Xã Sơn Dương (huyện Hoành Bồ) là một xã miền núi, kinh tế chủ yếu là phát triển nông, lâm. Thế nhưng nguồn nước tưới tiêu của Sơn Dương còn rất khó khăn.
Hệ thống cống, đập đều đã cũ, các kênh mương không được đầu tư, phần lớn là mương đất, độ thẩm thấu cao nên rất khó phát huy hiệu quả khi dẫn nước về các cánh đồng... Chính vì thế, nghề trồng lúa của Sơn Dương gặp rất nhiều khó khăn...
Chuẩn bị trồng mía vụ mới của bà con xã Sơn Dương huyện Hoành Bồ.
Thế nhưng không chùn bước trước những thách thức này, nhiều năm nay xã Sơn Dương đã có những biện pháp tích cực chỉ đạo bà con chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi, phát triển những ngành nghề từ việc tận dụng thế mạnh vốn có của xã như trồng rừng, chăn nuôi v.v... (xã có lợi thế là có quỹ đất dồi dào, rất thuận lợi cho việc trồng cấy để cung cấp thức ăn tại chỗ cho vật nuôi...). Mặt khác, xã còn vận động bà con phát triển nhiều loại cây trồng có hiệu quả kinh tế cao nhưng lại ít phải tưới tiêu, như cây ngô lai các loại, mía, keo v.v... trên diện tích hàng trăm ha. Vì thế, trong những năm qua Sơn Dương cơ bản đã xóa đi được khá nhiều hộ nghèo. Đồng chí Vương Thanh Bình, Chủ tịch UBND xã Sơn Dương, cho biết: “-Năm 2008 và đầu năm 2009, do biết chuyển đổi cơ cấu cây trồng mà chúng tôi đã tận dụng được hết diện tích gieo trồng. Nhiều loại cây như ngô Bi-ô-xít, ngô lai mầm xanh, ngô nếp, cây mía, cây keo v.v... đều đạt hơn 100% kế hoạch. Bà con phát triển chăn nuôi rất tốt, ngoài những vật nuôi thông thường như trâu, bò, lợn v.v... bà con còn nuôi nhím. Hiện nay trên địa bàn xã đã có 9 hộ nuôi nhím với số lượng 74 con, đạt 185% kế hoạch”.
Chúng tôi đến thăm gia đình ông Bùi Văn Chuyển (thôn Vườn Rậm). Ông Chuyển là một trong những hộ đầu tiên của xã Sơn Dương khởi đầu cho việc nuôi nhím của xã. Trò chuyện với chúng tôi, ông Chuyển cho biết: “Nuôi nhím rất dễ, nhất là ở Sơn Dương trước đây có rất nhiều nhím sống tự nhiên. Do vậy về khí hậu khỏi phải lo, thức ăn cho nhím cũng rất dễ kiếm lại rẻ. Nhím là loài động vật ăn tạp, có sức đề kháng cao. Do vậy nuôi nhím không sợ dịch bệnh như gà vịt, trâu, bò v.v... Chỉ có điều đầu tư vốn ban đầu để nuôi nhím cao nên nhiều người còn ngần ngại...”. Ông Chuyển còn cho biết thêm, từ 3 đôi nhím ban đầu nay ông đã nhân lên thành 18 đôi mà thời gian nuôi chỉ mất có 2 năm.
Ông Hoàng Ngọc Bảo (cũng ở thôn Vườn Rậm) còn có niềm vui lớn hơn. Ông vừa dọn đến ở trong ngôi nhà mới được ít hôm, đây là số tiền ông có được chủ yếu từ vụ bán keo vừa qua. ông Bảo cho biết: “Trước đây tôi không còn có cả tiền để mua muối mà ăn, nhà ở xiêu vẹo khổ lắm. Năm 2004 đất đồi sạt làm đổ mất cả một gian nhà, cơn bão số 7 năm đó xã phải cử cán bộ xuống nhà tôi giúp gia đình tôi đi tránh bão, rồi lại bày cách giúp tôi viết đơn xin vay tiền theo tiêu chuẩn hộ nghèo. Thế là năm đó tôi được huyện hỗ trợ 6 triệu đồng, Ngân hàng CSXH huyện cho vay 10 triệu đồng để tôi đầu tư vào trồng keo. Năm vừa qua tôi thu hoạch keo, vừa có tiền trả nợ lại vừa có tiền làm được một ngôi nhà chắc chắn, khỏi phải lo mưa bão”.
Khác với ông Bảo, chị Nguyễn Thị Ngọc (thôn Vườn Cau) lại đầu tư trồng mía. Chị Ngọc tâm sự: “Trước đây gia đình tôi trồng lúa nhưng vì hệ thống tưới tiêu kém nên năng suất thấp lắm. May nhờ cán bộ xã chỉ bảo trồng mía, đỡ phải lo việc tưới tiêu hơn, mà thu nhập lại cao hơn. Năm 2008, gia đình tôi thu hoạch từ 5 sào mía được 36 triệu đồng, trừ chi phí cũng còn khoảng phân nửa...”.
Phát huy kết quả ấy, bước vào năm 2009, Sơn Dương lại tập trung khai thác các tiềm năng lợi thế, biến yếu thành mạnh. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi v.v... vẫn mang tính chủ đạo nhằm phấn đấu đạt tổng giá trị nông, lâm năm 2009 là 20 tỷ đồng, tăng 8% so với năm ngoái, tạo đà cho việc xóa đói giảm nghèo, phấn đấu từ 80-85% số hộ đạt tiêu chuẩn gia đình văn hóa, 9/10 thôn đạt danh hiệu làng văn hóa...
