Kết thúc vụ xuân, toàn tỉnh đã gieo trồng được 37.225,8 ha. Tuy đầu vụ gặp khó khăn do thời tiết nhưng bà con nông dân đã tích cực chăm bón, phòng trừ sâu bệnh kịp thời nên lúa, màu sinh trưởng phát triển khá.
Nông dân xã Hoành Mô (Bình Liêu) thu hoạch lúa mùa. ảnh: pv Qua đánh giá của các địa phương, vụ đông xuân năm nay tiếp tục được mùa. Năng suất lúa đạt 50,8 tạ/ha, tăng 0,9 tạ/ha so với cùng kỳ. Năng suất ngô 34,2tạ/ha, tăng 0,2 tạ/ha. Tổng sản lượng lương thực cây có hạt toàn tỉnh đạt 104.228 tấn (tương đương sản lượng lương thực vụ xuân năm 2008), trong đó: lúa 87.987 tấn, ngô 16.079 tấn, kê 162 tấn. Ngay từ đầu vụ các địa phương đã tập trung chỉ đạo có hiệu quả việc vận động hộ nông dân thực hiện chuyển dịch nhanh cơ cấu lúa xuân theo hướng tăng diện tích xuân muộn, giảm diện tích xuân sớm. Trong vụ xuân năm nay, diện tích xuân muộn đạt 14.931 ha, chiếm 86% tổng diện tích gieo cấy. Đông Triều và Yên Hưng là 2 huyện đi đầu trong việc chuyển đổi mùa vụ từ chủ yếu cấy xuân sớm sang cấy xuân muộn. Đến nay, huyện Đông Triều chỉ còn 506 ha cấy xuân sớm (chiếm 11% tổng diện tích gieo cấy lúa vụ xuân); Yên Hưng còn 1.363 ha (chiếm 28%). Đặc biệt diện tích lúa gieo thẳng, gieo vãi được mở rộng từ 2.917ha lên 3.601ha (tăng 684ha so với cùng kỳ) chiếm 21% tổng diện tích lúa xuân. Qua đánh giá thực tế năng suất lúa gieo thẳng đạt từ 60-63 tạ/ha, tăng 6-10% so với lúa cấy; giảm 35-40 công cấy, tiết kiệm 15-20kg thóc giống, rút ngắn thời gian sinh trưởng 7-10 ngày, giảm áp lực về thời vụ, chăm sóc phòng trừ sâu bệnh tập trung, chủ động hoàn toàn trong việc bố trí gieo cấy để ứng phó thời tiết bất lợi do hạn hán, hoặc lúa chết rét. Về chi phí so với lúa cấy thì gieo thẳng tiết kiệm được khoảng 1,5-1,7 triệu đồng/ha. Ở các huyện trọng điểm nông nghiệp, nông dân nhanh chóng bắt nhịp với phương pháp mới này để nâng cao hiệu quả trong sản xuất. Huyện Đông Triều gieo cấy thẳng chiếm 60% tổng diện tích gieo trồng vụ xuân, Móng Cái 54%, Hoành Bồ chiếm 18%, Hải Hà chiếm 3,6%. Cũng từ chuyển đổi phương pháp sản xuất mới nên cơ cấu giống cũng có nhiều chuyển biến đáng kể, các giống lúa chủ lực năng suất cao, chất lượng tốt như Khang dân 18, QNT1, Hương thơm số 1, Xi23, lúa lai 2 dòng, 3 dòng chiếm tới 80% diện tích. Điều đáng mừng là các địa phương khu vực miền núi như Ba Chẽ, Bình Liêu, Đầm Hà, Hải Hà trước đây việc vận động nông dân chuyển đổi cơ cấu giống rất khó khăn và chậm thì vụ xuân năm nay diện tích cấy lúa lai ở các huyện này tăng khá. Các giống ngô lai chủ lực như Bioseed, LVN10, LVN4, ngô nếp MX4, MX2, đậu tương DT84, DT 90, lạc L14, L15, MD7 chiếm từ 70-90% diện tích trồng cây màu. Theo dự báo của cơ quan chuyên môn, trong những tháng tiếp theo tình hình chung có nhiều thuận lợi cho nông nghiệp phát triển. Dự kiến giá trị tăng thêm năm 2009 ngành nông nghiệp có thể tăng khoảng 3,5% (cao hơn kế hoạch đề ra là 2,8%). Đây là cơ hội tốt để nông nghiệp tiếp tục duy trì được đà tăng trưởng, vì vậy cần có sự chuẩn bị tốt hơn nữa các điều kiện phục vụ cho sản xuất vụ mùa và vụ đông.
Với kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm cho thấy cùng với sự chủ động của bà con nông dân, tỉnh đã có sự quan tâm lớn. Ngay từ đầu năm, UBND tỉnh đã bổ sung kinh phí cho các huyện Bình Liêu, Tiên Yên, Ba Chẽ, Đông Triều để khôi phục, sửa chữa hệ thống đập, kênh mương, cải tạo một số diện tích đất trồng lúa, màu bị vùi lấp do mưa lũ. Những khó khăn vướng mắc về vốn, chính sách đều kịp thời được tháo gỡ. Lãnh đạo các địa phương đã chủ động chỉ đạo bố trí lại cơ cấu đất sản xuất nông nghiệp, cơ cấu giống, thời vụ… Nhiều chính sách khuyến khích hộ nông dân đầu tư sản xuất kinh doanh được xây dựng và ban hành như: Hỗ trợ về chuyển đổi cây ăn quả kém hiệu quả sang trồng cây khác có hiệu quả kinh tế cao hơn; hỗ trợ giống, bình bơm thuốc trừ sâu, lãi suất tiền vay, miễn tiền thuê đất để xây dựng xưởng chế biến chè. Đặc biệt từ giữa năm 2008 tỉnh đã quyết định không điều chỉnh giá giống cây trồng mà còn cấp bù cho Công ty cổ phần Giống cây trồng Quảng Ninh 1,29 tỷ đồng để thực hiện trợ giá giống cho nông dân. Trước những khó khăn của năm 2009, tỉnh tiếp tục quyết định giá giống được thực hiện như năm 2008 và cấp bù 4 tỷ đồng cho Công ty cổ phần Giống cây trồng Quảng Ninh ngoài phần kinh phí trợ giá của Trung ương; chi 10 tỷ đồng để cấp bù thuỷ lợi phí.