Với nhiệm vụ quản lý nhà nước về hải quan tại một trong những địa bàn có vị trí chiến lược về kinh tế của đất nước, trong những năm qua, Hải quan Quảng Ninh đã không ngừng nỗ lực phấn đấu, vừa đáp ứng tốt công tác giám sát, quản lý chặt chẽ đối với hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh vừa đảm bảo tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục, thúc đẩy hoạt động giao lưu thương mại ngày càng phát triển.
Đặc biệt, với việc triển khai hải quan điện tử, đã lần nữa khẳng định sự quyết tâm hiện đại hoá của Hải quan Quảng Ninh hướng tới mục tiêu đơn giản hoá các thủ tục hành chính, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ hơn.
Cán bộ Phòng Xuất nhập khẩu Công ty TNHH Dầu thực vật Cái Lân thực hiện kê khai trên phầm mềm hải quan điện tử.
Cục Hải quan Quảng Ninh là 1 trong 10 đơn vị của toàn ngành được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong lộ trình mở rộng thực hiện thủ tục hải quan điện tử (HQĐT). Đây vừa là cơ hội nhưng cũng là thách thức của mỗi đơn vị trong triển khai chức năng, nhiệm vụ của mình. Nhờ có những bước đi tích cực trong cả quá trình thực hiện cải cách, hiện đại hoá thời gian qua, với sự tự động hoá một phần trong công tác quản lý, Hải quan Quảng Ninh đã và đang sẵn sàng để bắt tay vào một phương thức quản lý, tiên tiến, đáp ứng yêu cầu xu thế đặt ra. Trong đó, Cục Hải quan tỉnh cũng đã sớm chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cũng như đầu tư trang thiết bị kỹ thuật đáp ứng yêu cầu đặt ra. Phần lớn các Chi cục Hải quan cửa khẩu đều cách xa trụ sở làm việc của Cục Hải quan tỉnh (đơn vị xa nhất gần 200km) nhưng điều kiện, cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, trụ sở làm việc tương đối khang trang, đầy đủ. Đến nay, toàn Cục đã được trang bị 49 máy chủ IBM Server các loại; 316 máy trạm. 7 Chi cục Hải quan cửa khẩu và các đơn vị trực thuộc kết nối với nhau qua Hệ thống mạng WAN. Ngoài ra, hầu hết các đơn vị đều có mạng LAN thống nhất, đảm bảo các hệ thống ứng dụng CNTT, quản lý cơ sở dữ liệu của Chi cục được tập trung.
Được biết, từ ngày 1-1-2010, HQĐT đã bước đầu thực hiện thí điểm tại 2 chi cục là Hải quan Cảng Cái Lân và Hải quan Cửa khẩu cảng Hòn Gai, với 10 doanh nghiệp đăng ký tham gia thực hiện gồm 3 loại hình: Hàng hoá xuất nhập khẩu theo hợp đồng mua bán; loại hình nhập nguyên liệu để sản xuất hàng xuất khẩu và hàng hoá nhập khẩu theo hợp đồng gia công. Qua thời gian ngắn triển khai, tính đến hết tháng 9-2010 toàn Cục đã có 4 Chi cục thực hiện hải quan điện tử đó là Chi cục Hải quan Cảng Cái Lân, Chi cục Hải quan Cửa khẩu cảng Hòn Gai, Chi cục Hải quan Cửa khẩu Cảng Cẩm Phả, Chi cục Hải quan Cửa khẩu Móng Cái. Số liệu thống kê đến cuối tháng 9-2010, toàn Cục đã thực hiện thủ tục HQĐT cho trên 2.110 tờ khai điện tử của 70 doanh nghiệp tham gia. Trị giá kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 1.643 triệu USD, bình quân chiếm 47,96% tờ khai và chiếm 79,45% kim ngạch xuất nhập khẩu. Các loại hình thực hiện tốt HQĐT tại 4 Chi cục trên là sản xuất xuất khẩu và gia công. Hiện nay, số lượng doanh nghiệp, số tờ khai và kim ngạch của 2 loại hình này đều đạt hơn 70% chỉ tiêu phấn đấu của đơn vị. Đặc biệt, loại hình sản xuất xuất khẩu tại Chi cục Hải quan Cảng Cái Lân và loại hình gia công tại Chi cục Hải quan Cảng Hòn Gai đã đạt 100% đối với cả 3 tiêu chí là số doanh nghiệp tham gia, số lượng tờ khai và kim ngạch tính từ thời điểm các Chi cục này thực hiện HQĐT. Trong tháng 10 vừa qua, Cục Hải quan tỉnh tiếp tục mở rộng triển khai thủ tục HQĐT tại Chi cục Hải quan Bắc Phong Sinh. Tại Chi cục Hải quan Vạn Gia, các phần mềm thông quan điện tử đã được cài đặt xong và chuẩn bị tập huấn cho cán bộ và cho doanh nghiệp để chạy thử trong tháng 10. Đang tiến hành cài đặt phần mềm tại Chi cục Hải quan Hoành Mô. Theo dự kiến, 2 Chi cục này sẽ được thực hiện HQĐT trong tháng 11-2010. Phần lớn các doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu theo loại hình sản xuất xuất khẩu hoặc gia công xuất khẩu đã thực hiện tốt thủ tục HQĐT. Mặc dù chưa đạt được mục đích thủ tục HQĐT theo cách “liên thông một cửa”, nhưng các doanh nghiệp đều nhận thức việc triển khai thủ tục HQĐT sẽ trực tiếp mang lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp. Bước đầu triển khai thủ tục HQĐT trên địa bàn đã chứng minh được các tính năng vượt trội so với thủ tục hải quan truyền thống lâu nay, thể hiện sự đồng hành của cơ quan quản lý với doanh nghiệp, qua đó tạo được sự đồng thuận cao từ phía cộng đồng doanh nghiệp.
Xác định con người là yếu tố trung tâm quyết định sự thành công của công tác cải cách, hiện đại hoá, vì vậy, ngoài việc quan tâm phổ biến, giáo dục nhận thức cho cán bộ, công chức về vị trí, vai trò của công tác này, Hải quan Quảng Ninh chú trọng tới công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho cán bộ, công chức về mọi mặt, nhằm chuẩn hoá đội ngũ theo vị trí, chức danh công việc, đáp ứng yêu cầu theo tiêu chuẩn mới. Công tác tự đào tạo cũng được các đơn vị luôn quan tâm và thực hiện hiệu quả. Cùng với đó, Cục Hải quan tỉnh đã tổ chức nhiều lớp tập huấn và bồi dưỡng chuyên đề theo các lĩnh vực cho cán bộ, công chức trong đơn vị và cử hàng trăm cán bộ tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng do Tổng cục Hải quan và các ngành chức năng tổ chức. Hầu hết các cán bộ này sau đào tạo đều phát huy và sử dụng tốt những kiến thức đã được trang bị vào phục vụ công việc. Cán bộ, công chức trong bộ phận làm thủ tục HQĐT đều được tập huấn, hướng dẫn khai thác, sử dụng phần mềm Hệ thống thông quan điện tử. Vì vậy, Cục Hải quan tỉnh đã sớm xây dựng được đội ngũ cán bộ Hải quan chuyên trách đảm đương một loạt công việc mới, khâu nghiệp vụ mới phát sinh theo yêu cầu hội nhập và quản lý hải quan hiện đại.
Với những cố gắng nỗ lực không ngừng của Hải Quan tỉnh, hy vọng trong tương lai không xa, HQĐT sẽ là một trong những công cụ hữu hiệu của cơ quan quản lý trong hoạt động xuất nhập khẩu cũng như tạo những điều kiện thuận lợi nhất cho các doanh nghiệp.
