Hiện nay các trà lúa mùa sớm của các địa phương khu vực miền Tây của tỉnh đều đã trỗ thoát, đang bước vào giai đoạn ngậm sữa, vào mẩy, dự kiến sẽ cho thu hoạch vào đầu tháng 10. Trà lúa mùa trung vụ đang ở giai đoạn trỗ, sẽ cho thu hoạch từ giữa đến cuối tháng 10; lúa mùa muộn đang ở giai đoạn đứng cái.
Nông dân xã Nguyễn Huệ (Đông Triều) phun thuốc trừ sâu trên diện tích lúa mùa.
Thời điểm này đến bất kể xứ đồng nào, chúng tôi đều bắt gặp nhiều nông dân ra đồng thăm lúa, kiểm tra tình hình sâu bệnh hại. Đặc biệt, diện tích lúa mùa của huyện Đông Triều và Yên Hưng, hai địa phương trọng điểm lúa của tỉnh năm nay sinh trưởng, phát triển khá tốt, nhiều chân ruộng dự kiến cho năng suất cao gấp nhiều lần so với vụ mùa năm 2007. Chị Nguyễn Thị Nhinh, xã Nguyễn Huệ (Đông Triều) vừa đi thăm đồng về cho biết: Lúa mùa năm nay rất đẹp, nhất là mùa sớm và mùa trung, những chân ruộng cấy giống lúa lai như Bắc ưu, Bồi tạp đẹp hơn hẳn các giống lúa khác. Tôi vừa ra thăm đồng về thấy có ruộng cũng đã lác đác xuất hiện ổ trứng sâu đục thân 2 chấm và sâu cuốn lá nhỏ. Vì vậy, chiều nay tôi sẽ đi mua thuốc trừ sâu về phun phòng. Nếu chăm sóc tốt từ nay đến cuối vụ chắc chắn ruộng nhà tôi cho năng suất 2,2-2,7 tạ/sào.
Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Phạm Văn Hạnh, Phó Chủ tịch UBND xã Liên Vị (Yên Hưng) cho biết: Thực hiện chỉ đạo của huyện, xã đã gieo cấy hết diện tích, đặc biệt diện tích cấy lúa mùa trung vụ tăng cao. Hiện lúa đang sinh trưởng, phát triển khá tốt, dự kiến năng suất sẽ đạt cao. Để có mùa vàng bội thu, chúng tôi đã chỉ đạo cán bộ HTX nông nghiệp tăng cường thăm đồng, theo dõi sát sao tình hình sâu bệnh hại để kịp thời hướng dẫn nông dân biện pháp phòng trừ.
Theo báo cáo của Sở NN-PTNT, tính đến ngày 15-8, toàn tỉnh đã gieo trồng được 34.773 ha cây trồng các loại, trong đó: Lúa 28.475 ha, ngô 1.488 ha, ngoài ra còn các loại cây trồng khác như khoai lang, đậu tương, lạc, rau xanh... Do ảnh hưởng của thời tiết rét nên sản xuất vụ mùa năm nay đã bị chậm hơn so với khung thời vụ. Lượng thóc giống đảm bảo chất lượng cung ứng cho sản xuất gặp khó khăn vì lúa xuân thu hoạch muộn chưa kịp cung ứng cho vụ mùa. Thời vụ chuyển từ vụ xuân sang vụ mùa quá gấp cũng gây khó khăn cho việc làm đất đảm bảo theo quy trình, cộng với giá xăng, dầu tăng cao đã đẩy công làm đất tăng từ 100.000 đồng - 120.000 đồng/sào. Vì vậy, việc cày, bừa ngả sớm để làm vệ sinh đồng ruộng tiêu diệt mầm sâu bệnh ở nhiều diện tích còn chậm. Giá phân bón như đạm, ka li, lân đều tăng đột biến, nhất là phân ka li tăng từ 9.000 đồng lên 16.000 đồng/kg khiến nhiều hộ nông dân không có tiền để đầu tư chăm bón cây trồng. Dù thời gian sản xuất vụ mùa có chậm hơn từ 15 - 20 ngày nhưng từ đầu vụ đến nay đều có mưa trên diện rộng, nhiệt độ không quá cao, có nhiều ngày mưa xen kẽ, lượng nước luôn đảm bảo nên tất cả các trà lúa đều sinh trưởng tốt. Vào đầu vụ, mặc dù giá thóc giống tăng cao nhưng các đơn vị phục vụ sản xuất nông nghiệp đã cung ứng đủ lượng giống, vật tư phục vụ sản xuất. Do khung thời vụ bị chậm hơn so với mọi năm nên ngay từ đầu vụ, các địa phương đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo điều hành sản xuất sát với tình hình địa phương, vận động các hộ nông dân vệ sinh đồng ruộng, khắc phục khó khăn. Toàn bộ diện tích đều đã được cấy kín, nông dân được hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc lúa màu kịp thời, được quan tâm hỗ trợ đầu tư sản xuất. Công tác chuyển giao khoa học kỹ thuật, thâm canh cây trồng và bảo vệ thực vật được thực hiện trên tất cả các địa phương. Đặc biệt, việc phòng trừ sâu bệnh hại lúa đã được cơ quan chuyên môn tập trung theo dõi và kịp thời đưa ra khuyến cáo, hướng dẫn cách phòng trừ hiệu quả. Mặc dù gieo cấy chậm nhưng tất cả các diện tích đều đã được phủ kín, diện tích lúa mùa trung vụ tăng cao, lúa mùa muộn giảm. Đây là một trong những chỉ tiêu đáng phấn khởi nhất vì từ trước đến nay, các địa phương và ngành NN - PTNT tích cực vận động nông dân chuyển đổi cơ cấu mùa vụ, tăng diện tích cấy lúa mùa trung vụ để tránh những yếu tố bất lợi của thời tiết nhưng số diện tích được chuyển đổi đạt thấp. Từ nay đến đầu tháng 10 nếu điều kiện thời tiết tiếp tục thuận lợi, công tác phòng trừ sâu bệnh hại được thực hiện tốt, ước tính năng suất vụ mùa sẽ đạt từ 55 - 57 tạ/ha (nhiều hơn so với vụ mùa năm 2007 từ 4-5 tạ/ha).
Qua kiểm tra của cơ quan chuyên môn, đến trung tuần tháng 9, tình hình sâu bệnh trên đồng ruộng giảm nhiều so với cùng kỳ, đặc biệt là đối tượng sâu bệnh hại chính như sâu đục thân, sâu non, rầy nâu, rầy lưng trắng... Tuy nhiên, sâu đục thân 2 chấm và sâu cuốn lá nhỏ cũng đã xuất hiện trên cả 3 trà lúa (sớm - trung - muộn), mặc dù mật độ chưa cao nhưng khả năng ảnh hưởng đến năng suất, sản lượng lớn nếu không tiến hành các biện pháp phòng trừ ngay. Đồng chí Trần Đức Diên, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT cho biết: Sơ bộ đánh giá khả năng vụ mùa năm nay sẽ đạt năng suất, sản lượng cao hơn mọi năm. Thời gian từ nay đến khi thu hoạch lúa còn khá dài, vì vậy các địa phương cần tập trung chỉ đạo, hướng dẫn nông dân làm tốt một số việc: Đối với trà lúa mùa sớm đang trong giai đoạn trỗ thoát, cần tập trung hướng dẫn phun trừ nhắc lại sâu đục thân 2 chấm lứa 4, kết hợp với phun trừ bệnh đạo ôn và bệnh khô vằn; tăng cường công tác diệt chuột bảo vệ trà lúa mùa sớm. Đối với trà lúa trung vụ chỉ đạo bón phân bổ sung nuôi đòng ở những diện tích gieo cấy muộn. Năm nay, diện tích cấy trà lúa này lớn nên cần phải đặc biệt lưu ý sâu bệnh như sâu đục thân 2 chấm lứa 5 sẽ gây hại vào cuối tháng 9, thời điểm lúa mùa trung vụ đang trỗ tập trung. Đối với trà mùa muộn, diện tích năm nay không lớn song đây lại là trà lúa 2 năm trước bị sâu bệnh cuối vụ tập trung gây hại nặng, nhiều diện tích không cho thu hoạch, vì vậy cần tập trung chăm bón kịp thời. Làm tốt công tác phòng trừ sâu bệnh hại từ 2 trà lúa sớm và trung vụ sẽ phần nào hạn chế được sâu bệnh trên trà mùa muộn. Với những ruộng lúa xấu, lúa cấy tái giá cần chăm bón tập trung, đảm bảo đủ nước cho cây lúa, chú ý không để lúa bị hạn khi trỗ bông.
