Năm 2006 khi chính sách khuyến khích phát triển các ngành dịch vụ của UBND tỉnh ra đời đã được các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế phấn khởi đón nhận, coi đó là sự động viên, khuyến khích họ tham gia đầu tư vào các hoạt động sản xuất kinh doanh góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Hoạt động dịch vụ XNK tại Khu Kinh tế cửa khẩu Móng Cái.
Thông qua chính sách khuyến khích hỗ trợ này tỉnh mong muốn đưa ngành dịch vụ tiếp tục phát triển, trở thành một trong những ngành kinh tế chính của tỉnh. Tuy nhiên sau 5 năm thực hiện, với 7 cơ chế chính sách được đưa ra thì chỉ có 3 nhóm nội dung được thực hiện. Kết quả này phản ánh thực tế có cần tiếp tục triển khai thực hiện chính sách này hay nên chuyển sang hình thức hỗ trợ khác thiết thực và hiệu quả hơn? Theo thống kê của Sở Kế hoạch và Đầu tư, sau gần 5 năm triển khai thực hiện mới chỉ có 3 chính sách là hỗ trợ người lao động ở nước ngoài, xúc tiến đầu tư thương mại và du lịch, khuyến khích áp dụng hệ thống quản lý chất lượng được thực hiện. Theo đó tỉnh đã trích 839,2 triệu đồng để hỗ trợ kinh phí đào tạo ngoại ngữ, giáo dục định hướng nghề cho lao động có hộ khẩu thường trú tại Quảng Ninh đi lao động nước ngoài như Hàn Quốc, Malayxia, Giocđanni, Quata, Dubai, Macao, Đài Loan, Ả rập, Nhật Bản… với mức hỗ trợ 800.000 đồng/người; cấp 75 triệu đồng hỗ trợ cho 5 doanh nghiệp tham gia hội chợ Vietnam Smecoop 2008; 85 triệu đồng cho đoàn doanh nghiệp Quảng Ninh tham gia xúc tiến thương mại tại Hội chợ xuất nhập khẩu Trung Quốc lần thứ 105-CIEF năm 2009 tại Quảng Châu. Riêng đối với chính sách khuyến khích áp dụng hệ thống quản lý chất lượng đã có một số doanh nghiệp gửi hồ sơ về đề nghị được hưởng chính sách nhưng sau khi thẩm định chỉ có 2 đơn vị là Công ty Xây dựng Hoàng Hà và Công ty cổ phần Tư vấn quản lý Quốc tế được hưởng chính sách này với tổng kinh phí hỗ trợ 50 triệu đồng. Như vậy cả 3 chính sách đã được triển khai thực hiện cũng mới chỉ là những chính sách vòng ngoài, còn cái mà doanh nghiệp thực sự cần sự hỗ trợ của nhà nước trong lĩnh vực này thì chưa triển khai thực hiện được. Đó là chính sách về đất đai, giải quyết việc làm, hỗ trợ tổ chức các giải, chương trình về hoạt động văn hoá nghệ thuật, thể thao tầm quốc tế, châu lục.
Sản xuất ngói xây dựng tại Công ty Xây dựng Hoàng Hà - đơn vị được hưởng hỗ trợ thực hiện hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2000.
| Hàng năm ngân sách tỉnh đều bố trí cho các quỹ khuyến khích phát triển dịch vụ nhưng thực tế việc sử dụng quỹ này vẫn đưa vào 2 nguồn là đầu tư phát triển và chi thường xuyên do 2 cơ quan là Sở Kế hoạch và Đầu tư và Sở Tài chính trình. |
Vì sao những chính sách ưu đãi như vậy đã ra đời được gần 5 năm mà chưa triển khai thực hiện được, có phải những thủ tục để được hưởng chính sách hỗ trợ này quá phức tạp hay doanh nghiệp không cần đến sự hỗ trợ của Nhà nước? Qua tìm hiểu được biết, các doanh nghiệp đều khẳng định họ rất mong chờ có được những chính sách hỗ trợ như thế này của Nhà nước. Ông Nguyễn Văn Thể, Tổng Giám đốc Tập đoàn xây dựng Hoàng Hà cho biết: Năm 2007 Tập đoàn có đề nghị kinh phí hỗ trợ của tỉnh từ chính sách khuyến khích phát triển dịch vụ để doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2000 và được chấp thuận cấp hỗ trợ 25 tỷ đồng từ ngân sách Nhà nước. Với sự hỗ trợ động viên này của tỉnh doanh nghiệp rất phấn khởi, dù số tiền hỗ trợ không nhiều nhưng chúng tôi coi đây là nguồn động viên khích lệ rất lớn lao, có sự hậu thuẫn phía sau của nhà nước để doanh nghiệp yên tâm tiếp tục đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh. Đây chỉ là một trong số rất ít doanh nghiệp đã được hưởng kinh phí hỗ trợ khuyến khích phát triển trong lĩnh vực này. Theo lý giải của các sở chuyên môn nguyên nhân khiến nhiều chính sách chưa thể áp dụng được là do ngành dịch vụ có phạm vi rộng nên rất khó trong việc xác định đối tượng có hoạt động sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực dịch vụ. Mặc dù tỉnh đã bố trí vốn cho các quỹ xúc tiến đầu tư, thương mại, du lịch nhưng các sở chuyên ngành chưa xây dựng quy chế quản lý và sử dụng các quỹ. Cộng với đó đến nay chưa có hướng dẫn của các Bộ, ngành trung ương về danh mục các ngành dịch vụ nên địa phương khó xác định đối tượng có hoạt động sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực dịch vụ vì vậy một số chính sách khuyến khích hỗ trợ về đất đai, giải quyết việc làm, thành lập HTX kinh doanh dịch vụ… chưa thực hiện được. Hàng năm ngân sách tỉnh đều bố trí cho các quỹ khuyến khích phát triển dịch vụ nhưng thực tế việc sử dụng quỹ này vẫn đưa vào 2 nguồn là đầu tư phát triển và chi thường xuyên do 2 cơ quan là Sở Kế hoạch và Đầu tư và Sở Tài chính trình. Do vậy có sự chồng chéo, không thống nhất trong việc quản lý, sử dụng nguồn, cộng với việc các sở, ngành chuyên môn chưa thực sự quan tâm đến nội dung công việc này nên không sử dụng được hết số quỹ đã bố trí vốn. Cụ thể năm 2007 bố trí trên 13,1 tỷ đồng thực hiện được trên 7,2 tỷ đồng; năm 2008 bố trí 15 tỷ đồng thực hiện được trên 6,4 tỷ đồng; năm 2009 bố trí trên 11,4 tỷ đồng thực hiện được trên 9,4 tỷ đồng; năm 2010 bố trí 10 tỷ đồng thực hiện được trên 3,6 tỷ đồng.
Kết quả này đặt câu hỏi có nên tiếp tục thực hiện cơ chế chính sách khuyến khích phát triển dịch vụ trong giai đoạn 2011-2015? Bởi với chính sách khuyến khích về đất đai, hiện nay tỉnh đã có trung tâm phát triển quỹ đất để thực hiện giải phóng mặt bằng cho các dự án đầu tư trên địa bàn; với chính sách hỗ trợ giải quyết việc làm, Chính phủ đã có Quyết định 1956/QĐ-TTg về Đề án dạy nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020; chính sách hỗ trợ xúc tiến đầu tư, thương mại, du lịch đã có từ nguồn chi thường xuyên, kinh phí sự nghiệp của các sở chuyên ngành. Với chính sách khuyến khích áp dụng hệ thống quản lý chất lượng, HĐND tỉnh đã có Nghị quyết riêng cho lĩnh vực khoa học công nghệ trong đó có hỗ trợ cho hoạt động này. Với chính sách hỗ trợ thành lập hợp tác xã kinh doanh dịch vụ Trung ương đã có Nghị định 88 về vấn đề này. Không thể phủ nhận hiệu quả mang lại của chính sách khuyến khích hỗ trợ phát triển của tỉnh trên lĩnh vực dịch vụ trong những năm qua, tuy nhiên để tránh sự trùng lặp, chồng chéo giữa các cơ chế chính sách của Nhà nước nên chăng cần loại bỏ chính sách khuyến khích hỗ trợ phát triển dịch vụ của tỉnh và có thể chuyển sang hình thức hỗ trợ khác cũng thiết thực và hiệu quả không kém.
