Những ngày cuối tháng 7-2009, công an TX Cẩm Phả khởi tố vụ án buôn lậu than, bắt tạm giam 15 bị can về tội buôn lậu; lạm dụng tín nhiệm để chiếm đoạt tài sản, Iưu hành giấy tờ giả có giá. Vụ việc liên quan đến nhân sự của 6 doanh nghiệp, trong đó có 3 doanh nghiệp thuộc ngành Than. Để có gần 2.000 tấn than xuất lậu, thì họ đã tính chuyện trong ngoài kết hợp, trong đánh than ra, ngoài kiếm tàu đánh đường vào. Trong, là một số người thuộc Công ty kho vận Cẩm Phả; Công ty kho vận Hòn Gai; Chi nhánh Công ty sản xuất vật liệu xây dựng, vật tư thiết bị. Ba doanh nghiệp này đều là con của TKV. Ngoài, là 3 công ty trách nhiệm hữu hạn Hoa Cương; Ngọc Thành (Bắc Ninh); Ngôi Sao (Vân Đồn).
Vụ án còn đang tiếp tục điều tra, nhưng cái mới là ở chỗ trong, ngoài 50/50 này.
Nhớ lại chiến dịch chống buôn lậu than từ cuối năm 2007, các cơ quan điều tra đã khởi tố gần 40 vụ án với hơn 200 bị can, hầu hết là ngoài ngành Than, mắc tội vận chuyển, buôn lậu than, lưu hành giấy tờ có giá giả.
Có một câu hỏi than buôn lậu từ đâu ra? thì mãi đến đầu tháng 3-2009 Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng đã kết luận: Than xuất lậu chủ yếu từ ngành Than.
Có nghĩa là, nếu xuất lậu 10 triệu tấn thì 7-8 triệu tấn đã được tuồn ra từ các mỏ của ngành Than. Bằng cách nào? than không tự chảy ra được, phải có nhiều người trong ngành tiếp tay cho buôn lậu, chắc chắn thế. Chỉ tiếc rằng các cơ quan điều tra chưa làm rõ được vụ án cụ thể nào. Cho nên vụ án hòn Ông Cụ có lẽ là vụ án đầu tiên xác định rõ việc bán than lậu có liên quan đến một số người đang làm việc trong ngành Than. Vụ này giải toả được nhiều tồn nghi trong dư luận. Từ vụ án, những người có trách nhiệm lập lại trật tự trong khai thác, kinh doanh than, càng thấy rõ: Việc bắt giữ vận chuyển buôn bán than lậu, đánh sập các cửa lò khai thác than trái phép là rất cần thiết. Nhưng đừng lơ là kiểm tra các khai trường, kho bãi, bến cảng, nơi chế biến và xuất than của ngành Than. Theo dư luận than xuất lậu thỉnh thoảng vẫn được tuồn ra từ những nơi này!
