Dự án trồng rừng Việt - Đức: Tiếp thêm sức sống cho những cánh rừng

Đứng trước những cánh rừng xanh mướt, trải dài tại xã Tiên Lãng mới thấy hiệu quả của dự án mang lại cho người dân nơi đây. Đưa chúng tôi đi tham quan rừng thông nhà mình, ông Trương Văn Phu, thôn Cái Mắt, xã Tiên Lãng phấn khởi khoe: Gia đình tôi là một trong những hộ đầu tiên trong thôn tham gia thực hiện dự án trồng rừng Việt - Đức từ năm 2002. Cán bộ dự án đã dạy cho chúng tôi cách trồng rừng, biết khai thác thế mạnh của rừng để thoát khỏi cái đói, cái nghèo. Nhờ được hướng dẫn kỹ thuật trong quá trình trồng, chăm sóc, rừng thông nhà tôi phát triển nhanh. Chỉ vài năm nữa thôi, khi mấy ha thông được khai thác, chắc chắn gia đình tôi sẽ có một khoản thu nhập khá để sửa chữa lại nhà cửa, mua sắm các tiện nghi sinh hoạt trong gia đình.

Dự án trồng rừng Việt - Đức được triển khai thực hiện tại huyện Tiên Yên từ năm 2002 trong 6 xã với 1.455 hộ dân tham gia. Trong đó, xã Tiên Lãng là một trong những xã tiên phong thí điểm dự án. Sau 9 năm thực hiện, tổng diện tích rừng của dự án đến nay được thiết lập là 3.248 ha, trong đó rừng trồng mới 2.414ha, chủ yếu là các loại thông mã vĩ, sa mộc, lim xanh, hồi, trám... Do tuân thủ đúng các yêu cầu về kỹ thuật nên tỷ lệ cây sống cao, diện tích thực hiện được nghiệm thu chiếm hơn 98,9%.

Nhìn những đàn trâu, đàn vịt, tổ o­ng, chuồng nhím nuôi, chúng tôi phần nào cảm nhận được sự đổi thay trong cuộc sống của người dân xã Tiên Lãng. Tuy chưa giàu, nhưng nhiều hộ dân đã có của ăn của để, người dân cũng đã biết sắm cho mình chiếc xe máy để đi lại, những chiếc ti vi để nắm bắt thông tin, chủ trương, chính sách của Đảng; những đổi thay của đất nước... Có được điều đó không thể phủ nhận được công lao của những người thực hiện dự án tại huyện Tiên Yên đã hàng ngày xuống thôn, xuống xã để hướng dẫn người dân phát triển kinh tế rừng. Sẽ không còn hiện tượng người dân ở đây chỉ biết đốt, phá rừng lấy củi, làm nương. Nhờ sự hướng dẫn tận tình của cán bộ dự án, người dân đã hiểu được lợi ích từ trồng rừng mang lại, biết khai thác thế mạnh của rừng để thoát khỏi cái đói, cái nghèo.

Anh Lý Văn Giểng, Ban quản lý dự án trồng rừng Việt - Đức huyện Tiên Yên cho biết: Những ngày đầu vận động bà con tham gia dự án gặp rất nhiều khó khăn, bởi họ chưa thấy được lợi ích thiết thực của dự án mang lại. Song, do kiên trì giải thích, cũng như khuyến khích bà con trong xã tham gia bằng việc xác định quyền lợi của người dân khi gắn bó với rừng như: Hộ nông dân tham gia thực hiện dự án trồng từ 0,5-2 ha rừng, khoanh nuôi, chăm sóc và bảo vệ 2 ha rừng sẽ được tập huấn kỹ thuật trồng rừng và làm vườn rừng; được cung cấp vật tư trồng rừng bao gồm cả cây con và phân bón miễn phí. Đồng thời còn được hỗ trợ kinh phí bù đắp công lao động khi đầu tư vào trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng thông qua tài khoản tiền gửi tại Ngân hàng NN&PTNT; quy định việc rút tiền trong thời gian 8 năm đến thời điểm cây trưởng thành. Sau khi thu hoạch rừng, người dân tham gia dự án chỉ phải trích lại 1% giá trị để địa phương thực hiện công tác tái tạo lại rừng đối với loại cây khai thác 1 lần; 2% đối với cây khai thác nhiều lần trên một lần khai thác.

Ngoài ra, người trồng rừng còn được tham gia lựa chọn các loại cây trồng phù hợp với đất đai, điều kiện thổ nhưỡng, canh tác của gia đình. Ban quản lý dự án còn thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo cán bộ kỹ thuật, giúp người dân tham gia dự án có thêm những hiểu biết về kỹ thuật trồng và chăm sóc rừng như, xây dựng hệ thống đường băng cản lửa, cách phòng cháy chữa cháy rừng, cách vun xới, bón phân, phát dọn thực bì trồng rừng... Đồng thời triển khai thực hiện các vườn ươm, sản xuất các loại cây giống. Qua thực tế sản xuất, đến nay người dân đã nắm chắc được kỹ thuật gieo tạo cây con và có thể tự mình tổ chức, xây dựng vườn ươm, sản xuất cây con đủ tiêu chuẩn, chất lượng không chỉ phục vụ cho dự án mà còn góp phần thúc đẩy các dự án lâm nghiệp khác tại địa phương. Ngoài thời gian trồng cây, gây rừng, nhiều hộ gia đình trong xã còn phát triển kinh tế gia đình như nuôi thêm dê, trâu, bò, vịt... để tăng thu nhập. Tân dụng nguồn lợi từ hoa rừng, nhiều hộ còn nuôi thêm cả o­ng lấy mật. Từ đó, kinh tế các hộ dân trong xã ngày càng được nâng cao. Mỗi hộ trồng rừng đã có thu nhập ổn định từ 20-30 triệu đồng/năm.

Quyền lợi của người dân được đảm bảo đã tạo được sự đồng thuận trong nhân dân. Các hộ tham gia dự án đã tự xây dựng các quy định, hương ước trong việc chăm sóc và bảo vệ rừng. Dự án trồng rừng Việt - Đức trở thành động lực góp phần thực hiện tốt chính sách giao đất, giao rừng của Nhà nước, nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân về bảo vệ tài nguyên rừng.