Theo thông tin từ Sở Công thương, trong 6 tháng đầu năm 2008, lượng phân bón các loại được nhập qua các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh ước khoảng 844.000 tấn, kim ngạch nhập khẩu đạt 421 triệu USD. Trước sức ép của tỷ giá đồng Nhân dân tệ và sự thay đổi về chính sách xuất nhập khẩu phân bón của Trung Quốc đã làm cho giá mặt hàng này tiếp tục tăng ở mức cao.
Các lực lượng chức năng tại cửa khẩu Ka Long (Móng Cái) kiểm tra mặt hàng phân đạm nhập khẩu.
Hiện nay, nhu cầu phân bón trong nước cần khoảng 1,8 triệu đến 2 triệu tấn/năm, trong khi đó, các doanh nghiệp trong nước mới sản xuất được khoảng gần 900.000 tấn (Nhà máy Đạm Phú Mỹ chủ động được 740.000 tấn; Nhà máy phân đạm Hà Bắc khoảng 150.000 tấn), còn lại khoảng 700-900.000 tấn phải nhập khẩu, chủ yếu từ Trung Quốc (chiếm 70%) và nằm trong sự chi phối của hệ thống phân phối tư thương. Mặc dù phân bón là một trong 10 mặt hàng chiến lược không được phép tăng giá cho đến hết tháng 6, theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ nhằm kiềm chế lạm phát nhưng với giá phân bón các loại trên thị trường thế giới đã tăng ở mức kỷ lục trong vòng 35 năm qua cùng với những diễn biến trên thị trường phân bón Trung Quốc đã tác động trực tiếp đến thị trường phân bón trong nước. Qua khảo sát tại một số cửa hàng kinh doanh phân bón và thuốc trừ sâu trên địa bàn tỉnh, phần lớn các hộ kinh doanh đều cho biết: Từ đầu năm đến nay, giá các loại phân bón vẫn liên tục tăng, đặc biệt là từ đầu tháng 7 tới nay, giá các loại đều tăng từ 10-15% so với hồi đầu tháng 6 vừa qua. Ví dụ giá bán lẻ 1kg phân đạm đã lên đến 10.000 đồng, tăng 10% so với tháng trước và tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái; giá phân bón NPK của Công ty Cổ phần Lộc Hà (Hà Nội) cũng tăng từ 17.000 đồng lên 20.000 đồng/bao 10kg. Cá biệt loại phân bón Sông Gianh đã cháy hàng hơn 2 tháng nay, rất nhiều người hỏi mua nhưng không có bán.
Hiện nay, để đối phó với tình hình giá các loại phân bón liên tục tăng và khan hiếm nguồn hàng, nhiều bà con nông dân đã sử dụng công nghệ sản xuất phân bón vi sinh từ các phế phẩm trong trồng trọt như gốc rơm rạ, gốc rau hoặc bèo tây kết hợp với chế phẩm EM. Cách sản xuất phân bón này rất dễ làm và rẻ, chất lượng phân bón tương đối tốt nên đã được bà con nông dân xã Liên Hòa, huyện Yên Hưng sử dụng nhiều. Tuy nhiên, bên cạnh đó thì việc xây dựng các tổng kho lớn trên địa bàn tỉnh để giúp cho nguồn cung ứng phân bón ổn định hơn, giảm bớt áp lực về giá mỗi khi đến thời vụ chăm bón, giảm chi phí từ việc lưu kho bãi, vận chuyển và những biến động thất thường của thị trường cũng rất quan trọng. Bà Nguyễn Thị Liễu, Phó Giám đốc Sở Công thương cho rằng: “Nhà nước cần có biện pháp điều tiết vĩ mô linh hoạt hơn để thị trường phân bón bình ổn. Khi nông dân đang vào vụ sản xuất, giá phân bón tăng cao bất thường là điều hết sức đáng ngại. Bên cạnh đó, thị trường phân bón đang bị thả nổi và phụ thuộc hoàn toàn vào sự điều tiết của các doanh nghiệp. Giá phân bón sản xuất trong nước luôn thấp hơn giá thế giới, có những thời điểm giá urê bán tại thị trường trong nước rẻ hơn thế giới rất nhiều. Tuy nhiên, tại các đại lý phân phối, mỗi khi giá thế giới có dấu hiệu nhích lên là lập tức giá trong nước cũng sẽ điều chỉnh tăng theo. Việc đẩy giá lên diễn ra nhiều nhất ở các đại lý nhỏ lẻ nên cần có sự quản lý, kiểm soát chặt chẽ hơn nữa của cơ quan chức năng”.