Đảm bảo đủ tưới cho vụ đông xuân

Tính đến trung tuần tháng 10, lượng nước trữ ở 23 hồ chứa lớn trên địa bàn toàn tỉnh là 186 triệu m3, giảm 12 triệu m3 so với cùng kỳ. Các hồ chứa lớn cơ bản đã tích đủ mực nước theo kế hoạch như: Trúc Bài Sơn (Hải Hà) 12,8 triệu m3, tăng 5 triệu m3 so với cùng kỳ; Bến Châu 9,4 triệu m3, tăng 1 triệu m3; Khe Chè (Đông Triều) 11,1 triệu m3, tăng hơn 1 triệu m3; Tràng Vinh (Móng Cái) 65,5 triệu m3.

Riêng hồ Yên Lập phục vụ tưới cho các địa phương Yên Hưng, Uông Bí, Hoành Bồ vào đầu mùa khô do phải tháo nước để thi công cửa cống nên trữ lượng nước xuống còn 67,76 triệu m3, giảm 22 triệu m3 so với cùng kỳ.

Vụ đông xuân 2007- 2008 toàn tỉnh dự kiến gieo trồng 38.730 ha, nhu cầu nước tưới phục vụ cho sản xuất khoảng 177 triệu m3, trong đó lúa 126 triệu m3, hoa màu 51 triệu m3. Như vậy, lượng nước trữ ở các hồ chứa tính đến thời điểm này vẫn đảm bảo phục vụ tưới cho sản xuất vụ đông xuân. Tuy nhiên, theo dự báo của cơ quan chuyên môn sẽ vẫn xảy ra hạn hán cục bộ ở một số địa phương như Đầm Hà, Tiên Yên, Ba Chẽ, Bình Liêu do hệ thống công trình thủy lợi chưa hoàn chỉnh. Nhiều hồ chứa nước nhỏ, hệ thống kênh mương do được xây dựng từ lâu nên đang bị hư hỏng, xuống cấp làm giảm khả năng tích trữ và giữ nước.

 Điển hình như: Tại huyện Đông Triều có hồ Khe Chè với năng lực tưới 1.000 ha, trên tràn xả lũ xuất hiện một hố xói đằng sau làm ảnh hưởng đến tường cánh; chân đập xuất hiện 2 điểm thấm nước, vai trái đập có tổ mối, bánh xe cữ cánh hạ lưu bị hỏng. Hồ Bến Châu cũng với năng lực tưới như hồ Khe Chè nhưng trên đập đất có tới 8 điểm thấm, trong đó 3 điểm thấm tạo thành dòng chảy trên đống đá tiêu nước, hồ chưa có đập tràn sự cố, trên cánh cửa van thượng lưu gioăng cao su tường ngực bị rách dẫn đến rò nước, cánh hạ lưu hở gioăng 2 vai đập. Hồ Rộc Chày thì các hạng mục đầu mối đều xuống cấp, mặt cắt đập nhỏ khi tích nước đầy bị thấm mái hạ lưu; phần tràn xả lũ được mở rộng từ năm 2004 nhưng do bị thấm đáy nên đã phá hỏng bể tiêu năng thứ nhất gây mất ổn định cho đập tràn; cống lấy nước cánh gỗ bị rò giữa hèm cống và tường ngực. Hồ Khe Tắm nằm trên địa bàn xã Nguyễn Huệ có dung tích chứa 15 vạn m3 nước, năng lực tưới 11 ha, hiện tại cống lấy nước, tràn xả lũ đã bị hư hỏng nặng. Hồ Minh Sơn ở xã Tràng Lương dung tích chứa 50 vạn m3 nước, diện tích tưới 30 ha hiện tại mái đập hạ lưu bị xói, sạt nhiều chỗ, phần đá lát mái bị bong xô hoàn toàn, cống tháp mở nút bị rò lớn không có khả năng giữ và điều tiết nước tưới, phía hạ lưu tràn xả lũ bị xói lở thành hố sâu ảnh hưởng trực tiếp đến công trình. Tại huyện Hoành Bồ đập tràn xả lũ của 2 hồ Khe Chính và Khe Hon đều bị hỏng, nước chảy qua nền tràn, bị lũ xói sâu vào chân tường, 2 vai đập bị mưa bào mòn xói thành rãnh, cống lấy nước bị rò rỉ ra mái phía hạ lưu, thậm chí mái đập đất của hồ Khe Hon nhiều chỗ bị xói sâu vào tới 1/3 thân đập. Tại TP Hạ Long có các hồ Cái Mắm, Khe Lởi, hồ khu 5 đều ở trong tình trạng cống điều tiết nước bị rò rỉ, lòng hồ bị bồi lấp, người dân làm nhà đè lên tràn xả lũ của hồ, hệ thống kênh tưới bị lấn chiếm khiến lòng kênh bị hẹp làm giảm năng lực tưới. TX Cẩm Phả có đập nước Lựng Do được xây dựng từ năm 1960, tưới cho 42 ha đất canh tác của xã Dương Huy, do xây dựng từ lâu không được nâng cấp sửa chữa nên thân đập nhiều chỗ bị rạn rò rỉ, bê tông đập mái hạ lưu bị nứt vỡ khoảng 6 m2, đoạn mương xây sau đập dài 200 m bị lũ làm vỡ. Các công trình thủy lợi tại các huyện Bình Liêu, Ba Chẽ, Tiên Yên, Đầm Hà do chủ yếu là đập dâng thời vụ nên sau mỗi mùa mưa bão lại bị hỏng không có khả năng tích trữ nước.

Đồng chí Nguyễn Văn Thuấn, Chi cục phó Chi cục Thủy lợi cho biết: Hiện nay các địa phương đang trong thời kỳ chăm bón cây vụ đông nên nhu cầu nước tưới phục vụ cho sản xuất lớn. Do dự báo trước diễn biến thời tiết ngành đã chỉ đạo các công ty quản lý khai thác công trình thủy lợi tổ chức trữ nước tại các hồ chứa ngay từ đầu mùa mưa nên năm nay mặc dù mưa ít nhưng lượng nước trữ ở các hồ chắc chắn đáp ứng nhu cầu tưới cho vụ đông và vụ xuân năm 2008. Tuy vậy, do đặc điểm tỉnh ta có nhiều đập dâng, cung cấp nước tưới cho khoảng 30% diện tích sản xuất nông nghiệp nhưng vì lượng nước ở các đập dâng này hoàn toàn phụ thuộc vào tự nhiên nên có thể trong mùa khô năm nay thời tiết diễn biến bất thường sẽ ít mưa không đáp ứng đủ nước tưới cho một số khu vực mà hệ thống kênh mương, hồ chứa chưa hoàn thiện.