Mỹ cảnh báo nguy cơ trẻ sơ sinh mắc sởi bẩm sinh gia tăng

Các bác sĩ Mỹ lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ ghi nhận sự xuất hiện trở lại của bệnh sởi bẩm sinh ở trẻ sơ sinh, trong bối cảnh số ca mắc sởi tăng mạnh do tỷ lệ tiêm chủng suy giảm. Theo số liệu sơ bộ công bố ngày 16/11, nước này ghi nhận 13 trường hợp sởi bẩm sinh từ đầu năm 2025 đến hết tháng 9/2026, làm dấy lên lo ngại về những biến chứng nghiêm trọng đối với trẻ nhỏ.

soi.jpg
Tổ chức Y tế Liên Mỹ (PAHO) đã thu hồi quy chế loại trừ bệnh sởi của Mỹ. Ảnh: AP

Số liệu do các nhà khoa học thuộc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) công bố trên tạp chí y khoa NEJM Evidence, trong một cảnh báo y tế công cộng phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu và Chính sách Bệnh truyền nhiễm thuộc Đại học Minnesota.

Báo cáo cũng ghi nhận 112 trường hợp phụ nữ mắc sởi trong thai kỳ. Hầu hết những người này chưa được tiêm vaccine phòng sởi trước khi mang thai hoặc không rõ tình trạng tiêm chủng. Sởi bẩm sinh xảy ra khi virus sởi truyền từ mẹ sang thai nhi trong bụng. Trẻ mắc bệnh có thể gặp các biến chứng nghiêm trọng, thậm chí tử vong.

Theo ông Michael Osterholm, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Chính sách Bệnh truyền nhiễm thuộc Đại học Minnesota, sự xuất hiện trở lại của bệnh sởi bẩm sinh là diễn biến đáng lo ngại, phản ánh những thay đổi trong mức độ miễn dịch của cộng đồng. Trong hai năm qua, Mỹ ghi nhận hơn 7.500 ca mắc sởi, theo CDC. Tổ chức Y tế Liên Mỹ (PAHO) ngày 17/11 sẽ chính thức thông báo Mỹ mất trạng thái quốc gia đã loại trừ bệnh sởi, được duy trì từ năm 2000.

Các chuyên gia cho rằng tỷ lệ tiêm chủng giảm là nguyên nhân quan trọng khiến virus sởi lây lan trở lại. Trong nhiều năm, chương trình tiêm chủng thành công đã giúp hạn chế đáng kể bệnh sởi, khiến nhiều người không còn tiếp xúc tự nhiên với virus. Tuy nhiên, một bộ phận phụ nữ trong độ tuổi sinh sản hiện chưa từng mắc sởi và cũng chưa được tiêm vaccine, khiến họ dễ bị lây nhiễm khi dịch bùng phát.

Các bác sĩ khuyến cáo phụ nữ nên tiêm vaccine phối hợp phòng sởi, quai bị và rubella (MMR) trước khi mang thai. Kháng thể từ mẹ có thể truyền qua nhau thai để bảo vệ thai nhi và duy trì tác dụng trong vài tháng đầu sau khi trẻ chào đời. Vaccine MMR không được tiêm trong thai kỳ. Đối với phụ nữ mang thai chưa có miễn dịch và tiếp xúc với virus sởi, bác sĩ có thể sử dụng chế phẩm chứa kháng thể trong vòng sáu ngày sau phơi nhiễm nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng.

Theo Học viện Nhi khoa Mỹ, khoảng 25-30% trẻ sinh ra từ những phụ nữ mắc sởi ngay trước khi sinh có thể bị nhiễm virus. Trẻ được xác định mắc sởi bẩm sinh khi có bằng chứng nhiễm virus từ trong tử cung và xuất hiện dấu hiệu bệnh rất sớm sau khi chào đời. Những triệu chứng thường gặp gồm sốt, vàng da và phát ban đặc trưng của bệnh sởi.

Trong các trường hợp nghiêm trọng, trẻ có thể bị viêm phổi, viêm não hoặc mắc viêm não xơ hóa bán cấp tiến triển (SSPE), một biến chứng thần kinh hiếm gặp, thường xuất hiện nhiều năm sau khi nhiễm sởi và gần như luôn dẫn đến tử vong. Bác sĩ Adam Ratner, thành viên Ủy ban Bệnh truyền nhiễm của Học viện Nhi khoa Mỹ, cho biết có những dấu hiệu cho thấy trẻ mắc sởi bẩm sinh có nguy cơ bị SSPE cao hơn và có thể phát triển biến chứng này sớm hơn so với những trẻ mắc sởi thông thường.

Các chuyên gia lo ngại tình hình có thể nghiêm trọng hơn nếu tỷ lệ tiêm chủng tiếp tục giảm. Theo khuyến cáo y tế, nguy cơ bùng phát dịch sởi ở cộng đồng thường ở mức thấp khi tỷ lệ tiêm vaccine MMR đạt ít nhất 95%. Tuy nhiên, nhiều cộng đồng tại Mỹ hiện không đạt ngưỡng này. Theo CDC, trong năm học 2025-2026, chỉ 92,4% trẻ mẫu giáo tại Mỹ được tiêm vaccine MMR theo yêu cầu.

Theo lịch tiêm chủng thông thường tại Mỹ, trẻ được tiêm liều MMR đầu tiên khi 12-15 tháng tuổi. Trong các khu vực có dịch, trẻ có thể được tiêm sớm nhất từ 6 tháng tuổi.

Trước nguy cơ gia tăng ca mắc, Học viện Nhi khoa Mỹ đã ban hành hướng dẫn về sởi bẩm sinh cho các bác sĩ. Tháng trước, cơ quan y tế bang Pennsylvania cũng đưa ra khuyến cáo dành cho nhân viên y tế, trường học và cơ sở chăm sóc trẻ em, trong bối cảnh bang này đang ghi nhận đợt bùng phát sởi lớn nhất nước Mỹ. Các chuyên gia nhấn mạnh việc khôi phục tỷ lệ tiêm chủng cao trong cộng đồng, đặc biệt ở phụ nữ trước khi mang thai, là biện pháp quan trọng để ngăn ngừa sởi bẩm sinh và những biến chứng nguy hiểm đối với trẻ nhỏ.

Quỳnh Trang (Theo AP)

Cùng chuyên mục