Trong số nhiều dự án trồng rừng đã được triển khai thực hiện, dự án trồng rừng Việt - Đức được đánh giá có hiệu quả cao, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân.
Từ nguồn kinh phí viện trợ không hoàn lại của Cộng hòa Liên bang Đức, nhiều cánh rừng như được tiếp thêm màu xanh. Đời sống kinh tế của một bộ phận người dân ở những khu vực vùng sâu, vùng xa, miền núi còn khó khăn trong tỉnh từng bước được nâng cao.
Dự án trồng rừng Việt - Đức đang được người dân huyện Tiên Yên triển khai rất có hiệu quả trong những năm qua.
Dự án được thực hiện từ năm 2000, trên quy mô trên 15.500 ha rừng với mục tiêu trồng, khoanh nuôi, xúc tiến tái sinh và quản lý bền vững rừng tại 135 thôn, bản của 24 xã thuộc các huyện Bình Liêu, Ba Chẽ, Tiên Yên, Đông Triều và TP Móng Cái. Ngay khi bắt đầu thực hiện, tỉnh đã thành lập Ban chỉ đạo điều hành dự án từ tỉnh đến cấp cơ sở với những bước triển khai hết sức cụ thể. Các hoạt động của dự án được xây dựng, ban hành quy chế quản lý nhằm xác định rõ chức năng, nhiệm vụ mỗi cấp. Trong 2 năm đầu tiên, dự án tập trung vào công tác quy hoạch sử dụng đất thôn bản có sự tham gia của người dân. Sau đó công tác điều tra lập địa được tiến hành nhằm xem xét điều kiện đất đai, điều kiện tự nhiên để đưa ra cây trồng phù hợp với từng địa phương. Đây là một nét khác biệt mang tính ưu việt hơn các dự án khác đã thực hiện. Dự án trồng rừng Việt Đức có ưu điểm nổi bật là quyền lợi của người trồng rừng được xác định rõ ngay từ khi tham gia. Hộ nông dân tham gia thực hiện dự án trồng từ 0,5-2 ha rừng, khoanh nuôi, chăm sóc và bảo vệ 2 ha sẽ được tập huấn kỹ thuật trồng rừng và làm vườn rừng. Được cung cấp vật tư trồng rừng bao gồm cả cây con và phân bón miễn phí theo diện tích trồng rừng đã được đăng ký. Đồng thời còn được hỗ trợ kinh phí bù đắp công lao động khi đầu tư vào trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng thông qua tài khoản tiền gửi tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; quy định việc rút tiền trong thời gian 8 năm, đến thời điểm cây trưởng thành. Như vậy, người dân tham gia dự án có nghĩa vụ thực hiện đúng những tiêu chuẩn quy định của dự án, đảm bảo rừng phát triển tốt. Người dân được hỗ trợ không hoàn lại về cây giống, vật tư phân bón, công trồng chăm sóc nên rất tích cực tham gia dự án. Dự án trồng rừng Việt - Đức đặc biệt ưu tiên phụ nữ đứng tên tài khoản, được nhận quyền sử dụng đất lâu dài (50 năm), được cấp sổ đỏ trên mảnh đất sử dụng và hưởng lợi toàn bộ sản phẩm rừng trồng dự án của gia đình mình. Sau khi thu hoạch rừng, người dân tham gia dự án chỉ phải trích lại 1% giá trị để địa phương thực hiện công tác tái tạo lại rừng đối với loại cây khai thác 1 lần; 2% đối với cây khai thác nhiều lần trên một lần khai thác.
Các hộ dân tham gia dự án được bầu nhóm trưởng nhóm nông dân trồng rừng, là người đại diện quyền lợi và nghĩa vụ cho các hộ nông dân tham gia trồng rừng thuộc dự án. Người trồng rừng cũng được tham gia lựa chọn các loại cây trồng phù hợp với đất đai, điều kiện thổ nhưỡng, canh tác của gia đình. Ban quản lý thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo cán bộ các cấp và nông dân tham gia dự án nhằm nâng cao năng lực cho cán bộ các cấp, đồng thời nông dân tham gia dự án có thêm những hiểu biết về kỹ thuật lâm nghiệp như, xây dựng hệ thống đường băng cản lửa, cách phòng cháy chữa cháy rừng, cách vun xới, bón phân, phát dọn thực bì trồng rừng v.v.. Dự án trồng rừng Việt - Đức cũng đã triển khai thực hiện các vườn ươm, sản xuất các loại cây giống. Qua thực tế sản xuất, đến nay người dân đã nắm chắc được kỹ thuật gieo tạo cây con và có thể tự mình tổ chức, xây dựng vườn ươm, sản xuất cây con đủ tiêu chuẩn, chất lượng không chỉ phục vụ cho dự án mà còn góp phần thúc đẩy các dự án lâm nghiệp khác tại địa phương. Hiện nay dự án trồng rừng Việt - Đức đã cơ bản kết thúc giai đoạn đầu tư. Các hộ dân tham gia dự án đang chuyển sang giai đoạn chăm sóc, bảo vệ và thu hoạch. Tổng diện tích trồng và khoanh nuôi tái sinh từ khi bắt đầu thực hiện dự án đến nay khoảng trên 7 nghìn ha, chăm sóc trên 4.500 ha, mở được hàng nghìn tài khoản và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân tham gia thực hiện dự án. Cách làm này đã giúp cho người dân tham gia dự án thấy rõ quyền lợi của mình, bởi đó là tài sản của chính họ nên không chỉ hăng hái mà còn rất trách nhiệm từ khâu trồng đến chăm sóc và bảo vệ rừng.
Dự án trồng rừng Việt - Đức đã mở ra một phương pháp quản lý, tổ chức thực hiện các dự án trồng rừng mới, rất ưu việt. Dự án trở thành động lực góp phần thực hiện tốt chính sách giao đất, giao rừng của Nhà nước, nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân về bảo vệ tài nguyên.
Năm 2010, theo kế hoạch, dự án trồng rừng Việt - Đức sẽ trồng mới 500 ha rừng. Đây có thể coi là dự án Việt - Đức 3 tại Quảng Ninh vì qua kiểm tra, phía Cộng hòa Liên bang Đức đánh giá rất cao kết quả thực hiện dự án ở giai đoạn 1 và 2. Từ kết quả này, phía Cộng hòa Liên bang Đức đã quyết định hỗ trợ 100% dự án giai đoạn 3 để thực hiện đầu tư 500 ha của năm nay.
