Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng nâng cao năng lực dịch vụ cảng biển

Nhờ có nhiều vùng nước sâu thuận lợi cho việc xây dựng hệ thống cảng biển có thể cập tàu từ 3-15 vạn tấn ra vào cảng, trong những năm qua bằng các nguồn vốn khác nhau Quảng Ninh đã xây dựng và từng bước hiện đại hoá các cảng theo quy hoạch.

Cảng Cái Lân là cảng tổng hợp quan trọng ở phía Bắc nên được tỉnh quan tâm dành nhiều nguồn vốn đầu tư xây dựng. Đến nay đã hoàn thành và đưa vào sử dụng các cầu bến số 1, 5, 6, 7 và các trang thiết bị bốc xếp hàng hoá với khả năng đáp ứng phục vụ tàu trọng tải lớn 4 vạn tấn và tàu chở hàng conteiner, hàng hoá thông qua cảng đạt trên 3 triệu tấn/năm.

Cảng Cẩm Phả là cảng chuyên dùng để bốc rót than lớn nhất hiện nay, vì vậy ngoài việc đầu tư cải tạo, mở rộng cảng, ngành Than còn đầu tư 70 tỷ đồng để xây dựng kéo dài 250m cầu tàu, nạo vét khu nước trước cảng, nạo vét luồng lạch, có thể đưa tàu có trọng tải 6 vạn tấn cập cảng lấy hàng, đáp ứng nhu cầu gia tăng sản lượng sản xuất, tiêu thụ của ngành. Đặc biệt khu chuyển tải Hòn Nét đã được đầu tư nạo vét luồng đến nay khả năng có thể tiếp nhận tàu 100.000 tấn vào nhận và trả hàng.

Cảng xăng dầu B12 được đầu tư xây dựng từ năm 2002 đến 2004 với tổng giá trị đầu tư là 40 tỷ đồng, có cầu cảng liền bờ gồm: cầu cảng 5.000 tấn và cầu cảng 4 vạn tấn, có các công trình xây lắp hiện đại có thể đưa tàu 4 vạn tấn vào làm hàng tại cảng; năng lực thông qua cảng lên tới 3 triệu tấn/năm. Tổng Công ty xăng dầu Việt Nam đã đầu tư nâng cấp xây dựng đồng bộ hệ thống xếp dỡ hàng hoá, hệ thống bơm, kho chứa và dẫn xăng dầu, đặc biệt hệ thống phòng chống cháy nổ, chống tràn dầu hiện đại tầm cỡ quốc tế.

Sau khi Bộ Giao thông Vận tải quyết định đầu tư nâng cấpQuốc lộ 4A từ Cao Bằng đến Lạng Sơn nối tiếp với Quốc lộ 4B từ Lạng Sơn đến cảng Mũi Chùa (Tiên Yên) tạo điều kiện khai thác hàng hoá qua cảng từ các tỉnh này. Tỉnh đã tập trung đầu tư xây dựng hoàn thành và đưa vào sử dụng các hạng mục cơ sở hạ tầng của cảng như cầu tàu, điện, nước, hệ thống thông tin liên lạc.

Ngoài các cảng hàng hoá, các cảng tàu du lịch cũng được đầu tư xây dựng khá hoàn chỉnh như: cảng tàu du lịch Bãi Cháy được UBND tỉnh đồng ý cho mở rộng vùng nước cảng đến sát công viên Hoàng Gia và đầu tư xây dựng xong 45 km tuyến đường nội thuỷ từ cảng đến các điểm tham quan trên Vịnh Hạ Long. Hiện nay cảng đã đang đáp ứng nhu cầu phục vụ 2-3 triệu khách tham quan Vịnh. Cảng Dân Tiến (Móng Cái) được đầu tư kéo dài ra phía biển thành cảng tổng hợp đón khách du lịch quốc tế, khách công cộng và hàng hoá tổng hợp. Đối với hệ thống cảng, bến thuỷ nội địa tỉnh dự kiến sẽ quy hoạch gọn lại thành 17 cụm cảng bến, giao cho 29 đơn vị quản lý.

Ngoài Cảng Quảng Ninh- đơn vị xếp dỡ cảng biển lớn, các đơn vị có dịch vụ xếp dỡ cảng biển như Xí nghiệp Vật tư Vận tải (TKV), Công ty Cổ phần vận tải xếp dỡ đã đầu tư thiết bị cần cẩu bờ, gầu ngoạm xếp dỡ than và hàng rời; xe nâng, xe gạt xếp dỡ hàng rời trong hầm tàu. Các đơn vị doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở TX Móng Cái đầu tư nhiều cần cẩu có trọng tải lớn để nâng cao năng suất bốc dỡ hàng hoá. Dịch vụ đóng mới tàu biển có bước phát triển tốt, các đơn vị đã tích cực tìm kiếm bạn hàng, đầu tư cải tạo công nghệ để đóng mới được các tàu có trọng tải lớn: Nhà máy Đóng tàu Hạ Long đã hạ thuỷ thành công tàu có trọng tải 53.000 tấn theo hợp đồng với Vương Quốc Anh; Xí nghiệp Đóng tàu Hạ Long (TVN) đã đóng mới được tàu 6.000 tấn và tiến tới đóng loại tàu có trọng tải 10.000 tấn; Hợp tác xã đóng tàu Thuỷ An (Yên Hưng) đã đóng thành công tàu có trọng tải 3.000 tấn và đang phấn đấu để đóng tàu có trọng tải 5.000 tấn. Đội ngũ tàu tham gia làm dịch vụ vận tải biển ngày càng phát triển, đặc biệt là dịch vụ vận tải khách du lịch tham quan Vịnh Hạ Long ngày càng nâng cao về số lượng và chất lượng. Đến nay số lượng tàu dịch vụ vận tải du lịch là 360 chiếc với 11.300 ghế, đáp ứng việc phục vụ khách du lịch ở các tuyến mới: Cát Bà-Hạ Long, Vân Đồn-Cô Tô-Quan Lạn và phục vụ khách nghỉ đêm trên Vịnh.

Mặc dù đã đạt hiệu quả cao trong việc khai thác tiềm năng kinh tế cảng biển nhưng nhìn chung các dịch vụ hàng hải và cơ sở hạ tầng liên quan nhằm nâng cao năng lực phục vụ cảng chưa đáp ứng yêu cầu hiện đại hoá và hội nhập quốc tế. Đội ngũ đại lý hàng hải ở tỉnh ta hiện quá thiếu và yếu. Trong 40 đơn vị đại lý hàng hải ở tỉnh ta chỉ có hơn 10 đơn vị có cơ sở chính ở Quảng Ninh còn lại gần 30 đơn vị là chi nhánh của tỉnh ngoài. Dịch vụ hoa tiêu cứu hộ, đảm bảo hàng hải còn độc quyền, chưa thành lập được các dịch vụ hoa tiêu khác để tạo sự cạnh tranh. Dịch vụ sửa chữa tàu biển ít, nhiều tàu khi bị hỏng hóc tại khu vực biển Quảng Ninh nhưng phải đưa về Hải Phòng để sửa chữa.

Để đạt được mục tiêu sản lượng hàng hoá thông qua cảng đạt 35-40 triệu tấn vào năm 2010 cùng với việc khắc phục các hạn chế về dịch vụ hàng hải để khai thác tốt các cảng hiện có cần phải đầu tư nâng cấp mở rộng cảng. Cảng Cái Lân cần sớm đầu tư xây dựng các bến số 2, 3, 4 để nâng sản lượng hàng hoá thông qua cảng lên 8-10 triệu tấn/năm, giành quỹ đất trên cảng và lân cận cảng đáp ứng nhu cầu về kho bãi và có dịch vụ sau cảng, trong năm 2006 cần hoàn thành việc nạo vét luồng vào cảng Sở Giao thông Vận tải cầnnghiên cứu đầu tư xây dựng các cảng cạn ở Móng Cái, Hải Hà, Yên Hưng là vệ tinh cho cảng Cái Lân khai thác hàng hoá vận chuyển bằng container. Tỉnh cần xúc tiến đầu tư xây dựng cảng tổng hợp Cửa Đại (Hải Hà) theo ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và khai thác tốt hệ thống cảng thuỷ nội địa phục vụ vận chuyển hàng hoá và hành khách.