Đừng để ngư dân “đứng ngoài cuộc”

Cũng sống ở khu vực nông thôn nhưng với đặc thù tính chất công việc là lao động sản xuất trên biển, thời gian lênh đênh trên biển nhiều hơn sống trên bờ nên hầu như bà con ngư dân ít biết đến và được hưởng các chính sách ưu đãi, hỗ trợ của Nhà nước.

Có lẽ vì vậy mà nhiều khi do chủ quan hoặc khách quan họ đã bị “đứng ngoài cuộc” các chương trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Hiện nay với phong trào xây dựng nông thôn mới dường như bà con ngư dân vẫn đang đứng ngoài cuộc.

Ngư dân Yên Hưng chuẩn bị ra khơi.
                                                       Ảnh: Hữu Việt

Tâm sự của những người bám biển

Tình cờ trong một chuyến đi kiểm tra trên biển cùng tàu kiểm ngư của Chi cục Khai thác và bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản, thuyền trưởng Vũ Xuân Đông khi trò chuyện với chúng tôi rất băn khoăn: Hiện nay cả tỉnh đang thực hiện rất sôi nổi chương trình xây dựng nông thôn mới, bà con nông dân sống ở khu vực nông thôn đã bước đầu được hưởng một số thành quả của nông thôn mới. Rất nhiều chương trình, dự án đầu tư, hỗ trợ của Nhà nước trong xây dựng nông thôn mới hướng đến bà con nông dân, ấy vậy mà tôi thấy các chương trình, kế hoạch của các địa phương hầu như không thấy nhắc gì đến bà con ngư dân. Hình như trong chương trình này họ đang bị bỏ rơi.

Đúng như tâm sự của người thuyền trưởng nhiều năm gắn bó với biển khơi, với những chuyến bám biển dài ngày của bà con ngư dân, trong chuyến hành trình ra khơi của đoàn chúng tôi đã tìm hiểu và được biết quả thật bà con ngư dân đang hoạt động trên các ngư trường hầu như không biết hoặc biết rất ít về chương trình xây dựng nông thôn mới ở làng mình, thôn mình. Cặp vào tàu của gia đình chị Nguyễn Thị An, xã Tân An (Yên Hưng) khi cả nhà đang dong thuyền chuẩn bị ra khu vực Thượng Mai để khai thác, chị An cho biết: Tôi và chồng quanh năm bám biển chỉ về nhà vào các dịp lễ, tết hoặc có việc gì đó trong họ thôi, 2 đứa con trai để ở nhà với ông bà nội. Trong chuyến về nghỉ hôm mồng 5 tháng 5 vừa rồi tôi có nghe bà con trong xóm nói đi họp ở thôn bàn về xây dựng nông thôn mới nhưng tôi không đi. Thỉnh thoảng khi tàu về bến nghe các chương trình trên đài tôi được biết chút ít về xây dựng nông thôn mới nhưng tôi chẳng thấy ai nói gì về bà con ngư dân những hộ sản xuất trên biển như chúng tôi. Chắc là Nhà nước chỉ hỗ trợ cho các nhà trồng lúa, trồng rau, làm đường, làm kênh mương cho họ sản xuất chứ chúng tôi chẳng được gì nên tôi cũng không quan tâm lắm mà tôi cũng chẳng biết mình có được tham gia hay không?

Đây không chỉ là suy nghĩ của riêng chị An mà hầu hết như các ngư dân mà chúng tôi gặp đều chung cách nghĩ như vậy, họ rất mù mờ về nông thôn mới, cũng có người biết tí chút về chương trình này nhưng cái họ biết cũng chỉ là lơ mơ, hình như có thì phải. Với những người quanh năm ngày tháng lênh đênh trên biển, lúc về bờ thì cũng chỉ chớp nhoáng rồi lại đi nên những việc diễn ra trong làng, ngoài xóm chẳng hề hay biết và họ cũng không thực sự quan tâm. Thế nên trong số 30.000 lao động đang hoạt động trên lĩnh vực thuỷ sản rất ít người biết về chương trình mang ý nghĩa rất lớn lao đối với khu vực nông thôn nơi gia đình, con cái họ đang sinh sống, nơi họ nghỉ ngơi sau những chuyến bám biển dài ngày - đó là xây dựng nông thôn mới!

Đừng để ngư dân “đứng ngoài cuộc”

Với đặc thù của tỉnh ven biển (11 địa phương giáp biển), Quảng Ninh trở thành tỉnh trọng điểm nghề cá của khu vực phía Bắc, là mắt xích quan trọng trong quá trình thực hiện chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020 và ngư dân được xác định là một trong những lực lượng chủ đạo tham gia vào quá trình thực hiện chiến lược này. Dù lao động sản xuất ở trên biển nhưng họ có sự đóng góp rất lớn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương, với lượng sản phẩm mà họ làm ra phục vụ cho tiêu dùng và xuất khẩu mang lại nguồn lợi giá trị kinh tế cao. Tính đến nay toàn tỉnh có trên 12.000 phương tiện tàu, thuyền làm nghề khai thác, đánh bắt thuỷ sản trong đó có gần 97% tàu cá lắp máy có công suất dưới 90CV, khai thác chủ yếu bằng lưới đơn, đăng đáy (săm bãi), lưới rê, nghề câu, chài chụp kết hợp ánh sáng. Nghề cá ở Quảng Ninh có sự tham gia của khoảng 30.000 lao động, trong những năm qua bằng nhiều giải pháp ngành thuỷ sản tỉnh ta có những bước phát triển vượt bậc, đời sống của bà con ngư dân được cải thiện và nâng cao đáng kể, thu nhập của ngư dân cao hơn so với thu nhập của nông dân ở các vùng thuần nông chỉ sản xuất nông nghiệp.

Đồng chí Đinh Trọng Ly, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT cho biết: Quá trình lao động sản xuất của ngư dân không chỉ mang lại của cải vật chất cho xã hội mà chính trong quá trình lao động này họ đã tham gia vào bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc. Họ cũng là một trong những hạt nhân phát triển kinh tế - xã hội ở các vùng nông thôn. Việc huy động sự tham gia đóng góp của họ để xây dựng các công trình hạ tầng kinh tế - kỹ thuật ở địa phương không quá khó khăn như ở các vùng sản xuất thuần nông. Vì vậy các cơ chế chính sách của Nhà nước cần tiếp tục có sự quan tâm, hỗ trợ hơn nữa dành cho đối tượng này. Tại các hội nghị giao ban của Bộ NN&PTNT, đồng chí Bộ trưởng Cao Đức Phát đã chỉ đạo rất rõ ràng, trong xây dựng nông thôn mới đối với lĩnh vực thuỷ sản sẽ bố trí kinh phí tiếp tục xây dựng các cơ sở neo đậu tàu thuyền, nâng cấp cơ sở về giống thuỷ sản, hỗ trợ ngư dân bám biển. Vì vậy trong xây dựng nông thôn mới của tỉnh, các địa phương khi xây dựng kế hoạch thực hiện cần có sự quan tâm đến đối tượng là bà con ngư dân. Làm thế nào đừng để bà con ngư dân đứng ngoài cuộc của chương trình, hãy tạo cho họ hậu phương vững để yên tâm bám biển, làm ra của cải vật chất phục vụ cho xã hội và bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.