Trước đây, công tác GPMB của các dự án chỉ được thực hiện sau khi dự án đã được phê duyệt, được cấp đất và phải thông qua hội đồng GPMB huyện, thị xã, thành phố.
Do đó chủ đầu tư phải mất từ 1 đến 2 năm mới có đất để xây dựng công trình, chưa kể việc GPMB bị vướng mắc do chưa có quỹ nhà, đất tái định cư, hay người dân phản đối, chây ỳ không chịu di dời kéo dài thời gian triển khai dự án nhiều năm. Với nhiệm vụ tạo “đất sạch” đáp ứng yêu cầu thu hút đầu tư và tăng nguồn thu ngân sách cho tỉnh, những năm qua Trung tâm Phát triển Quỹ đất (Sở Tài nguyên và Môi trường) đã tập trung phối hợp với các ngành, địa phương và chủ đầu tư trong việc xử lý các vướng mắc về bồi thường đảm bảo việc xử lý đúng nguyên tắc và tháo gỡ những khó khăn góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh.
Để hoàn thành nhiệm vụ, Trung tâm tập trung xây dựng cơ chế chính sách về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đúng quy định pháp luật sát với thực tế của từng địa phương; kịp thời tham mưu cho UBND tỉnh bổ sung sửa đổi những thay đổi về chính sách đất. Ngoài GPMB tạo quỹ đất cho các dự án phát triển công trình công cộng, khu đô thị, công nghiệp, chế xuất... Trung tâm còn quản lý quỹ nhà đất phục vụ cho việc tái định cư, tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất, đào tạo, chuyển đổi ngành nghề cho các hộ dân khi bị di dời, thu hồi đất.
Trong những tháng đầu năm nay, Trung tâm Phát triển Quỹ đất đã lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho 40 hộ gia đình có đất bị thu hồi tại hai dự án là Trường Đại học Hạ Long - TKV và dự án Trung tâm Thể thao Vùng Đông Bắc thuộc 2 phường Đại Yên và Hà Khẩu, TP Hạ Long. Trung tâm đã tiến hành đo đạc, trích lục hồ sơ kỹ thuật từng thửa đất bị thu hồi và niêm yết công khai phương án xây dựng chi tiết của hai dự án trên. Dự kiến đến tháng 9 năm nay hai dự án này sẽ có mặt bằng “sạch”. Sau khi hoàn thành việc đền bù khu đất của Sở Công nghiệp cũ (phường Hồng Hải, TP Hạ Long) tới đây sẽ tiến hành tháo dỡ, bàn giao mặt bằng và tổ chức đấu giá. Riêng dự án một số phân khu chức năng quy hoạch đô thị sinh thái Hạ Long, Trung tâm đang tiến hành lập quy hoạch tổng thể.
Ông Nguyễn Cao Dũng, Giám đốc Trung tâm Phát triển Quỹ đất cho biết: “Trong quá trình triển khai GPMB Trung tâm đang gặp nhiều khó khăn như: hồ sơ đất không rõ ràng, nguồn gốc đất phức tạp, có nhiều loại đất trong ô thửa; chính sách về bồi thường hỗ trợ từng lúc chưa phù hợp. Bên cạnh đó, thời gian qua, các ngành hữu quan nhiều lúc chưa thật sự tích cực, hoặc thiếu đồng bộ trong phối hợp giải quyết các vấn đề liên quan đến bồi thường, hỗ trợ GPMB”.
Để khắc phục những khó khăn trên, rất cần có sự vào cuộc tích cực, đồng bộ của các ngành hữu quan bởi các dự án khi tiến hành GPMB vẫn phải thông qua hội đồng GPMB cấp huyện, thị xã để xác minh nguồn gốc đất đai và diễn biến quá trình sử dụng đất... Cần thực hiện xây dựng các khu tái định cư đồng bộ về hạ tầng trước khi quyết định thu hồi đất nhằm đảm bảo ổn định nơi ở và đời sống của người dân bị thu hồi. Theo ông Nguyễn Cao Dũng, đối với các khu trung tâm, đô thị lớn như TP Hạ Long, quỹ đất bố trí tái định cư khó khăn nên thời gian tới cần có hình thức bố trí tái định cư mới đó là xây dựng nhà chung cư. Giải quyết được những vấn đề trên sẽ góp phần nâng cao hơn nữa hiệu quả bồi thường, GPMB tạo được quỹ “đất sạch” cho tỉnh.
