Đầm Hà: Sản xuất vụ xuân gặp khó khăn do thiếu nước

Là huyện miền núi, hệ thống hồ chứa, kênh mương chưa được đầu tư hoàn chỉnh nên năm nào huyện Đầm Hà cũng xảy ra tình trạng hạn hán khiến khoảng 200 ha đất canh tác nông nghiệp không có nước để sản xuất, nhất là trong thời điểm sản xuất vụ đông xuân. Năm nay điều kiện thời tiết khô hanh, mưa ít, lượng nước trữ ở các hồ chứa đạt thấp, sản xuất nông nghiệp vụ xuân năm 2008 này ở Đầm Hà sẽ tiếp tục gặp khó khăn hơn rất nhiều.

Để thi công công trình Đầm Hà Động, một đập tràn trên sông Long Châu Hà đã bị chặn lại nên không thể lấy nước phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Để thi công công trình Đầm Hà Động, một đập tràn trên sông Long Châu Hà đã bị chặn lại nên không thể lấy nước phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Hiện nguồn nước phục vụ cho sản xuất nông nghiệp của huyện chủ yếu lấy từ sông Long Châu Hà tưới cho diện tích canh tác của các xã Quảng Lợi, Quảng Tân, Đầm Hà, Tân Bình... Tuy nhiên, do hệ thống kênh mương dẫn nước từ đây về các khu vực sản xuất chưa được đầu tư xây dựng, chủ yếu là kênh đất nên lượng nước bị thẩm thấu, rò rỉ nhiều. Nhất là từ khi triển khai thi công công trình Đầm Hà Động để lấy mặt bằng thi công nhiều tuyến kênh mương cũ đã bị cắt nước, mặc dù đơn vị thi công đã đào hệ thống kênh dẫn dòng mới nhưng lượng nước bị thẩm thấu rò rỉ vẫn rất lớn, nhiều khu vực không có nước tưới cho cây trồng vụ đông vừa qua. Trung tuần tháng 1, đang bước vào thời điểm đổ ải chuẩn bị cho sản xuất vụ xuân nhưng hiện trên hầu hết các xứ đồng ở các xã ruộng vẫn trơ đất bạc thếch chưa diện tích nào có nước để ngâm ải, nhiều hộ nông dân cố gắng vét những giọt nước cuối cùng ở mương máng lên ruộng nhà mình. Bác Nguyễn Văn Mây, xã Quảng Lợi cho biết: Mọi năm thời điểm này đã có mưa xuân đất đai cũng ẩm ướt để phát bờ, cuốc góc, một số ruộng đã có nước để ngâm đổ ải, nhưng năm nay khô hạn quá, đến thời điểm này mà vẫn chưa có mưa, ruộng đất nứt nẻ, nước bơm từ kênh mương vào ngấm xèo một lúc là hết. Vụ xuân này gia đình tôi cấy 6 sào ruộng, theo thông báo của xã có lẽ phải chuyển 3 sào sang trồng ngô và khoai lang chứ không có nước để cấy lúa.

Để chuẩn bị các phương án chống hạn, huyện đã có chỉ đạo Trung tâm thuỷ nông điện nước chuẩn bị máy bơm để cho các xã mượn, theo tính toán của Trung tâm vụ xuân này chắc chắn cả 10 xã, thị trấn đều có nhu cầu sử dụng máy bơm để chống hạn. Dự tính lượng dầu cần cho 1 máy/ tháng khoảng 800 lít dầu. Hiện Trung tâm đã chuẩn bị 8 máy bơm sẵn sàng cung cấp cho các xã nhưng với lượng nhiên liệu sử dụng nhiều, kinh phí quá lớn, như vậy chắc chắn bà con nông dân, các xã, huyện khó có thể có tiền để đối ứng mua nhiên liệu chạy máy bơm nước chống hạn. Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Trương Công Ngàn, Chủ tịch UBND huyện cho biết: Trước tình hình hạn hán năm nay huyện đã chỉ đạo các xã triển khai ngay phương án chống hạn; kiểm tra các xứ đồng có liên quan đến việc cắt nước thi công công trình Đầm Hà Động báo cáo huyện để có phương án xử lý. Hướng dẫn các xã xây dựng cơ cấu cây trồng trong vụ xuân phù hợp với điều kiện thời tiết, khả năng cung cấp nước tưới, tập trung vào trồng các giống ngô chịu hạn trên những chân ruộng không đủ cung cấp nước tưới cấy lúa. Sau khi tỉnh có nghị quyết về miễn thuỷ lợi phí cho bà con nông dân, huyện cũng đang tiến hành phân loại hệ thống kênh mương, phân cấp quản lý để cộng quản trách nhiệm của người dân, chính quyền cơ sở trong việc nạo vét, duy tu bảo dưỡng các công trình, tiết kiệm nước tưới. Huyện cũng sẽ cân đối ngân sách hỗ trợ nông dân tiền mua dầu bơm nước chống hạn, tuy nhiên do lượng nhiên liệu tiêu thụ quá lớn, ngân sách huyện không đủ để hỗ trợ, bà con nông dân còn nghèo không có đủ tiền để mua xăng dầu vì vậy đề nghị tỉnh hỗ trợ kinh phí cho bà con mua xăng dầu chạy máy bơm chống hạn.

Việc xảy ra hạn hán ở huyện Đầm Hà đã diễn ra nhiều năm qua, ngoài nguyên nhân do hệ thống kênh mương chưa được đầu tư xây dựng kiên cố, các đập chính xuống cấp, nước rò rỉ nhiều, đập đầu nguồn chủ yếu là đập thời vụ, chưa có hồ chứa nước. Còn nguyên nhân quan trọng đó là việc bố trí phân chia nước chưa đều cho các thôn, xứ đồng, nơi thì thừa nước, nơi thì thiếu. Toàn bộ hệ thống công trình thuỷ lợi giao cho Trung tâm thuỷ nông điện nước huyện quản lý nhưng do lực lượng cán bộ thuỷ nông ít nên khó khăn trong công tác quản lý tu sửa, nạo vét khơi thông dòng chảy. Trong khi đó thì bà con nông dân ỉ lại cho rằng đây là tuyến kênh mương của Trung tâm, dẫn nước đến từng chân ruộng là nhiệm vụ của Trung tâm vì vậy đã không có trách nhiệm trong việc nạo vét, khơi thông dòng chảy, tiết kiệm nước tưới. Theo dự báo của cơ quan Khí tượng thuỷ văn trong những năm tới thời tiết tiếp tục diễn biến phức tạp, hạn hán sẽ xảy ra ngày càng nhiều, trong khi chờ công trình thuỷ lợi Đầm Hà Động thi công xong huyện cần xây dựng phương án chống hạn cụ thể, chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện khí hậu.

Cùng chuyên mục