Trước sức ép tăng giá điện, xăng dầu thì ngay cả các mặt hàng nhà nước quản lý giá (xi măng, thép xây dựng, khí hóa lỏng, phân hóa học, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, muối, sữa, đường ăn, lúa gạo, dược phẩm...) cũng đã tăng giá bán. Việc quản lý giá đang bị tác động của các yếu tố đầu vào.
Theo số liệu thống kê của Phòng Quản lý giá (Sở Tài chính) trong tháng 3 Công ty Gang thép Thái Nguyên đã 2 lần điều chỉnh giá. Ngày 8-3 tăng 1,4 triệu đồng/tấn, giá bán sau điều chỉnh 14,025 triệu đồng/tấn; ngày 22-3 tăng 550.000 đồng/tấn, giá bán sau khi điều chỉnh là 14,570 triệu đồng/tấn. Đến ngày 1-4, giá thép xây dựng đã tăng thêm 500.000 đồng/tấn, đến thời điểm này giá bán mặt hàng này là 15,075 triệu đồng/tấn. Như vậy trong vòng chưa đầy 3 tuần giá thép đã 3 lần tăng giá. Mặt hàng xi măng cũng được điều chỉnh giá bán. Xi măng Hoàng Thạch loại PC 30: 1.100.000 đồng/tấn, tăng 20.000 đồng/ tấn; Xi măng Lam Thạch: 860.000 đồng/tấn, tăng 30.000 đồng/tấn. Một số loại phân bón cũng tăng nhẹ, cụ thể phân đạm urê Phú Mỹ 7.095 đồng/kg, tăng 95 đồng/kg. Một trong những lý do các doanh nghiệp đưa ra lý giải cho việc tăng giá là không còn được hưởng ưu đãi, hỗ trợ về thuế. Cụ thể, năm 2009, các doanh nghiệp sản xuất đang nộp thuế ở mức 5%, đến năm 2010, mức thuế suất đã tăng lên 10%. Thêm một nguyên nhân nữa do giá điện tăng từ thời điểm 1-3. Điện tăng khiến mọi chi phí đầu vào đều tăng. Chính vì thế, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh sắt thép, xi măng phải tăng giá để đảm bảo chi phí cho sản xuất và đời sống cán bộ, công nhân viên. Theo chủ một cửa hàng vật liệu xây dựng tại Cảng Mới (TP Hạ Long) cho biết: So với giá bình quân năm 2009 tỷ lệ giá các mặt hàng sắt thép đã tăng đáng kể, nhưng theo thông tin chúng tôi nắm bắt thì các công ty sản xuất thép sẽ còn tiếp tục tăng giá trong thời gian tới. Thuốc tân dược cũng là mặt hàng tăng giá mạnh bởi đặc điểm của thị trường thuốc tân dược là “cửa hàng bán giá nào khách mua giá đó”. Vì vậy, mới có tình trạng mặc dù các cơ quan quản lý đã ban hành văn bản cấm tăng giá thuốc trong dịp Tết Nguyên đán nhưng đến thời điểm này thị trường thuốc tân dược vẫn “âm thầm dậy sóng”. Nhiều loại thuốc ngoại đã tăng giá từ 4-8% như: Coversyl 5mg; Polydexa, Efferalgan 250mg, Methotrexat 2,5mg, Cerebroysin 5mg... Không chỉ thuốc ngoại, một số mặt hàng thuốc sản xuất trong nước như thuốc Traphaco sáng mắt tăng giá từ 10-15%, Bạch Ngân PV, tiêu độc PV tăng từ 5-10%. Điển hình nhất thuốc nhỏ mũi Otrivin tăng từ 29.000đ/lọ lên 32.000đ /lọ, dầu gấc viên nang tăng từ 50.000đ/hộp lên 55.000đ/ hộp... Các loại thuốc kháng sinh sản xuất trong nước như: Amoxiline, Cefa, Ampicilin... tăng 2-5%. Tuy vậy, tình trạng người dân vẫn không thể biết được đâu là mức giá hợp lý, phổ biến. Trường hợp chị Vũ Thu Quỳnh (TP Hạ Long) mua một hộp thuốc kháng sinh clamoxyl 250mg ở hiệu thuốc số 1 Bạch Đằng, đường Lê Thánh Tông với giá 78.000 đồng nhưng cũng hộp thuốc đó ở nhà thuốc số 1, số 234 đường Nguyễn Văn Cừ giá chỉ có 66.000 đồng. Dù biết rằng, giá thuốc mỗi cửa hàng phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện kinh doanh, giá thuốc khi nhập và cả phương thức quản lý nhân viên bán hàng. Nhưng với mức chênh lệch của mỗi loại thuốc cao tới hàng chục nghìn thì đã cho thấy rất cần sự siết chặt hơn nữa của công tác quản lý cũng như tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm những vi phạm về giá. Một mặt hàng nằm trong danh mục nhà nước quản lý giá đó là sữa cũng đã tăng với mức trung bình 7-10% ngay từ trước Tết. Không dừng lại ở đó, trong tháng 3-2010, các hãng sữa lại tăng thêm từ 8-10%. Trong đợt tăng giá mới, sữa bột Pediasure có giá mới là 260.000 đồng/hộp loại 900g (tăng 15.000 đồng/hộp). Sữa nhãn hiệu Dumex loại dành cho trẻ từ 1 đến 3 tuổi lên 165.000 đồng/hộp; loại 400g (tăng 13.000 đồng/hộp). Sữa Meizi số 1 có giá mới là 362.000 đồng/hộp loại 900g, số 2 là 344.300 đồng/hộp loại 900g. Sữa bột nhãn hiệu Milax của Đan Mạnh cũng tăng lên với giá mới là 356.000 đồng/hộp loại 900g... Trước đó, nhiều hãng sữa như: Abbott, EnfaA+, Friso đã đồng loạt tăng giá bán từ 15-20 nghìn đồng/hộp loại 900g (tương đương 7-10%). Được biết, cuối năm 2009, sau nhiều lần rà soát và thừa nhận các quy định hiện nay đều không thể quản lý nổi giá sữa, Bộ Tài Chính đã tính đến việc sửa các quy định về quản lý giá để kiểm soát giá sữa. Theo đó, Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính được giao sửa đổi Thông tư 104 về quản lý giá thị trường. Tuy nhiên, đến nay thông tư này vẫn chưa được ban hành. Còn các hãng sữa vẫn tăng giá trước sự bất lực của cơ quan quản lý.
Người tiêu dùng đắn đo khi giá sữa leo thang.
Có thể thấy, trong bối cảnh nhiều mặt hàng thiết yếu có khả năng tăng giá trong thời gian tới, các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, kiểm soát chặt thị trường giá cả để tránh tình trạng tăng giá theo kiểu “té nước theo mưa” nhằm trục lợi. Trên thực tế, đã xảy ra tình trạng nguyên, nhiên liệu tăng một, giá hàng hóa tăng hai, đấy là chưa kể từ 1-5 tới mức lương tối thiểu sẽ tăng lên 730.000 đồng/ tháng. Như vậy vai trò kiểm soát giá của các cơ quan chức năng rất cần thiết trong bối cảnh này.