Để thực hiện hiệu quả các dự án trồng rừng

Năm 2007, diện tích trồng rừng tập trung của tỉnh ta tiếp tục đạt cao, toàn tỉnh đã trồng được hơn 16.000 ha rừng, gần 3 triệu cây phân tán, hoàn thiện chăm sóc đúng quy trình cho gần 30.000 ha rừng trồng, khoanh nuôi bảo vệ 51.862 ha. Do thời tiết thuận lợi, chất lượng cây giống tốt, người dân trồng đúng kỹ thuật và bỏ công sức, tiền của đầu tư chăm sóc nên tỷ lệ cây sống thành rừng rất cao.

Chỉ tính riêng diện tích trồng rừng sản xuất đạt gần 14.000 ha, khai thác được 9.300 tấn gỗ nguyên liệu giấy, cung cấp 125.100m3 gỗ trụ mỏ cho ngành Than. Các dự án trồng rừng 661, Việt - Đức, vốn ngành Than, định canh định cư, vốn hỗ trợ theo Quyết định 1602, vốn liên doanh... tiếp tục được thực hiện hiệu quả, tổng mức đầu tư các dự án đạt 112 tỷ đồng. Nhờ thực hiện hiệu quả các dự án trồng rừng đã giúp cho nhiều hộ gia đình nhanh chóng thoát nghèo và vươn lên giàu có. Nghề rừng đang dần trở thành ngành kinh tế chủ đạo, mũi nhọn của một số địa phương.

Đối với các đơn vị trong ngành Lâm nghiệp cũng nhờ nghề rừng phát triển nên đời sống của công nhân ngày càng ổn định và nâng cao, doanh thu của các công ty lâm nghiệp năm 2007 đạt hơn 285 tỷ đồng, thu nhập bình quân đạt 1,7-1,8 triệu đồng/người/tháng, vượt xa so với những năm trước. Người trồng rừng không phải lo đầu ra cho sản phẩm, bởi ngoài thu mua để làm gỗ trụ mỏ cho ngành Than, các nhà máy bột dăm giấy được cấp phép đầu tư trên địa bàn đã tiếp nhận một lượng lớn sản lượng gỗ rừng trồng. Ngoài ra nhu cầu gỗ dân dụng trên địa bàn, các lâm sản khác phục vụ cho sản xuất, xuất khẩu và dân sinh kinh tế hiện cũng rất lớn.

Mặc dù thực hiện rất tốt các dự án trồng rừng nhưng theo phản ánh của các chủ rừng thì để thực hiện hiệu quả hơn các dự án trồng rừng lớn hiện còn nhiều khó khăn, bất cập đang cần được tháo gỡ. Đó là công tác quản lý rừng và tài nguyên rừng hiện chưa thực sự rõ ràng giữa cơ quan chuyên môn, công ty lâm nghiệp, chính quyền địa phương, chủ rừng do vậy đã dẫn đến sự chồng chéo, nhất là trong quản lý đất đai với tài nguyên rừng. ở các địa phương hiện công tác quản lý và giám sát hoạt động lâm nghiệp thụ động do thiếu cán bộ chuyên trách làm công tác này nên không kiểm soát được nguồn tài nguyên trên địa bàn, rừng và đất rừng bị xâm hại. Đặc biệt ở khu vực Đông Triều, Yên Hưng, Hoành Bồ, Hạ Long, Cẩm Phả rừng thường xuyên bị xâm hại do nạn khai thác than trái phép và khoanh nuôi ao đầm để nuôi trồng thuỷ sản. Cũng do việc thiếu cán bộ, không thực hiện đúng quy chế dự án nên đã có hàng trăm ha rừng trồng mới không được đưa vào kế hoạch dự án vốn hỗ trợ trồng rừng sản xuất. Những năm gần đây nguồn vốn đầu tư cho trồng rừng tăng cao, Nhà nước đã có nhiều chính sách ưu đãi về đất đai, suất đầu tư, cải tạo, nâng cấp hệ thống cơ sở hạ tầng, hỗ trợ giống, đào tạo nhân lực, đơn giản các thủ tục khai thác, chế biến và tiêu thụ lâm sản...

Đặc biệt từ tháng 9-2007, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định 147 về một số chính sách phát triển rừng sản xuất theo đó hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng trồng rừng sản xuất tuỳ thuộc vào đối tượng, khu vực sẽ được hưởng mức hỗ trợ từ 1,5 triệu đồng/ha đến 5 triệu đồng/ha. Đây là bước tạo đà rất quan trọng cho nghề rừng tiếp tục phát triển. Tuy nhiên, sự đầu tư này chưa đáp ứng yêu cầu cho công tác quản lý bảo vệ rừng. Theo tính toán của cơ quan chuyên môn bình quân hàng năm toàn tỉnh cần hỗ trợ kinh phí cho bảo vệ, khoanh nuôi phục hồi rừng hơn 100.000 ha, đây là đối tượng rừng phòng hộ, đặc dụng. Nhưng hiện ngân sách cấp mới chỉ được 40 - 50.000 ha, đạt khoảng 30% diện tích cần được hỗ trợ. Vì thiếu kinh phí nên một số khu rừng phòng hộ đặc dụng chưa được quan tâm đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng bảo vệ, chủ rừng không quan tâm quản lý bảo vệ nên diện tích bị thiệt hại nhiều. Năm 2007, toàn tỉnh xảy ra hàng trăm vụ cháy rừng, làm cháy 636 ha trong đó 533 ha là rừng phòng hộ bị thiệt hại không có khả năng phục hồi. Những năm gần đây do có chính sách hỗ trợ trồng rừng sản xuất, hiệu quả từ trồng rừng ngày càng cao nên một số nơi đã xuất hiện tình trạng chặt phá rừng tự nhiên, rừng phòng hộ, đặc dụng để trồng rừng sản xuất. Với tốc độ trồng rừng như hiện nay công tác quản lý giống cây trồng cũng gặp không ít khó khăn, cây giống không đạt tiêu chuẩn, không có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng được bán nhiều trên thị trường vì vậy rừng trồng kém chất lượng, sinh trưởng chậm, bị sâu bệnh nhiều. Theo báo cáo của Chi cục phát triển lâm nghiệp, năm 2007 có hơn 100 ha rừng trồng không được nghiệm thu thanh toán do chất lượng kém.

Đồng chí Hoàng Công Đãng, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT cho biết: Những bất cập, hạn chế trong công tác trồng rừng đã nhiều lần được đề cập đến và ngành cũng đã có nhiều tham mưu đề xuất tháo gỡ khó khăn cho phát triển nghề rừng của tỉnh nhưng thực tế vẫn chưa có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, địa phươngvào cuộc giải quyết vấn đề còn tồn tại. Năm 2008, tỉnh tiếp tục triển khai thực hiện các dự án trồng rừng Việt - Đức, 661, liên doanh ngành Than..., phấn đấu trồng 14.514 ha rừng tập trung và 2 triệu cây phân tán. Theo kế hoạch các địa phương đã gieo tạo khoảng 30 triệu cây giống trồng rừng nhưng do bị ảnh hưởng của đợt rét đậm, rét hại vừa qua đã làm cho hơn 16 triệu cây giống bị ảnh hưởng sinh trưởng phát triển kém, trong đó hơn 5 triệu cây đã bị chết. Điều đáng lo ngại là số cây giống bị chếtchủ yếu là cây keo giống - loại cây trồng rừng chủ yếu hiện nay. Để đảm bảo nguồn cây giống phục vụ cho công tác trồng rừng năm nay ngành đang tiến hành rà soát và có báo cáo đề xuất UBND tỉnh hỗ trợ cho các hộ ươm tạo giống cây trồng rừng bị ảnh hưởng của đợt rét đậm, rét hại vừa qua. Tuy nhiên, để tiếp tục thực hiện hiệu quả các dự án trồng rừng rất cần các cấp, các ngành phối hợp chặt chẽ hơn nữa trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.