Ngày 16-12-2003, UBND tỉnh có văn bản số 2111/UB, phê duyệt Dự án trồng tre măng và chế biến măng xuất khẩu trên địa bàn huyện Tiên Yên. Qua đó đồng ý cho Công ty CP Đầu tư và Phát triển kinh tế trang trại thủy sản Thành Tín (Công ty Thành Tín) do ông Văn Trọng Tụy có hộ khẩu thường trú tại Vân Đồn làm Giám đốc, hợp tác với Công ty Kinh doanh thổ sản Đại Hòa (Công ty Đại Hòa) Quảng Đông (Trung Quốc) trồng măng mả trúc (mả trúc) trên diện tích 5.225,8 ha.
Tổng vốn góp của hai bên trong giai đoạn I là 5 triệu USD (vốn cố định 2,4 triệu USD); bên Đại Hòa góp 3,316 triệu USD (63,32%), bên Thành Tín góp 1,834 triệu USD (36,68%). Theo thuyết trình của dự án, măng mả trúc dễ trồng và dễ chăm sóc, ít sâu bệnh lại thích nghi được với nhiều loại đất, nhất là tại các vùng nhiệt đới; có nhiều chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể và măng không bị ảnh hưởng bởi sự độc hại của thuốc trừ sâu. Dự kiến, dự án sẽ cho hiệu quả ngay từ năm đầu tiên với lượng măng thu hoạch ổn định tương đương 2 vạn tấn măng khô/ năm; doanh thu đạt khoảng 15,015 triệu USD/năm, tạo công ăn việc làm thường xuyên cho một vạn lao động địa phương tham gia trồng và thu hoạch. Qua đó dự án được chính quyền và các hộ dân đều hết sức ủng hộ.
Sau 5 năm, diện tích trồng măng mả trúc của Công ty Thành Tín ở Hải Lạng vẫn chưa thành rừng.
Sau khi thống nhất, Công ty Thành Tín phải bắt đầu trồng măng và Công ty Đại Hòa sẽ chuyển tiền (120.627 USD) sang để xây dựng nhà máy chế biến măng. Dự kiến nhà máy sẽ đi vào hoạt động trong tháng 4-2005. Song vì năng lực tài chính của Công ty Thành Tín hầu như không có nên đối tác ngãng ra. Ông Vũ Hùng Thắng, Phó Chủ tịch UBND huyện Tiên Yên cho biết: “Ngay năm đầu hợp tác kinh doanh, Đại Hòa đã hủy hợp đồng; năm 2005, UBND tỉnh chấp nhận đối tác mới mà Công ty Thành Tín đề xuất là Công ty CP Đầu tư Thương mại Bắc Hà (Hà Nội) thì đến đầu năm 2006 Bắc Hà cũng bỏ cuộc”. Qua tìm hiểu được biết, Công ty Thành Tín đã đề nghị Ngân hàng huyện ghi là công ty mình có vốn trong tài khoản 1 tỷ VND để tiện “nói chuyện” với các đối tác nhưng không được chấp nhận. Để huy động vốn, Công ty Thành Tín xây dựng cơ chế hợp tác trồng măng với dân, qua đó thu của họ hàng trăm “sổ đỏ” để cầm cố vay tiền của Ngân hàng. ở Tiên Yên, Thành Tín được giao 5.225,8 ha trồng măng trên địa bàn 2 xã là Hà Lâu (4797,6 ha) và Hải Lạng (428,2 ha). Ông Hoàng Vĩnh Hải, Chủ tịch UBND xã Hà Lâu cho biết: “Đất rừng giao cho Công ty Thành Tín thuộc 3 tiểu khu 236, 233, 227 tập trung ở các khe bản như Khe Lệ, Khe Danh, Bắc Buông, Nà Hắc… trong đó có một diện tích đáng kể là rừng đầu nguồn. Công ty Thành Tín được giao đất từ năm 2003 và trồng măng từ năm 2004. Đến nay, tổng diện tích trồng được trên địa bàn cả xã là 200 ha song chỉ có 100 ha là cho măng, nhưng sản lượng không cao, còn lại là “rừng tre đực”. Thế nhưng đất rừng “sổ đỏ” của Công ty Thành Tín không chỉ dừng lại tại Hà Lâu. Qua điều tra, 3 xã ở Đình Lập (Lạng Sơn) giáp với Hà Lâu là Châu Sơn, Kiên Mộc, Bắc Lãng, đã giao đất rừng cho Thành Tín rộng đến 18.000 ha. Song Thành Tín chưa trồng được một khóm măng nào cho huyện bạn. Qua tìm hiểu được biết vì thiếu tiền, từ hơn 5 năm nay, phần lớn đất của Công ty Thành Tín ở Hà Lâu đều bỏ hoang, đơn vị còn đồng ý với chính quyền xã: các hộ dân có xâm lấn vào đất của “dự án măng” thì Thành Tín cũng “bật đèn xanh”. Từ thực tế này, UBND xã Hà Lâu đã nhiều lần đề xuất với huyện thu hồi đất lại để giao cho nhân dân. Ông Lý Văn Bảo, Chủ tịch UBND xã Hải Lạng cho biết: “Công ty Thành Tín động viên dân xã trồng măng trên phần đất của chính họ với cam kết - nếu hộ nào trồng mà gặp rủi ro, đều được Thành Tín bù “theo giá ba rem” cho có lãi(!). Đất rừng của Thành Tín cách trung tâm xã 4km đã trồng từ năm 2005 song tre không cho măng và cũng không mọc thành rừng”. Chúng tôi đến, quả nhiên vậy, có thể do giống măng xấu và đất xấu, tre ở đây trồng đã 5 năm trên diện rộng mà ngọn chỉ phất phơ tầm 3m, lưa thưa vài cành lá, trông rõ cả những đỉnh đồi khá xa. 5 năm trồng mả trúc mà đất ở đây vẫn bị xói mòn. Trong vai người mua hàng, chúng tôi đến văn phòng Công ty Thành Tín. Qua đó mới hay - nhiều nhất là măng khô, cũng chỉ còn hơn tạ. Họ cho biết loại măng khô này cũng bất tiện, muốn ăn, phải ngâm nước trước 2 ngày.
Trong những năm gần đây, đất rừng sản xuất của Tiên Yên thực sự phát huy tác dụng nên nhu cầu cần đất trồng rừng của Tiên Yên là rất lớn. Thế mà phần lớn đất rừng của Thành Tín đều bỏ hoang đã gây nên sự bức xúc cho cả huyện. Hiện tại Thành Tín đã trồng được khoảng 500 ha măng mả trúc. Nên chăng tỉnh khoanh riêng phần đất mà Thành Tín đã thực sự đầu tư trồng măng để lập lại sổ đỏ giao cho họ và thu tất cả diện tích chưa trồng măng, trả lại cho huyện để Tiên Yên sớm cân đối, giao cho doanh nghiệp và các hộ dân thực sự có khả năng tài chính và tâm huyết.
