Không phải cho đến bây giờ - khi Nhà máy đóng tàu Hạ Long đã đóng mới và hạ thuỷ thành công con tàu chở hàng đa năng trọng tải 53.000 tấn, do các công ty tàu biển danh tiếng quốc tế tư vấn thiết kế và giám sát thi công, thì ngành công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam nói chung và Nhà máy đóng tàu Hạ Long nói riêng mới đủ tiêu chí tiếp cận một nền công nghiệp đóng tàu hiện đại, mà sự bứt phá này đã được Nhà máy ấp ủ, gieo ươm bằng một loạt thế hệ sản phẩm chất lượng và quy mô.
Đó là một loạt tàu mang xê-ri “Trường Sa”, “Tây Sơn”, rồi “Hạ Long” với đủ chức năng: tàu chở hàng khô, tàu chuyên dụng chở công ten nơ và cả tàu chở hoá chất nữa... Nhưng đó mới chỉ là quá trình tích luỹ chuyển đổi về lượng, để vươn tới cái đích đổi chất, cánh nhà báo chúng tôi vẫn muốn đặt tên cho con tàu 53.000 tấn đầu tiên (trong lô hàng 21 chiếc hợp đồng với Anh Quốc) do chính Nhà máy đóng tàu Hạ Long tác nghiệp, là đứa con đầu lòng của ngành công nghiệp đóng tàu hiện đại, bởi nó hội tụ đầy đủ những tiêu chí của một con tàu vận tải biển mà các nước tiên tiến đang kỳ vọng.
Các chuyên gia kỹ thuật ngành công nghiệp tàu thuỷ VN có trách nhiệm thuyết trình tính năng ưu việt và các trang thiết bị hiện đại của con tàu. Còn Nhà máy đóng tàu Hạ Long sẽ tự cường thế nào để đủ năng lực đóng mới một con tàu chở hàng hiện đại và có sức chở tới 53.000 tấn, gấp 4-5 lần trọng tải con tàu lớn nhất mà trước đây Nhà máy đóng mới theo đơn đặt hàng của các công ty vận tải trong nước. Đây quả là một thách thức không nhỏ vì tầm cỡ con tàu vượt cả định hướng và mục tiêu mở rộng của Nhà máy trong nhiều năm tới. Hệ thống triền đà cũng như mặt bằng phân xưởng vỏ trước đây của Nhà máy được thiết kế cho những con tàu trọng tải từ 3.000 đến 5.000 tấn, thì dù có gia cường, tận dụng tối đa cũng chỉ giới hạn thi công những con tàu trọng tải 12.000 đến 14.000 tấn đã là kỳ tích. Còn bây giờ với con tàu 53.000 tấn, rồi 70 đến 100 ngàn tấn thì dứt khoát phải có mặt bằng phân xưởng vỏ đủ rộng, hệ thống triền đà đủ tải và các thiết bị thi công phải tương ứng đồng bộ. Trước khi được phân bổ kế hoạch 9 trong tổng số 21 con tàu 53.000 tấn theo đơn đặt hàng của Anh Quốc, cuộc cách mạng đổi mới công nghệ ở Nhà máy đóng tàu Hạ Long đã rất khẩn trương và sôi động. Máy cắt tôn độ dầy 16mm được lập trình tác nghiệp trên máy vi tính, máy hàn tự động xi-en-xi (CNC), rồi cần cẩu sức nâng 30 đến 50 tấn cũng lần lượt xuất hiện cùng với những thế hệ đội tàu vận tải biển trọng tải ngày một lớn và hiện đại. Trong năm 2005, Nhà máy đã hoàn thiện phân xưởng vỏ 2 cùng hệ thống triền đà rộng hút tầm mắt với sức chịu tải đủ cho thi công tàu chở hàng tới 100 ngàn tấn. Đặc biệt là chiếc cẩu cổng sức nâng 300 tấn còn hoành tráng và lừng lững quyền uy cho dù nhìn cách xa hàng chục km. Thiếu “chàng lực sĩ” khổng lồ này sẽ không có “bà đỡ” cho đứa con đầu lòng siêu trường siêu trọng của nền công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam hiện đại. Đó cũng là câu trả lời đầy quyết tâm của Nhà máy đóng tàu Hạ Long trước vận hội phát triển mới. Và, con tàu 53.000 tấn đầu tiên đã được ra đời trong cái nôi và sự kỳ vọng của người thợ đóng tàu Hạ Long như vậy. Sau một năm thi công với tinh thần huy động tổng lực, trước khi cử hành lễ hạ thuỷ lúc 21 giờ ngày 6-4-2006, con tàu đã vinh dự được Tổng LĐLĐ Việt Nam, Bộ Công nghiệp và Tỉnh uỷ QN trân trọng gắn biển công trình chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng.Thế rồi, mọi thủ tục truyền thống: Mẹ đỡ đầu, chai sâm banh, mệnh lệnh hạ thuỷ và hồi còi dài báo tin vui v.v.., được diễn ra theo một trật tự lễ nghi không thể thiếu và con tàu trượt trên triền đà với vận tốc nhanh dần đều, đồ sộ như một “ngũ hành sơn” lao ra biển cả. Tiếng hò reo mừng vui như sấm dậy, làm sống động cả không gian đêm bao la của một vùng cảng biển. Bản năng nghề nghiệp mách bảo tôi đây là giây phút thăng hoa cảm xúc của đời thợ, nên gặp ai tôi cũng hỏi cảm nhận của họ trước sự kiện tầm cỡ quốc tế này. Và thật ngẫu nhiên, mọi người đều chung câu trả lời đó là vui và tự hào.
Quả thật con tàu đã hội tụ trí lực của họ về một mối và nâng lên ngang tầm thời đại, tạo dựng trong họ niềm tin hội nhập và thành công. Có lẽ vì thế mà không gì hơn, trong âm hưởng hào khí như triều dâng sóng vỗ, sau lễ hạ thuỷ tàu 53.000 tấn đầu tiên được đặt tên Flo-ren-xơ HL 01, đồng thời lễ đặt ky đóng tàu 53.000 tấn HL 02 cũng được Tổng Công ty công nghiệp tàu thuỷ VN và Nhà máy đóng tàu Hạ Long tổ chức với quyết tâm sẽ đảm bảo tiến độ nhanh hơn và chất lượng tốt hơn. Điều đó cũng có nghĩa con tàu đầu tiên dù đã nỗ lực hết mình nhưng vẫn chưa phải là sản phẩm mười phân vẹn mười, vẫn còn những khiếm khuyết mà lẽ ra không đáng có - ấy là trong thế rơi tự do, con tàu 53.000 tấn kéo đứt dây cáp một thanh dầm trượt, biến nó thành vật cản đường và làm bục khoang hàng số 4. Sự cố không thuộc lỗi kỹ thuật, được phát hiện và xử lý kịp thời, trong tầm tay và tổn thất không đáng kể, không ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thiện để bàn giao con tàu. Nhưng dù sao cũng để lại ấn tượng kém vui, chưa hoàn mỹ. Còn đơn vị thiết kế, giám sát thi công và cả chủ tàu nữa đều xem đó là sơ suất lẽ thường khó tránh hết khi đóng mới một con tàu lớn trị giá gần 20 triệu USD...
Con tàu 53.000 tấn sừng sững như một trái núi bên cạnh cảng nước sâu Cái Lân đang được nạo vét độ sâu và mở rộng thêm nhiều bến, tạo thành điểm nhấn đánh dấu tầm cao mới trên lộ trình phát triển của ngành công nghiệp tàu thuỷ VN. Và chính nó là niềm tự hào và vinh quang của người thợ đóng tàu Hạ Long, vì “đứa con đầu” của ngành công nghiệp đóng tàu hiện đại đã ra đời “mẹ tròn con vuông”, mở ra hướng phát triển mới sung mãn với niềm tin hứa hẹn.
