyên quý để xã Bình Liêu quan tâm khai thác, tạo động lực thúc đẩy phát triển các sản phẩm du lịch.
Trong đời sống văn hóa của người Sán Dìu ở Quảng Ninh, tín ngưỡng dân gian gắn chặt với dòng chảy lịch sử - xã hội và chu kỳ sản xuất nông nghiệp. Từ nền tảng các nghi lễ cầu mùa, cộng đồng đã hình thành Lễ Đại phan - một đại lễ tín ngưỡng tổng hợp, tiêu biểu cho bản sắc văn hóa Sán Dìu.
Trải qua hàng trăm năm định cư ở vùng Đông Bắc tới nay, phong tục nghi lễ vòng đời từ khi sinh ra tới khi chết đi của người Sán Dìu Quảng Ninh còn lưu giữ nhiều nét đặc sắc, thể hiện giá trị cốt lõi, tạo nên bản sắc riêng của cộng đồng.
Ngoài cảnh quan, ngày càng có nhiều lễ hội truyền thống, các phong tục đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) được các địa phương chú trọng bảo tồn, phát huy trở thành "đặc sản" gây thương nhớ cho du khách.
Đối với người Việt, ngày Rằm tháng Giêng hay Tết Nguyên tiêu là một ngày lễ quan trọng. Vì vậy, trong ngày này, người dân mua sắm đồ lễ, sửa soạn, sắp mâm cỗ cúng, có người vẫn lưu giữ tập tục ăn Tết, gói bánh chưng, chơi đào nở muộn, hoặc đi chùa lễ Phật.
Lì xì ngày Tết là cầu chúc may mắn, sức khỏe và tài lộc cho mọi người. Theo đó cả người nhận và người tặng phong bao đều nhận những điều tốt đẹp trong năm mới.
Với trên 96% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, Bình Liêu được biết đến là địa phương sở hữu nhiều giá trị, nét đẹp văn hóa truyền thống đặc sắc, độc đáo thông qua các hoạt động lễ hội, trang phục, ẩm thực truyền thống, văn nghệ, thể thao, trò chơi dân gian... của các dân tộc Tày, Dao, Sán Chỉ.
Trải qua chiều dài lịch sử, các phong tục tập quán của người Việt trong dịp Tết cổ truyền vẫn được lưu giữ từ đời này qua đời khác. Hãy cùng Gia đình và Xã hội điểm lại những phong tục đã ăn sâu vào tiềm thức của người Việt.
Tết Nguyên Đán là một ngày lễ quan trọng nhất trong văn hóa của người Việt Nam. Tết bắt đầu cho việc khởi đầu một năm mới với những điều tốt đẹp nhất, hi vọng một năm mới an lành, may mắn, thành công.
Ngày Tết người Việt thường dán câu đối và tranh thờ, màu đỏ trong trong quan niệm của người Việt nói riêng và người phương Đông nói chung là biểu hiện của sức sống, khuấy động con người và vạn vật tự nhiên bừng tỉnh sau một mùa đông lạnh giá.
“Tìm hiểu văn hóa Phật giáo và lịch sử các ngôi chùa ở Việt Nam”, “Chùa Việt Nam”, “Vào chùa lễ Phật: Những điều cần biết” là 3 cuốn sách nói về phong tục đi chùa đầu xuân.
