(Đồng chí Lưu Văn Dần, Phó Chi cục trưởng Chi cục Nuôi trồng thuỷ sản trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh)
- Xin ông cho biết tình hình dịch bệnh trong nuôi cá nước ngọt trên địa bàn tỉnh hiện nay như thế nào? Nguyên nhân phát sinh dịch bệnh là gì?
+ Khoảng thời gian từ cuối tháng 5 đầu tháng 6, tại xã Yên Đức (Đông Triều) đã có hiện tượng cá chết rải rác tại một số ao nuôi và hiện tượng này đã bùng phát trong khoảng thời gian từ ngày 15 đến 20-6 với 57 hộ nuôi xuất hiện tình trạng cá chết. Tính đến thời điểm này, dịch bệnh đã lây lan ra diện rộng tại hầu hết diện tích ao nuôi trên địa bàn huyện Đông Triều với diện tích nhiễm bệnh trên 130ha, trong đó nhiều nhất là các xã Hoàng Quế (80ha), Yên Đức (20ha), Hồng Thái Tây (30ha). Cá tại những diện tích ao nuôi này có các biểu hiện da tối màu, mắt lồi, bơi mất định hướng và chết hàng loạt.
Ngay khi có hiện tượng cá chết, Chi cục Nuôi trồng thuỷ sản đã phối hợp với Trung tâm Khoa học Kỹ thuật và Sản xuất giống thuỷ sản Quảng Ninh lấy mẫu bệnh phẩm để kiểm tra, phân tích. Kết quả phân tích cho thấy, toàn bộ các mẫu bệnh phẩm đều bị nhiễm vi khuẩn Streptococcus sp. Nguyên nhân dịch bệnh bùng phát được xác định là do môi trường nuôi bị ô nhiễm trong điều kiện nắng nóng; hàm lượng các khí độc trong ao nuôi như NH3, H2S, NO2 cao gấp nhiều lần so với giới hạn cho phép; mật độ cá nuôi cao, trung bình từ 2-3 con/m2, thậm chí có hộ nuôi với mật độ rất cao từ 4-5 con/m2. Bên cạnh đó, do có một số hộ nuôi khi có hiện tượng cá chết đã vớt cá và thải ra nguồn lấy nước chung, là điều kiện để dịch bệnh lây lan nhanh.
- Trước tình hình dịch bệnh hiện nay, Chi cục có khuyến cáo gì với bà con nông dân?
+ Ngay vào đầu vụ, trước những diễn biến phức tạp của thời tiết và tình hình dịch bệnh, Chi cục Nuôi trồng thuỷ sản đã tham mưu cho Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ra các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các biện pháp phòng trừ dịch bệnh, vệ sinh, xử lý môi trường đối với nuôi trồng thuỷ sản, trong đó có văn bản hướng dẫn số 70/NTTS về việc hướng dẫn các biện pháp phòng trị bệnh cho cá nước ngọt. Tuy nhiên, các văn bản hướng dẫn này đã không được bà con thực hiện nghiêm ngặt kết hợp với điều kiện khắc nghiệt của thời tiết dẫn đến dịch bệnh phát sinh và lây lan ra diện rộng. Trước tình hình dịch bệnh như hiện nay, bà con nông dân phải kịp thời vớt cá chết đem chôn lấp, không vứt ra nguồn nước cấp cho các ao nuôi để tránh lây lan bệnh trong chính ao nuôi và lây lan sang các khu vực khác; nước ao nuôi không được thải ra môi trường; cần tiến hành khử trùng nước ao nuôi trong vòng từ 1-3 ngày sau đó mới cấp thêm nước hay thay nước mới, nếu có điều kiện nâng mức nước ao nuôi lên cao để tránh nóng cho cá. Sau khoảng 1 tuần, khi thuốc khử trùng trong ao hết tác dụng, cần bón bổ sung chế phẩm sinh học để cải thiện nhanh môi trường nước ao nuôi. Đi kèm với cải thiện môi trường nước, cần điều trị tích cực bằng cách cho cá ăn thức ăn có trộn thuốc kháng sinh trong vòng từ 5-7 ngày. Bà con chăn nuôi có thể dùng thuốc Docyciline với liều lượng 3g/kg thức ăn trong 2 ngày đầu, sau đó giảm liều xuống 1,5-2g/kg thức ăn trong 5 ngày tiếp theo. Thuốc hoà nước trộn đều vào thức ăn, sau đó dùng dầu ăn bao một lớp mỏng bên ngoài, để ráo trong 30 phút rồi cho cá ăn.
Đối với những ao nuôi chưa bị bệnh cần phòng bệnh ngay cho cá bằng cách dùng Iodine pha loãng té đều khắp mặt ao với liều lượng 0,3 lít/1.000m3 nước ao nuôi. Dùng liên tiếp trong 3 ngày. Sau khoảng 1 tuần, khi thuốc khử trùng trong ao hết tác dụng, cần bón bổ sung chế phẩm sinh học để cải thiện môi trường nước ao nuôi. Nếu ao cá có hiện tượng cá bơi bất thường, bơi mất định hướng hoặc màu sắc cá thay đổi thì cho cá ăn thức ăn có trộn thuốc kháng sinh như khi trị bệnh cho cá và có thể cho cá ăn thức ăn có trộn Vitamin C (lưu ý bà con không trộn chung Vitamin C với thuốc kháng sinh). Cần tính toán lượng thức ăn cho cá vừa đủ, tránh dư thừa thức ăn làm cho cá chết nhanh hơn. Trong những ngày nắng nóng, tuyệt đối không thải trực tiếp phân gia súc xuống ao nuôi, điều này sẽ làm tăng tiêu hao oxy trong nước, tăng hàm lượng khí độc và mầm bệnh trong ao.
- Xin cảm ơn đồng chí!
