Tổ chức y tế thế giới (WHO) cho biết các chương trình tiêm chủng tại châu Phi đã cứu sống hàng chục triệu người trong nhiều thập kỷ qua, song tiến độ đang chững lại ở một số quốc gia, trong bối cảnh cắt giảm viện trợ từ Mỹ và xung đột quốc tế gây sức ép lên hệ thống y tế.
Theo báo cáo toàn diện đầu tiên về tiêm chủng tại khu vực, hơn 500 triệu trẻ em ở châu Phi đã được tiếp cận vaccine định kỳ kể từ năm 2000, giúp ngăn ngừa hơn 4 triệu ca tử vong mỗi năm. Tổng cộng, vaccine đã cứu hơn 50 triệu sinh mạng trong 50 năm qua. Riêng năm 2024, gần 2 triệu người được cứu sống nhờ tiêm chủng. WHO cũng ghi nhận các cột mốc quan trọng như việc xóa sổ virus bại liệt hoang dã vào năm 2020 và loại trừ uốn ván mẹ và trẻ sơ sinh tại phần lớn quốc gia.
Tuy nhiên, WHO cảnh báo tiến triển không đồng đều, đặc biệt sau đại dịch COVID-19 làm gia tăng số trẻ chưa từng được tiêm vaccine. Mười quốc gia chiếm tới 80% số trẻ chưa được tiêm chủng, phản ánh bất bình đẳng nghiêm trọng trong tiếp cận y tế.
Tình hình càng trở nên đáng lo ngại khi chính sách “Nước Mỹ trên hết” của Tổng thống Donald Trump dẫn đến việc Mỹ cắt giảm tài trợ y tế toàn cầu và rút khỏi WHO, khiến tổ chức này mất khoảng 40% nguồn tài trợ phát triển ở nước ngoài. Đồng thời, xung đột giữa Mỹ và Iran gây gián đoạn chuỗi cung ứng và làm tăng chi phí vận hành, ảnh hưởng trực tiếp đến các cơ sở y tế phụ thuộc vào nhiên liệu.
Các chuyên gia nhận định nguồn tài chính đang trở thành thách thức lớn nhất đối với nỗ lực tiêm chủng tại châu Phi, khi nhiều chương trình phụ thuộc viện trợ buộc phải thu hẹp hoặc ngừng hoạt động, làm suy giảm khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cơ bản.
