Cách đây 5 năm công tác xoá đói giảm nghèo vẫn là một thách thức lớn đối với tỉnh.
Đến giữa năm 2005, toàn tỉnh có tới 26.587 hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 10,62%, trong đó khu vực vùng cao chiếm tới 32,99%; có tới 56 xã, tỷ lệ hộ nghèo từ 25% trở lên; 30 xã nằm trong chương trình 135 và 4 xã bãi ngang ven biển, hải đảo, 53 xã thuộc vùng khó khăn; nhiều hộ thoát nghèo nhưng chưa bền vững, nguy cơ tái nghèo cao. Trong khi đó cơ sở hạ tầng ở nhiều thôn, bản còn yếu, trình độ dân trí thấp. Trước tình hình đó, tỉnh luôn quan tâm, chỉ đạo các cấp, các ngành, địa phương tích cực đẩy mạnh công tác xoá đói giảm nghèo, coi đó là nhiệm vụ chính trị, trọng tâm của địa phương, đơn vị. Ban chỉ đạo giảm nghèo từ tỉnh đến cơ sở được thành lập, kiện toàn, phân công rõ trách nhiệm cho các thành viên phụ trách địa bàn. Chỉ tiêu giảm nghèo được UBND các cấp xây dựng cụ thể, phù hợp với tình hình của địa phương và chỉ đạo của trung ương. Để đảm bảo điều kiện cho người dân phát triển kinh tế, hệ thống cơ sở hạ tầng thiết yếu tại các xã đặc biệt khó khăn, xã thuộc bãi ngang ven biển được quan tâm đầu tư, hoàn thiện. Các xã Vạn Yên, Đài Xuyên, Bản Sen, Thắng Lợi (Vân Đồn) được đầu tư 18 công trình thuỷ lợi, y tế, nước sạch, đường liên thôn, tổng trị giá gần 15 tỷ đồng; 30 xã đặc biệt khó khăn được đầu tư 104 công trình, gần 128 tỷ đồng. Các công trình này giúp người dân cải thiện đời sống sinh hoạt, nâng cao sức khoẻ, ổn định phát triển sản xuất. Đến nay, 100% số xã, phường, thị trấn trên địa bàn đã có trạm y tế đạt chuẩn quốc gia, có đường ô tô đến trung tâm xã; 90% số hộ dân ở các xã nghèo được sử dụng điện sinh hoạt; 70% số diện tích đất canh tác ở xã nghèo chủ động được nguồn nước tưới tiêu. Bằng nguồn vốn khuyến nông, lâm, ngư hỗ trợ phát triển sản xuất, ngành nghề thuộc chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo giai đoạn 2006-2010, toàn tỉnh đã triển khai được 40 dự án, mô hình với tổng kinh phí hơn 7,56 tỷ đồng, hỗ trợ gần 2.000 hộ dân phát triển kinh tế. Qua đó giúp các địa phương chủ động chọn giống cây, vật nuôi phù hợp, trang bị kiến thức giúp người dân thay đổi tập quán canh tác, khai thác tiềm năng, nâng cao năng suất. Mặt khác, để giúp người dân có vốn đầu tư sản xuất kinh doanh, xoá nghèo bền vững, tỉnh chỉ đạo thực hiện tốt chính sách hỗ trợ ưu đãi hộ nghèo. Ngân hàng CSXH đã mở 146 điểm giao dịch tại các xã, giúp người dân thuận tiện trong giao dịch, vay vốn. Cấp uỷ, chính quyền quan tâm chỉ đạo các tổ chức chính trị xã hội tham gia việc nhận uỷ thác cho vay. Từ năm 2006 đến nay, toàn tỉnh đã thành lập 2.500 tổ tiết kiệm vay vốn; ngân hàng đã cho gần 9.500 lượt hộ vay, bình quân 7 triệu đồng/lượt hộ, năm 2010 nâng lên 14,2 triệu đồng/lượt hộ. Từ năm 2006-2010, ngân sách tỉnh trích hơn 22 tỷ đồng hỗ trợ lãi suất cho 41 xã khó khăn về sản xuất trên địa bàn, trong đó có 28 xã hỗ trợ 100% lãi suất, còn lại hỗ trợ 50% lãi suất… Bên cạnh đó, các địa phương trên địa bàn tỉnh còn thực hiện tốt các hoạt động hỗ trợ dạy nghề, tạo việc làm, y tế, giáo dục... giúp cho người nghèo có cơ hội hoà nhập, tiếp cận các dịch vụ khám, chữa bệnh, biết cách làm ăn, sản xuất, nâng cao tỷ lệ học sinh huy động tới lớp… Từ năm 2006-2010, toàn tỉnh đã cấp thẻ bảo hiểm y tế cho hơn 574.000 lượt người nghèo (khoảng 80,7 tỷ đồng); miễn giảm học phí cho khoảng 14.760 lượt học sinh nghèo (trên 2 tỷ đồng). Một trong những biện pháp giảm nghèo phát huy hiệu quả cao là hỗ trợ người nghèo về nhà ở. Với nhiều chương trình kết hợp, huy động tổng lực xã hội tham gia, tỉnh đã hỗ trợ cải thiện nhà ở cho 3.810 hộ nghèo ở cả khu vực đô thị và nông thôn theo Quyết định 167 của Thủ tướng Chính phủ, về sớm 2 năm so với mục tiêu Chính phủ đề ra. Chương trình 134 của Thủ tướng Chính phủ cũng đã giúp 968 hộ nghèo dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh được hỗ trợ xây dựng nhà ở, nhiều hộ nghèo được hỗ trợ đất sản xuất, công trình nước sạch v.v.. Tỉnh còn có chương trình riêng để hỗ trợ phát triển sản xuất cho huyện Ba Chẽ, khó khăn nhất của tỉnh. Từ năm 2008-2010, ngân sách tỉnh đã hỗ trợ gần 48,6 tấn giống cây trồng nông nghiệp, hơn 1.900 con lợn giống, 94 con bò cái sản sinh, 345kg giống thuỷ sản, trồng khoảng 2.680 ha rừng v.v.. (tổng trị giá 16,4 tỷ đồng), giúp người dân Ba Chẽ vươn lên thoát nghèo. Bên cạnh sự hỗ trợ, tỉnh cũng rất quan tâm đến việc xã hội hoá huy động các nguồn lực để đẩy nhanh thực hiện chương trình xoá đói giảm nghèo, như: Vận động ủng hộ Quỹ "Vì người nghèo", phân công trợ giúp xã nghèo, các tổ chức, đoàn thể tham gia hoạt động giảm nghèo cho hội viên... Từ năm 2006-2010, Quỹ Vì người nghèo các cấp đã vận động các cơ quan, đơn vị, đoàn thể, doanh nghiệp, tổ chức xã hội và người dân ủng hộ trên 25 tỷ đồng, giúp nhiều hộ nghèo, người nghèo có điều kiện sản xuất, phát triển kinh tế, xây mới, sửa chữa nhà ở v.v.. Tỉnh phân công 271 cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, địa phương trợ giúp 26 xã nghèo trên địa bàn. Các hội, đoàn thể cũng có nhiều hoạt động phong phú, thiết thực, như: Vận động ủng hộ Quỹ "Mái ấm tình thương" của LĐLĐ tỉnh để hỗ trợ giúp cán bộ, công nhân, viên chức, lao động nghèo về nhà ở, phát triển các mô hình kinh tế; mô hình giúp đỡ nhau làm kinh tế của Hội Phụ nữ; phong trào nông dân sản xuất giỏi của Hội Nông dân… Để giảm bớt tình trạng phát sinh hộ nghèo và tái nghèo, tỉnh còn tập trung làm tốt các chính sách an sinh xã hội: Cứu trợ đột xuất các hộ bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh; đẩy mạnh các biện pháp kiềm chế lạm phát; thực hiện tốt các chính sách cứu trợ xã hội thường xuyên; hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số… Với những việc làm thiết thực và sự tham gia tích cực của các cấp, các ngành và cộng đồng; công tác giảm nghèo của tỉnh đã có bước chuyển biến mạnh mẽ. Đến đầu năm 2011, tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn tỉnh giảm xuống chỉ còn 3,48%; 16/26 xã nghèo đã giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 25%; 6 xã đã ra khỏi chương trình 135 giai đoạn II… Những kết quả này đã góp phần tạo điều kiện thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội, ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh. Nhưng theo chuẩn mới áp dụng giai đoạn 2011-2015, tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh còn tới 7,68%; bởi thế, việc hoàn thành mục tiêu giảm nghèo của tỉnh cần sự vào cuộc tích cực, năng động hơn của các cấp, ngành, đơn vị và toàn xã hội.
Đoàn công tác của tỉnh kiểm tra chất lượng công trình nước sạch đầu tư theo Chương trình 135 tại xã Phong Dụ (Tiên Yên).
Phát triển mô hình nuôi cá nhệch tại huyện Hải Hà để đẩy mạnh xoá đói giảm nghèo.