Để kịp đưa các Nhà văn hoá thôn, khu vào hoạt động phục vụ cho kỳ bầu cử Đại biểu Quốc hội, HĐND các cấp và cũng là hoàn thành mục tiêu 100% thôn, khu có nhà văn hoá trong chương trình xây dựng nông thôn mới.
Từ cuối năm 2010, Quảng Ninh đã triển khai công tác chuẩn bị đầu tư xây mới 320 nhà văn hoá thôn, khu, làng, bản và đến đầu tháng 3 tất cả đều đã khởi công xây dựng. Đến nay về cơ bản các nhà văn hoá đã hoàn thành việc xây dựng phần thô, bước vào giai đoạn hoàn thiện để đưa vào sử dụng. Tuy nhiên, theo chỉ đạo của Chính phủ khi thực hiện Nghị quyết 11 về kiềm chế lạm phát, thì hạng mục công trình này nằm trong phần dừng khởi công mới nên hệ thống kho bạc Nhà nước không thể thực hiện giải ngân.
Nhà văn hoá thôn Thủ Dương, xã Hưng Đạo (Đông Triều) đang trong giai đoạn hoàn thiện.
Đồng chí Nguyễn Văn Vinh, Giám đốc Kho bạc Nhà nước tỉnh cho biết: Thực hiện Nghị quyết 11 của Chính phủ Kho bạc đang dừng thanh toán 4 loại chi, đó là chi mua ô tô, điều hoà, trang thiết bị văn phòng, dừng chi đối với các công trình khởi công mới. Đối với 3 phần chi trên việc thực hiện không có nhiều vướng mắc, cái khó nhất hiện nay là giải quyết được chi nguồn vốn đầu tư xây dựng nhà văn hoá thôn, bản. Bởi theo Nghị quyết 11 thì chỉ có 3 nhóm dự án, công trình được phép khởi công mới đó là dự án phòng chống thiên tai, công trình trọng điểm Quốc gia và công trình sử dụng vốn ODA, vì vậy hạng mục công trình đầu tư xây dựng nhà văn hoá thôn, bản không nằm trong mục được phép khởi công mới. Đối với các nhà văn hoá khởi công trước ngày Nghị quyết có hiệu lực (24-2) thì giải ngân được, nhưng các nhà văn hoá khởi công sau ngày 24-2 giờ không thể thực hiện được. Sau khi hoàn thiện hiện nay các địa phương triển khai mua sắm trang thiết bị ở các nhà văn hoá và nội dung này cũng nằm trong danh mục dừng chi. Vừa qua Bộ Kế hoạch và Đầu tư tiếp tục có công văn yêu cầu dừng thanh toán tất cả các dự án khởi công mới nên càng khó khăn hơn rất nhiều. Chúng tôi đã tính toán đến các giải pháp, kể cả là vận dụng biện pháp “kỹ thuật” để có thể gỡ khó cho các chủ đầu tư cũng là để hoàn thành việc giải ngân nguồn vốn nhưng không thể thực hiện được. Thời gian tới Kho bạc sẽ tham mưu với tỉnh để làm việc với các Bộ, ngành Trung ương tháo gỡ khó khăn này.
Để hoàn thành mục tiêu 100% số xã có nhà văn hoá và khu thể thao đủ điều kiện hoạt động và phải tập trung hoàn thành xong trước kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp phục vụ cho nhiệm vụ chính trị của địa phương, tỉnh đã dành trên 102 tỷ đồng hỗ trợ cho các xã xây dựng nhà văn hoá, với mức hỗ trợ 750 triệu đồng/nhà, gồm cả đầu tư xây dựng và mua sắm trang thiết bị. Đến hết tháng 3 đã có 314/320 nhà văn hoá được khởi công xây mới, ngoài nguồn vốn hỗ trợ của ngân sách tỉnh, các địa phương đã huy động được nhân dân, các doanh nghiệp tham gia đóng góp xây dựng. Theo kế hoạch trước kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp, các nhà văn hoá phải hoàn thành xong cả phần xây lắp và mua sắm trang thiết bị để đưa vào hoạt động. Tuy nhiên, đến nay có những địa phương đã xây dựng xong phần xây lắp, hoàn thiện, nhưng chưa triển khai mua sắm trang thiết bị vì không thể rút được tiền hỗ trợ từ kho bạc. Đồng chí Nguyễn Văn Hơn, Chủ tịch UBND huyện Hải Hà cho biết: Huyện có 45 nhà văn hoá thôn, bản được xây mới trong chương trình nông thôn mới, đến nay đã bàn giao được 1 nhà, 9 nhà đang hoàn tất các thủ tục để bàn giao, 34 nhà đang hoàn thiện các bước cuối cùng. Tất cả các nhà văn hoá của huyện đều khởi công trước ngày 24-2 nên không khó khăn khi thực hiện giải ngân nguồn vốn đầu tư cho phần xây lắp, nhưng khi triển khai gói thầu mua sắm trang thiết bị phục vụ cho hoạt động thì có vướng mắc về phần chi. Kho bạc Nhà nước huyện đã rất tích cực phối hợp với địa phương để tìm cách tháo gỡ vướng mắc này nhưng cũng đành chịu.
Xuất phát từ nhu cầu thực tế của người dân cần có điểm để tổ chức các hoạt động học tập, sinh hoạt cộng đồng, là nơi nhân dân gặp gỡ giao lưu văn hoá, văn nghệ, tiếp nhận thông tin chính sách pháp luật, chuyển giao khoa học công nghệ ứng dụng vào sản xuất, đời sống. Tỉnh xác định đây cũng là nơi lưu giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá góp phần thực hiện có hiệu quả cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”, tác động tích cực đến nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao dân trí, xoá đói, giảm nghèo, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc. Từ mục đích, ý nghĩa này trong chương trình xây dựng nông thôn mới Quảng Ninh quyết định hoàn thành sớm tiêu chí 100% xã có nhà văn hoá và nguồn ngân sách Nhà nước đầu tư cho mục tiêu này cũng chỉ là hỗ trợ để tạo “cú huých” Nhà nước và nhân dân cùng làm. Vì vậy dù không nằm trong danh mục nhóm dự án, công trình được phép khởi công mới theo Nghị quyết 11, nhưng từ thực tế trên thiết nghĩ không nên cứng nhắc áp dụng quy trình giải ngân nguồn vốn hỗ trợ xây dựng nhà văn hoá như đối với các nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản khác trong thực hiện Nghị quyết 11 của Chính phủ.
