Hiện nay trên địa bàn tỉnh đã xuất hiện bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá trên lúa và bệnh lúa lùn sọc đen dòng 2 gây hại trên diện tích trồng ngô đông. 2 loại bệnh này đang có nguy cơ lan rộng.
Để người nông dân trong tỉnh có những hiểu biết về cách nhận biết cũng như phòng trừ các loại dịch bệnh này, PV Báo Quảng Ninh đã có cuộc trao đổi với đồng chí Đào Văn Ngọc, Phó Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh xung quanh vấn đề này.
- Qua kiểm tra, Chi cục Bảo vệ thực vật đã phát hiện ra bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá trên lúa và bệnh lúa lùn sọc đen dòng 2 gây hại trên cây ngô đông trên diện tích lúa và cây ngô đông ở một số địa phương trong tỉnh. Đề nghị đồng chí nói rõ hơn về hai loại dịch bệnh này?
+ Trong vụ mùa năm 2009, qua kiểm tra, Chi cục Bảo vệ thực vật đã phát hiện ra hiện tượng cây lúa bị vàng lùn, lùn xoắn lá trên đồng ruộng hai huyện Yên Hưng và Đông Triều. Qua quá trình lấy mẫu rầy lưng trắng và rầy nâu (14 mẫu) đi giám định thì đã xác định được 8/14 mẫu có vi rút gây hại và xác định đây là hiện tượng của bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá gây hại trên lúa. Chi cục đã có công văn chỉ đạo trong việc tiêu huỷ và vệ sinh đồng ruộng trên những diện tích lúa có hiện tượng nhiễm bệnh. Diện tích nhiễm bệnh này trong toàn tỉnh đến thời điểm này theo tính toán vào khoảng 20ha. Đặc biệt, vụ đông 2009, một số diện tích cây ngô trên địa bàn toàn tỉnh có hiện tượng của bệnh lúa lùn sọc đen dòng 2 gây hại trên ngô. Hiện đã phát hiện tại 4 huyện, thị xã cây ngô có hiện tượng nhiễm bệnh này là: Đông Triều, Yên Hưng, Móng Cái, Tiên Yên với tổng diện tích 6,7ha với tỷ lệ bệnh phổ biến 0,5%, cao là 3%. Hiện Chi cục đang làm việc với các huyện, thị xã nói trên để xây dựng phương án phòng ngừa bệnh.
- Đồng chí cho biết những triệu chứng, cách nhận biết loại bệnh này và mức độ gây hại?
+ Bệnh do vi rút lúa lùn sọc đen dòng 2 gây hại; môi giới truyền bệnh do rầy lưng trắng và rầy nâu nhỏ. Triệu chứng của bệnh là cây ngô phát triển không bình thường, lá xanh đậm, phiến lá dầy và giòn, lá ngọn xoắn, cây thấp lùn, không phát triển được, một số cây ra nhánh phụ. Đây là đối tượng dịch hại nguy hiểm. Khi cây ngô bị bệnh không cho thu hoạch, khả năng lây lan nhanh, có thể lây truyền từ ngô sang lúa cũng như sang vụ ngô sau và hiện nay chưa có thuốc đặc trị.
- Trước tình hình của dịch bệnh, Chi cục Bảo vệ thực vật có khuyến cáo gì đối với bà con nông dân?
+ Như đã nói, đây là những loại bệnh có khả năng lây lan nhanh và mức độ gây hại lớn. Để phòng chống hiệu quả, hạn chế khả năng lan truyền và gây hại của bệnh, Chi cục Bảo vệ thực vật khuyến cáo bà con nông dân như sau:
Đối với bệnh lúa lùn sọc đen dòng 2 gây hại trên cây ngô cần tiếp tục theo dõi chặt chẽ cây ngô vụ đông. Nếu thấy ngô xuất hiện hiện tượng trên cần nhổ ngay những cây bị bệnh, chôn vùi hoặc đốt. Tiếp tục theo dõi chặt chẽ, phát hiện và phòng trừ kịp thời rầy lưng trắng và rầy nâu nhỏ bằng một số loại thuốc đặc hiệu như: Bassa 50 EC, Actara 25 WG... để có biện pháp phòng trừ kịp thời.
Đối với bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá gây hại trên lúa, hiện tại Chi cục đang xây dựng phương án phòng trừ. Thứ nhất: Tiếp tục xây dựng hệ thống bẫy đèn trên toàn tỉnh. Hệ thống bẫy đèn sẽ thu hút côn trùng nhằm xác định côn trùng. Hiện nay, trong toàn tỉnh có 3 hệ thống bẫy đèn tại Yên Hưng, Đông Triều và Hải Hà. Thời gian tới sẽ thiết lập thêm 11 hệ thống nữa cho các địa phương khác. Hệ thống bẫy đèn có tác dụng theo dõi rầy di chú để bố trí lịch xuống giống đồng loạt và tập trung né rầy cụ thể cho từng địa phương. Thứ hai: Tiếp tục thực hiện các biện pháp vệ sinh đồng ruộng. Thứ ba: Đẩy nhanh thực hiện các biện pháp 3 giảm 3 tăng, SRI, sử dụng giống kháng rầy chất lượng tốt; không gieo mạ dầy, không bón thừa đạm. Thứ tư: Tăng cường tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật cho nông dân chủ động phòng chống dịch, thường xuyên thăm đồng để phát hiện rầy và hiện tượng trên để phòng trừ kịp thời. Nếu khi có hiện tượng mắc bệnh ở thời kỳ lúa còn non từ 0-40 ngày tuổi, nếu ruộng lúa có trên 10% số khóm bị bệnh thì tiêu huỷ bằng cách cày vùi cả ruộng để diệt nguồn bệnh. Trước khi cày vùi phải phun thuốc diệt rầy để tránh sự phát tán. Nếu rải rác tỷ lệ dưới 10% thì nhổ bỏ từng khóm, vùi sâu xuống ruộng. Nếu lúa mắc bệnh ở giai đoạn sau 40 ngày tuổi thì thường xuyên thăm đồng, nhổ vùi những khóm bị bệnh, đồng thời phát hiện rầy nâu, nếu mật độ cao thì phải phun trừ ngay theo nguyên tắc “Bốn đúng” (Đúng thuốc, đúng lúc, đúng nồng độ, đúng liều lượng).
Trước mắt, trong vụ xuân 2010 đề nghị nông dân nên gieo mạ bằng cách che phủ nilon hoặc lưới mắt nhỏ nhằm mục đích không cho rầy xâm nhập vào giai đoạn mạ. Nếu thời tiết nắng nóng, ban ngày mở nilon; che nilon từ 17 giờ đến 7 giờ vì rầy di chuyển vào ban đêm là chính.
- Xin cảm ơn đồng chí!
