Chợ là nơi tập trung nhiều các giao dịch thương mại, cũng là nơi chứa đựng những phức tạp của tình trạng gian lận thương mại và biến động của giá cả thị trường.
Vì vậy, việc niêm yết giá và bán theo giá niêm yết tại chợ là việc làm cần thiết, thể hiện văn minh thương mại, góp phần ổn định giá cả trên thị trường, tránh tình trạng cố tình nâng giá, gây thiệt hại cho người tiêu dùng, nhất là trong thời buổi giá cả leo thang từng ngày như hiện nay. Đây cũng là chủ trương mà Bộ Công Thương đã yêu cầu Ban Quản lý các chợ hướng dẫn tiểu thương phải thực hiện từ hơn 3 năm qua (tại Điều 29, Luật Thương mại quy định: Bảng niêm yết giá phải treo ở trung tâm quầy hàng, cửa hàng, điểm bán hàng để người bán, người mua và các cơ quan quản lý có liên quan dễ thấy), thế nhưng đến nay việc thực hiện chủ trương này vẫn chưa thực sự đi vào nền nếp.
Khu vực bán quần áo, đồ lưu niệm cho là có niêm yết giá, người mua vẫn phải mặc cả, trả giá “từ dưới đất” trả lên.
Dạo một vòng qua các quầy hàng tại chợ Hạ Long I, chúng tôi nhận thấy việc treo bảng niêm yết giá theo quy định của Nhà nước chỉ được các tiểu thương thực hiện theo hình thức hoặc chỉ để đối phó với các cơ quan chức năng. Cô Hoà bán hàng thịt ở ki-ốt số 18 cho biết: “Ở siêu thị, dù sáng hay chiều cũng chỉ bán một giá nên dễ niêm yết. Còn ở chợ, sáng sớm hàng tươi, ngon giá cao hơn, càng về trưa giá càng giảm thì mới có người mua, do đó không thể trong một ngày thay thế bảng giá mấy lần. Bên cạnh đó, giá cả còn tuỳ thuộc vào từng ngày, nếu mùng một hoặc ngày rằm thì giá đắt hơn một chút”. Tại quầy bán thịt lợn của chị Lý, khi thấy chúng tôi loay hoay nhìn bảng giá niêm yết, ngay lập tức chị nói: “Em đừng nhìn vào bảng giá đó nữa, cũ rồi. Bảng giá đó được làm từ hồi Tết, mà từ Tết đến nay giá đã thay đổi, tăng hơn nhiều”. So sánh giữa bảng niêm yết giá với giá bán hiện tại, chúng tôi thấy có sự chênh lệch từ 5.000-10.000 đồng/kg (tuỳ loại). Chẳng hạn như thịt ba chỉ được bán với giá 90.000 đồng/kg thì trên bảng giá chỉ ghi 85.000 đồng/kg; sườn, thịt thăn giá 110.000 đồng/kg thì trên bảng niêm yết ghi 100.000 đồng/kg. Tại các quầy bán vải và quần áo may sẵn hay giầy dép, các bảng niêm yết giá được ghi trên tấm cotton hoặc dán trực tiếp vào sản phẩm nhưng cũng chỉ với mục đích quảng cáo như: đại hạ giá 50.000 đồng/đôi, hạ giá xăng đan và dép...
TP Hạ Long có thế mạnh là đón nhiều khách du lịch đến tham quan Vịnh Hạ Long và thường xuyên vào tham quan, mua sắm hàng hoá tại chợ Hạ Long I. Tâm lý chung của du khách là khi mua hàng nếu có giá niêm yết thì sẽ dễ mặc cả hơn. Tuy nhiên, nhìn các bảng niêm yết giá chúng tôi thấy nó chỉ làm ra cho có chứ không thực sự phục vụ cho các giao dịch thương mại, vì vậy tình trạng “niêm yết một đằng, giá một nẻo” vẫn đang phổ biến tại các quầy hàng trong chợ.
Việc niêm yết giá và bán theo giá niêm yết là thể hiện văn minh thương mại, là công cụ hỗ trợ ổn định giá trên thị trường. Do vậy, để quy định này thực sự đi vào cuộc sống, các cơ quan quản lý cần nghiên cứu để đưa ra giải pháp hợp lý, thực hiện có hiệu quả hơn và các tiểu thương cũng cần tích cực hơn trong việc thực hiện các quy định của Nhà nước về Pháp lệnh giá.
