Năm 1994, bà Lương Thị Thủy, trú tại thôn 8, xã Hạ Long (Vân Đồn) được UBND huyện Cẩm Phả (nay là huyện Vân Đồn) giao đất lâm nghiệp tại khoảnh 14, tiểu khu 107 thuộc xã Hạ Long với diện tích 30ha (Quyết định giao đất số 75/QĐ-UB ngày 24-3-1994).
Sau khi bà Thủy nhận đất và tiến hành trồng rừng thì ông Bùi Huy Thái trú tại thôn 1, xã Hạ Long làm đơn kiến nghị gửi UBND huyện Vân Đồn phản ánh huyện đã giao đất cho bà Thủy trùng lấn vào toàn bộ diện tích đất ở, đất vườn và đất nông nghiệp của gia đình ông đã và đang quản lý sử dụng từ năm 1978. Ngày 20-4-2001, bà Thủy và ông Thái đã có biên bản thoả thuận bà Thủy trả lại phần diện tích đất ở, đất nông nghiệp phía đông nam cho ông Thái. Sau đó, UBND huyện Vân Đồn cũng đã cử tổ công tác kiểm tra thực địa và tổ công tác đã có biên bản xác định việc giao đất, giao rừng cho bà Thủy trùng lấn lên đất hộ ông Thái đang sử dụng, đồng thời kiến nghị UBND huyện thu hồi diện tích bị trùng lấn là 1,65ha nhưng UBND huyện Vân Đồn đã “quên” không thực hiện.
Năm 2005, UBND tỉnh có quyết định thu hồi và tạm giao ranh giới đất cho Công ty TNHH Phúc Hiền để giải phóng mặt bằng xây dựng văn phòng đại diện kiêm nhà nghỉ tại xã Hạ Long (Vân Đồn). Thực hiện quyết định trên của UBND tỉnh, ngày 24-1-2006 UBND huyện Vân Đồn ban hành quyết định số 55/QĐ-UBND thu hồi đất lâm nghiệp của bà Lương Thị Thủy để giao cho Công ty TNHH Phúc Hiền. Hai tháng sau, UBND huyện Vân Đồn lại bất ngờ ra quyết định số 210/QĐ-UBND ngày 23-3-2006 thay thế quyết định số 55/QĐ với nội dung thu hồi 4.669,6m2 đất lâm nghiệp của bà Thủy để giao lại cho ông Bùi Huy Thái và ông Thái đã nhận tiền bồi thường về đất. Bà Thủy không đồng ý với quyết định trên của UBND huyện Vân Đồn và gửi đơn khiếu nại lên UBND tỉnh.
Sau khi nhận đơn kiến nghị của bà Lương Thị Thủy, UBND tỉnh đã giao Thanh tra tỉnh và các ngành chức năng xác minh lại vụ việc. Qua thẩm tra xác minh lại toàn bộ hồ sơ giao đất giao rừng của các bên liên quan, các cơ quan chức năng của tỉnh đã kết luận: việc UBND huyện Vân Đồn thu hồi đất của bà Lương Thị Thủy bàn giao lại cho ông Bùi Huy Thái là không đúng. Lý do phần diện tích bị thu hồi 4.669,6m2 đất của bà Thủy không nằm trong diện tích đất ở, đất vườn tạp của hộ ông Thái, điều này được xác minh tại biên bản kiểm tra thực địa tháng 6-2006 của Ban bồi thường GPMB huyện Vân Đồn và tại bản đồ giao đất giao rừng năm 1994 cho bà Thủy. Mặt khác, năm 2003 UBND huyện Vân Đồn đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Bùi Huy Thái với diện tích là 825m2, tính đến thời điểm UBND tỉnh có quyết định thu hồi đất thì toàn bộ diện tích đất trên không nằm trong 4669,6m2 đất bị thu hồi, mà số diện tích đất bị thu hồi trên nằm trong sổ giao đất giao rừng của bà Thủy. Do vậy, đối tượng bị thu hồi đất và được bồi thường về đất là bà Thủy. Các cơ quan chức năng tỉnh cũng khẳng định dựa trên kết quả xác minh thì: trong số 4.669,6m2 đất trên, bà Thủy chỉ có 2.093,1m2, phần diện tích còn lại thuộc hành lang đường 334, mà khi giao đất cho bà Thủy, UBND huyện đã trừ ra dành cho khu dân cư, không giao cho bà. Vì thế việc các cơ quan chức năng của tỉnh kết luận bà Thủy chỉ được bồi thường về đất với diện tích 2.093,1m2 là đúng với qui định.
Căn cứ vào kết quả kiểm tra xác minh của các cơ quan chức năng, ngày 18-1-2008 UBND tỉnh đã có quyết định 174/QĐ-UB yêu cầu UBND huyện Vân Đồn điều chỉnh quyết định thu hồi đất của huyện vì trái với quyết định của tỉnh, bồi thường cho bà Thủy 2.093,1m2 đất lâm nghiệp theo qui định, truy thu tiền bồi thường đất đã chi trả sai, điều chỉnh lại đất lâm nghiệp trong sổ giao rừng cho bà Thủy vì bị chồng lấn, đồng thời kiểm điểm cán bộ sai phạm… Nhưng cho đến nay, UBND huyện Vân Đồn vẫn chưa giải quyết dứt điểm theo yêu cầu chỉ đạo của UBND tỉnh và bà Lương Thị Thủy vẫn tiếp tục khiếu kiện lên UBND tỉnh.
Qua vụ tranh chấp bồi thường đất lâm nghiệp của bà Lương Thị Thủy, chúng tôi nhận thấy công tác quản lý đất đai của UBND huyện Vân Đồn quá lỏng lẻo, tùy tiện. Cụ thể khi giao đất cho bà Thủy, UBND huyện chỉ hoạch định khoanh trên bản đồ, không kiểm tra xác định hiện trạng, không làm biên bản bàn giao đất tại thực địa, không xác định ranh giới, mốc giới. Do vậy, một phần diện tích trong 30ha đất giao cho bà Thủy đã trùng lấn lên diện tích đất được giao cho ông Thái (cùng một diện tích đất có 2 giấy chứng nhận về quyền sử dụng đất). Khi phát hiện ra sự trùng lấn đó, lẽ ra UBND huyện phải có văn bản thu hồi và điều chỉnh lại cho đúng nhưng huyện đã “quên” không làm, dẫn đến năm 2005 khi UBND tỉnh có quyết định thu hồi đất thì cả hai chủ hộ đều đòi quyền được bồi thường. Đã thế trong quá trình giải quyết tranh chấp UBND huyện lại lúng túng, cùng một vụ việc nhưng ban hành 3 quyết định giải quyết khác nhau, quyết định sau “cãi” lại quyết định trước, quyết định của huyện trái với quyết định của tỉnh. UBND tỉnh yêu cầu thu hồi đất giao cho doanh nghiệp (Công ty TNHH Phúc Hiền) thì huyện lại giao cho cá nhân. Lẽ ra theo kết quả xác minh của các ngành chức năng phải bồi thường cho bà Thủy, huyện lại lập phương án bồi thường cho gia đình ông Thái, kết quả là sau đó huyện phải thu hồi lại tiền bồi thường sai. Mặc dù UBND tỉnh đã 2 lần yêu cầu UBND huyện Vân Đồn phải nghiêm túc thực hiện các quyết định của UBND tỉnh nhưng cho đến nay, huyện vẫn không giải quyết dứt điểm dẫn đến người dân tiếp tục khiếu nại làm phức tạp vụ việc.
