KKTCK Hoành Mô - Đồng Văn (Bình Liêu): Những thành công bước đầu

Từ thị trấn huyện lỵ Bình Liêu, theo hướng Đông Bắc đến cửa khẩu Hoành Mô và điểm thông quan Đồng Văn. Đây là một trong những vị trí quan trọng thu hút khá nhiều lượng hàng hoá xuất, nhập khẩu qua địa bàn tỉnh.

Với tầm quan trọng đó, Thủ tướng Chính phủ đã cho phép thành lập Khu Kinh tế cửa khẩu Hoành Mô - Đồng Văn theo Quyết định số 115, ngày 13-9-2002 và hoạt động dựa trên Quyết định 53 của Thủ tướng ngày 19-4-2001.
 
Khu Kinh tế cửa khẩu (KKTCK) Hoành Mô - Đồng Văn, huyện Bình Liêu nằm trên phần đất của 23 thôn, khe bản thuộc 2 xã Hoành Mô và Đồng Văn với tổng diện tích hơn 141km2; dân số 6.830 người, chiếm 24,4% dân số huyện Bình Liêu. Toàn khu vực có đường biên giới dài 30km và nằm cách trung tâm huyện khoảng 15km.

Cửa khẩu Hoành Mô đang được đầu tư kiện toàn hạ tầng đáp ứng nhu cầu phục vụ các hoạt động XNK.

Trong những năm qua, nhờ có nhiều chính sách phát triển của Nhà nước và của tỉnh đối với vùng biên giới nói chung và KKTCK nói riêng đã cơ bản làm thay đổi diện mạo vùng dân cư biên giới Hoành Mô - Đồng Văn. Từ một khu vực lệ hộ đói nghèo chiếm đại đa số thì nay về cơ bản không còn hộ đói, số hộ nghèo chiếm khoảng 20%. Một trong những điểm đáng ghi nhận đối với khu kinh tế này đó là sự quan tâm đầu tư kết cấu hạ tầng phục vụ cho sự phát triển. Cho đến thời điểm hiện tại trong KKTCK có 22 dự án đầu tư với tổng số vốn là 252 tỷ đồng, bao gồm các dự án về giao thông, trường học, y tế, chợ, thuỷ lợi, nhà công sở, công trình cấp nước. Từ sự quan tâm này, 15 thôn bản trong KKTCK đã có đường ô tô đến trung tâm; đường giao thông liên xã được thảm nhựa. 70% dân số được sử dụng hệ thống lưới điện quốc gia; 64% số hộ được sử dụng nước sạch; trên 200km kênh mương được kiên cố hoá, đảm bảo tưới tiêu cho 85% diện tích gieo trồng.

Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Lô Văn Chắn, Phó Chủ tịch UBND huyện Bình Liêu cho biết: “Với nhiều lợi thế trong đó có QL18C là tuyến đường huyết mạch, có thể kết nối qua biên giới đến thị trấn Đồng Trung, huyện Phòng Thành, tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) nên đã tạo điều kiện thuận lợi cho KKTCK này phát triển theo hướng thương mại dịch vụ. Với 35 doanh nghiệp hoạt động, tỷ trọng XNK hàng năm qua khu vực này không ngừng tăng lên. Nếu như năm 2006, lượng hàng xuất khẩu đạt hơn 12,5 triệu USD, nhập khẩu đạt giá trị hơn 10,9 triệu USD thì đến năm 2009, số hàng xuất khẩu đạt 14,5 triệu USD và hàng nhập khẩu gần 12 triệu USD. 8 tháng đầu năm 2010, tổng kim ngạch XNK đạt khoảng 18 triệu USD và dự kiến đến hết năm đạt trên 25 triệu USD. Các mặt hàng xuất nhập khẩu chủ yếu là hàng hoá nông hải sản, điện gia dụng và một số mặt hàng gia dụng thiết yếu khác”. Đồng chí Phó Chủ tịch UBND huyện còn cho biết thêm, ngoài hoạt động XNK, hoạt động dịch vụ thương mại nội địa cũng đã được mở rộng nâng cấp theo mô hình gắn các điểm dân cư với hệ thống 2 chợ trung tâm 2 xã Hoành Mô và Đồng Văn. Chợ Hoành Mô có 77 hộ kinh doanh trong đó có 18 hộ người Trung Quốc; chợ Đồng Văn có 173 hộ kinh doanh trong đó 25 hộ người Trung Quốc.

Mặc dù KKTCK Hoành Mô - Đồng Văn đã và đang bắt nhịp với sự phát triển, tuy nhiên cho đến nay vẫn chưa có quy hoạch tổng thể cho sự phát triển đó. Vì vậy còn thiếu định hướng dài hạn và chưa có cơ chế chính sách cụ thể để thu hút đầu tư xây dựng đồng bộ hệ thống kết cấu hạ tầng cần thiết đảm bảo cho sự phát triển hiệu quả. Trong khi đó hệ thống hạ tầng đang bị xuống cấp trầm trọng, sự phát triển lại nằm trong thế cạnh tranh gay gắt với các KKTCK khác trên địa bàn tỉnh và trong cả nước. Thêm vào đó nguồn nhân lực tại chỗ ít và trình độ thấp không đáp ứng yêu cầu phát triển…

Để phát triển KKTCK Hoành Mô - Đồng Văn tương xứng với tiềm năng và trở thành một địa bàn trọng điểm kinh tế của huyện Bình Liêu và của tỉnh, bên cạnh những ưu đãi và chính sách của Nhà nước dành cho KKTCK này vẫn cần những “cú hích” mạnh của tỉnh và huyện, trong đó kêu gọi, thu hút đầu tư vẫn là một giải pháp cơ bản nhất.