Theo Quyết định 289 của Thủ tướng Chính phủ, việc hỗ trợ tiền dầu cho ngư dân chỉ thực hiện trong năm 2008. ở tỉnh ta tới cuối tháng 9, các địa phương mới bắt đầu triển khai giải ngân đợt 1 nguồn vốn hỗ trợ. Tính đến cuối tháng 10 toàn tỉnh giải ngân được hơn 18,517 tỷ đồng hỗ trợ tiền dầu và bảo hiểm thân tàu, bảo hiểm tai nạn thuyền viên trên tổng số kinh phí dự kiến hỗ trợ khoảng 112 tỷ đồng.
Cụ thể: Yên Hưng giải ngân được 2,57 tỷ đồng trên tổng số kinh phí dự kiến 50 tỷ đồng; Hải Hà 4,15 tỷ/20 tỷ đồng; Vân Đồn 2,64 tỷ/16,9 tỷ đồng; Đầm Hà 3 tỷ/5,7 tỷ đồng; Móng Cái 1,4 tỷ/10 tỷ đồng; Tiên Yên 1 tỷ/6,7 tỷ đồng; huyện Cô Tô 625 triệu đồng/ 10 tỷ đồng…
Đúng là bước đầu khi triển khai thực hiện Quyết định 289 ở tỉnh ta gặp rất nhiều khó khăn do số lượng tàu cá chưa đăng ký, đăng kiểm của các địa phương còn quá nhiều. Những tàu hoàn thành thủ tục đăng ký, đăng kiểm vẫn chưa được cấp giấy phép khai thác thuỷ sản do thiếu các điều kiện như chủ tàu không có bằng thuyền trưởng, máy trưởng. Đặc thù nghề nghiệp của ngư dân là làm việc trên biển dài ngày, xa nơi cư trú, cả năm chỉ về địa phương 1 hoặc 2 lần nên rất khó khăn cho chính quyền cơ sở khi triển khai thực hiện các thủ tục. Do không có tiền cộng với quan niệm sợ “xúi quẩy” nên các chủ tàu khai thác xa bờ không muốn mua bảo hiểm thân tàu hoặc bảo hiểm tai nạn thuyền viên. Về chủ quan mặc dù các địa phương đã giải ngân được một phần nguồn vốn hỗ trợ cho ngư dân nhưng trên thực tế sự phối hợp triển khai của các cấp chính quyền cơ sở vẫn chưa tích cực, không đồng bộ vì thiếu cán bộ và không có chế độ thù lao. Mặc dù tỉnh đã giao quyền cho các địa phương chủ động nhưng cũng vì sự giao quyền này cộng với một số điều chưa phù hợp với tình hình thực tế, chưa được thông thoáng lắm của các văn bản hướng dẫn nên địa phương rất e dè và cẩn thận “quá mức” khi triển khai thực hiện. Từ năm 2003, tỉnh đã phân cấp đăng ký, đăng kiểm tàu cá cho các địa phương nhưng vì không có cán bộ làm công việc này nên trong một thời gian dài công tác đăng ký, đăng kiểm tàu cá bị buông lỏng. Vì vậy khi có Quyết định 289 các địa phương mất nhiều thời gian cho công tác đăng ký, đăng kiểm tàu cá, chưa kịp triển khai thực hiện việc hỗ trợ dầu cho ngư dân trong thời gian đầu. Theo báo cáo của Sở NN&PTNT tính đến ngày 31- 10, toàn tỉnh đã đăng ký, đăng kiểm được cho 6.430 tàu cá, hiện còn 2.053 tàu chưa đăng ký, đăng kiểm trong đó chủ yếu là tàu cá công suất nhỏ, khai thác khu vực ven bờ.
Đồng chí Vũ Văn Nam, Chi cục trưởng Chi cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản cho biết: Trong thời gian vừa qua các địa phương cũng đã vào cuộc, tuy nhiên tiến độ giải ngân vẫn rất chậm, chưa đáp ứng yêu cầu, số ngư dân được nhận tiền hỗ trợ dầu chưa nhiều. Hầu hết các địa phương tiến hành giải ngân theo hình thức chia chuyến đi biển. Trong đợt 1 mỗi hộ được nhận hỗ trợ 1 hoặc 2 chuyến đi biển, trong khi từ đầu năm đến nay nhiều tàu đã đi biển tới 4 - 5 chuyến vì vậy số tiền được giải ngân thấp. Đến nay số phương tiện hoàn thành thủ tục đăng ký, đăng kiểm đã đạt khá cao nhưng do phải đảm bảo thời gian niêm yết công khai theo quy định của Bộ Tài chính là 30 ngày nên phải cuối tháng 11, đầu tháng 12 các địa phương mới tiếp tục giải ngân đợt tiếp theo được. Với tiến độ như hiện nay nếu các địa phương không tích cực vào cuộc có thể sẽ không giải ngân được hết nguồn vốn hỗ trợ của năm 2008. Như vậy sẽ rất thiệt thòi cho ngư dân tỉnh nhà vì theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ việc hỗ trợ dầu cho ngư dân chỉ thực hiện trong năm nay. Cái khó của các địa phương hiện nay là sau khi thống kê lại số lượng phương tiện khai thác thuỷ sản của tỉnh đã tăng đột biến lên gần 2.000 chiếc so với thống kê trước, lại tập trung chủ yếu ở phương tiện khai thác là thuyền nan gắn máy. Nhưng theo hướng dẫn của Bộ NN&PTNT từ ngày 30-9 các tàu có công suất dưới 30CV không được đăng ký, đăng kiểm, các mủng nan gắn máy có công suất dưới 6CV không được xét hỗ trợ tiền dầu. Đây là trở ngại rất lớn vì ở các địa phương như Vân Đồn, Yên Hưng, Móng Cái có số lượng phương tiện dạng này nhiều, ngư dân trình độ thấp không hiểu nên cho rằng chính quyền gây khó khăn, đã bảo nhau không đến làm các thủ tục đăng ký, đăng kiểm mặc dù có hộ phương tiện có công suất trên 30CV.
Quyết định hỗ trợ tiền dầu cho ngư dân của Thủ tướng Chính phủ trong tình hình hiện nay rất phù hợp với nguyện vọng của ngư dân khi giá xăng dầu, các mặt hàng phục vụ cho sản xuất khai thác và dịch vụ hậu cần thuỷ sản tăng cao. Sự hỗ trợ này đã góp phần giảm bớt khó khăn cho đại bộ phận ngư dân nghèo, tạo tâm lý yên tâm bám biển sản xuất, củng cố và phát triển đội tàu đánh bắt xa bờ của tỉnh. Thời gian còn lại của năm không nhiều, vì vậy các địa phương cần tích cực vào cuộc để giải ngân hết nguồn vốn hỗ trợ tiền dầu cho ngư dân trong năm nay.
