Theo dự báo của Trung tâm khí tượng thuỷ văn Trung ương, do ảnh hưởng của dòng hải lưu nóng El nino nên vụ đông xuân 2009-2010 có nguy cơ phải đối mặt với những bất lợi do sự biến đổi khí hậu gây ra như hạn hán kéo dài, kéo theo sâu bệnh phá hoại trên cây trồng.
Để các địa phương và bà con nông dân có những giải pháp và cách phòng chống hiệu quả những đột biến do thời tiết gây ra, PV Báo Quảng Ninh đã trao đổi với đồng chí Trần Đức Diên, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xung quanh vấn đề này.
- Sản xuất nông nghiệp vụ đông xuân 2009-2010 sẽ phải đối mặt với những nguy cơ bất lợi gì, thưa đồng chí?
+ Theo thống kê, từ năm 2006-2009, mỗi năm toàn tỉnh có trên 2.000 ha lúa xuân bị hạn hán vào đầu vụ và giữa vụ, tập trung ở các xã vùng cao thuộc các huyện Hải Hà, Bình Liêu, Tiên Yên, Vân Đồn và Hoành Bồ. Mỗi năm làm giảm từ 2.000-3.000 tấn lương thực, ảnh hưởng lớn đến an ninh lương thực và đặt ra nhiều tình huống phải đối phó. Vụ đông xuân năm nay, theo dự báo những tháng đầu năm thời tiết sẽ ấm, hạn kéo dài hơn so với trung bình các năm. Nền nhiệt từ tháng 10 đến tháng 12-2009 sẽ cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1,5OC. Lượng mưa thiếu hụt ở các tỉnh phía Bắc khoảng 200mm, sẽ gây nên tình trạng hạn hán, thiếu nước cho sản xuất vụ đông xuân. Hiện nay, vi rút vàng lùn, lùn xoăn lá đã xuất hiện trên lúa, ngô đã tạo áp lực lớn cho công tác chỉ đạo điều hành chung của ngành và các địa phương trong tỉnh.
- Trước những dự báo trên, ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chỉ đạo sản xuất đối với các địa phương và bà con nông dân như thế nào?
+ Từ nay đến cuối vụ đông xuân cây trồng sẽ gặp rét và hạn hán vì vậy việc đảm bảo đủ nước tưới cho sản xuất là vấn đề quan trọng. Các địa phương cần thành lập Ban Chỉ đạo chống hạn ở các địa phương, cùng với việc đánh giá hiện trạng nguồn nước dự trữ tại các hồ, kiểm tra thống kê cụ thể diện tích lúa bị hạn để có kế hoạch chủ động bố trí chuyển đổi kịp thời sang trồng ngô, lạc, đậu tương, khoai lang, mía… ngay từ đầu vụ. Tập trung sửa chữa, nạo vét hệ thống kênh mương để đảm bảo việc cung cấp nước tưới kịp thời; xây dựng kế hoạch và thông báo lịch phân phối, sử dụng nước cho từng địa phương, thực hiện phương pháp tưới nước tiết kiệm, tưới dưỡng, tưới luân phiên cho từng vùng, đảm bảo có đủ nước gieo mạ, cấy lúa.
Từng địa phương có cơ chế chính sách giúp nông dân giải quyết những khó khăn phát sinh mới trong sản xuất về giống, nước, thời vụ gieo cấy, kỹ thuật, cơ giới hoá khâu làm đất, gặt đập, đầu tư xây dựng vùng sản xuất hàng hoá; tăng cường thanh tra, kiểm tra việc kinh doanh giống, vật tư nông nghiệp.
Các Chi cục Thuỷ lợi - Bảo vệ thực vật, Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư cần hướng dẫn, kiểm tra thông tin chính xác các diễn biến về thời tiết, sâu bệnh, nguồn nước, phương án chống hạn, các biện pháp xử lý, các chính sách có liên quan để các địa phương và người nông dân biết, chủ động phòng tránh bất lợi do thời tiết gây ra, đảm bảo sản xuất. Các địa phương cần tiếp tục thực hiện chủ trương mở rộng diện tích lúa xuân muộn lên đến 90-95% trong tổng diện tích lúa xuân. Vận động nông dân tập trung gieo cấy trong thời vụ, tốt nhất có trên 95% diện tích, không nên gieo mạ sớm dễ làm mạ già, mạ ống, lúa trỗ sớm. Những địa phương có điều kiện có thể phát triển diện tích lúa gieo thẳng chiếm 50-60% diện tích, trong đó các giống lúa lai chiếm từ 15-20% cơ cấu giống.
Quản lý chặt chẽ và tổ chức phòng trừ sâu bệnh hiệu quả, đặc biệt là phòng trừ rầy nâu, rầy lưng trắng ngay từ đầu vụ để ngăn ngừa sự lan truyền vi rút vàng lùn, lùn xoăn lá trên lúa và lúa lùn sọc đen dòng 2 gây hại trên ngô.
- Cùng với những chỉ đạo trên, ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ đưa ra giải pháp kỹ thuật gì, thưa đồng chí?
+ Năm nay, tiết lập xuân vào 21 tháng chạp Kỷ Sửu, Tết Nguyên đán vào ngày 14-2-2010 là giai đoạn gieo mạ, cấy lúa xuân. Do vậy các địa phương cần xem xét, điều chỉnh lại thời vụ cho phù hợp theo hướng như sau: Các huyện miền Tây: Gieo mạ từ ngày 4 đến 15-2-2010, cấy khi mạ được từ
3-3,5 lá; điều khiển lúa trỗ tập trung vào thời gian từ ngày 5 đến 15-2-2010; gieo thẳng sau thời vụ gieo chính từ 5-7 ngày; vận động người dân không cấy lúa xuân nhỡ cỡ để tránh rủi ro trong giai đoạn lúa trỗ không an toàn. Cần vận động hộ nông dân bỏ tư tưởng nôn nóng làm xong trước tết để ăn tết. Các huyện miền Đông: Gieo mạ sau tiết lập xuân đến 25-2-2010, cấy xong trong tháng 3, chậm nhất đến 5-4-2010. Quản lý chặt chẽ khâu làm mạ xuân, gieo mạ tập trung thành từng vùng để kiểm soát về thời vụ, sâu bệnh hại, tăng cường công tác vệ sinh đồng ruộng, thực hiện đổ ải, bón vôi bột khử chua mặn; các trà mạ gieo nhất thiết phải che phủ nilon. Mở chiến dịch tập huấn các kỹ thuật mới về khuyến nông để giúp nông dân ứng dụng nhanh các tiến bộ kỹ thuật. Phải tập trung thâm canh để tăng 10-15% năng suất so với kế hoạch đề ra.
- Xin cảm ơn đồng chí!
