Khu kinh tế cửa khẩu (KKTCK) Hoành Mô - Đồng Văn, nằm trên phần đất của 3 xã Hoành Mô, Đồng Văn, Đồng Tâm (huyện Bình Liêu), diện tích tự nhiên 204,36km (chiếm 43,2% diện tích tự nhiên của huyện Bình Liêu), được thành lập theo Quyết định 115, ngày 13-9-2002.
Từ khi đi vào hoạt động đến nay, KKTCK Hoành Mô - Đồng Văn đã từng bước phát triển, có những đóng góp lớn cho kinh tế - xã hội của huyện Bình Liêu và xuất nhập khẩu trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Hàng năm KKTCK nộp ngân sách nhà nước khoảng 70-80 tỷ đồng, tạo việc làm cho hàng trăm lao động, góp phần củng cố tiềm lực quốc phòng, giữ gìn an ninh toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc gia biên giới. Trước đây 3 xã nằm ở khu vực cửa khẩu đều là những xã khó khăn, tỷ lệ đói nghèo cao. Đến nay đời sống người dân 3 xã không có hộ đói, số hộ nghèo giảm nhanh hàng năm, chỉ còn khoảng 20% (tương đối thấp so với nhiều xã khác trong huyện). Họ được hỗ trợ nhiều về y tế, văn hoá, giáo dục, điện lưới, nước sạch v.v...
Cửa khẩu Hoành Mô đã được nâng cấp khang trang.
Thế nhưng, theo đánh giá của UBND huyện Bình Liêu trong Dự thảo quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội KKTCK Hoành Mô -Đồng Văn thời kỳ 2011-2020, ở đây vẫn còn một số bất cập, như nguồn lực nội sinh của KKTCK còn thấp kém, chủ yếu dựa vào nguồn thuế nhập khẩu, mà tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu thường không ổn định, phụ thuộc nhiều vào chính sách thường xuyên thay đổi của phía Trung Quốc. Trong khi đó nguồn nhân lực tại chỗ của KKTCK ít, trình độ thấp không đáp ứng yêu cầu phát triển, vì KKTCK nằm ở địa bàn miền núi đặc biệt khó khăn, nguồn nhân lực tại chỗ chỉ thích ứng với các công việc giản đơn, thủ công, khó thích nghi ngay với nền sản xuất hiện đại tiên tiến. Hiện tại, nhiều lao động làm việc trong KKTCK là người từ nơi khác đến. Trong tương lai gần, để đảm bảo yêu cầu về nhân lực phát triển cho KKTCK, nếu cần đến những lao động có trình độ cao, chắc chắn vẫn phụ thuộc vào nguồn nhân lực từ nơi khác. Điều quan trọng hơn nữa là hiện nay giao thông đến nơi cửa khẩu là đường 18C, tuy tuyến đường này đã được khởi công nâng cấp, nhưng có lẽ phải vài ba năm sau mới hoàn thiện. Trong khi đường từ KKTCK Hoành Mô - Đồng Văn đến cảng gần nhất là Cảng Mũi Chùa (huyện Tiên Yên) cũng khoảng 40km. Do vậy, trong tương lai gần, việc thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước đến khu vực cửa khẩu vẫn gặp nhiều khó khăn, trong khi đó nguồn thu từ các hoạt động kinh tế để đầu tư trở lại cho cửa khẩu không nhiều.
Tuy nhiên, theo ông Nình Sinh Nghiệp, Phó Trưởng ban thường trực BQL cửa khẩu Hoành Mô, thì: "Những khó khăn kể trên sẽ nhanh chóng được khắc phục, sau khi QL18A và QL18C (đường Tiên Yên - Bình Liêu đã được UBND tỉnh khởi công nâng cấp mở rộng ngày 20-8-2010) được hoàn thành thì đường đến Cửa khẩu Hoành Mô sẽ là gần nhất so với các cửa khẩu khác của Quảng Ninh. Đó là tiêu chí lớn thu hút các nhà đầu tư đến với KKTCK Hoành Mô - Đồng Văn. Một tiêu chí nữa cũng hết sức khả quan đó là đối diện với KKTCK Hoành Mô - Đồng Văn là khu vực Đồng Trung, thuộc huyện Phòng Thành, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc. Từ năm 1990 đến nay, phía Trung Quốc đã quan tâm đến đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng biên giới của họ. Đặc biệt từ năm 1996, khu vực Đồng Trung được đầu tư nhanh và tương đối đồng bộ. Hiện nay giao thông đường bộ đã được nối liền Đồng Trung với huyện lỵ thành phố Đông Hưng và vùng dân cư trong nội địa Trung Quốc. Tại Đồng Trung đã xây dựng khu vực thương mại, dịch vụ gồm chợ biên giới, hệ thống nhà kho, bãi đỗ xe và khu vực nhà làm việc của các cơ quan chức năng như hải quan, biên mậu, biên phòng... Khi khu vực Đồng Trung phía Trung Quốc phát triển nhanh thì KKTCK Hoành Mô - Đồng Văn cũng có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển tốt".
Năm 2010, huyện Bình Liêu đã hoàn chỉnh bản Dự thảo quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội khu kinh tế cửa khẩu Hoành Mô - Đồng Văn để trình Chính phủ và các bộ ngành trung ương. Qua đó sẽ xây dựng KKTCK Hoành Mô - Đồng Văn trở thành khu kinh tế đa ngành, đa chức năng, trung tâm liên kết trên tuyến biên giới Việt - Trung, để lôi kéo sự phát triển kinh tế - xã hội vùng Đông Bắc huyện Bình Liêu, trở thành trung tâm thương mại dịch vụ với kết cấu hạ tầng tương đối đồng bộ, hiện đại, nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển giữa miền núi vùng cao với vùng đồng bằng đô thị, tăng về kim ngạch xuất khẩu qua cửa khẩu hàng năm đạt 10-12% thời kỳ 2011-2015, và 14-15% thời kỳ 2016-2020. Không những thế KKTCK Hoành Mô - Đồng Văn còn có nhiều tiềm năng phát triển du lịch văn hoá, du lịch sinh thái. Vì KKTCK nằm gần các khu du lịch lớn của Hạ Long, Vân Đồn, Móng Cái, lại nằm trên đường đi của các tuyến du lịch lớn Hà Nội - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái - Trung Quốc. Do đó trong tương lai gần, KKTCK Hoành Mô - Đồng Văn sẽ xây dựng một số cơ sở lưu trú đạt chuẩn quốc tế để phục vụ du lịch, sẽ đóng góp không nhỏ vào việc phát triển kinh tế của huyện Bình Liêu và của tỉnh Quảng Ninh.
