...Công tác lập quy hoạch trong xây dựng nông thôn mới phải thực hiện trên cơ sở đánh giá thực trạng, nhu cầu, nguyện vọng của người dân tại chỗ, từ đó các đơn vị tư vấn giúp xã hoàn chỉnh thành đồ án quy hoạch chung và dựa trên thực tế để lập quy hoạch chi tiết, phân khu chức năng...
Xác định công tác quy hoạch phải đi trước một bước và là điều kiện tiên quyết cho phát triển nông thôn mới, Quảng Ninh đã có chỉ đạo với những xã đã có quy hoạch thì rà soát lại, những xã chưa có quy hoạch thì tiến hành lập các loại quy hoạch theo quy định. Và trong năm 2011 tập trung rà soát, bổ sung các chỉ tiêu quy hoạch, lập mới và phê duyệt xong quy hoạch xây dựng nông thôn mới cấp xã. Đến nay tất cả các địa phương đều đã phê duyệt xong nhiệm vụ lập quy hoạch xây dựng nông thôn mới ở 125 xã, vấn đề cần quan tâm hiện nay đó là tiến độ thực hiện và chất lượng của quy hoạch.
TỪ CHỦ TRƯƠNG...
Trong xây dựng nông thôn mới tỉnh đã xác định rõ đối với tiêu chí về quy hoạch, cụ thể năm 2011 sẽ hoàn thành 2 loại quy hoạch cấp xã phù hợp với các chỉ tiêu của bộ tiêu chí Quốc gia đó là quy hoạch sử dụng đất và hạ tầng thiết yếu cho phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hoá, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ; quy hoạch phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội – môi trường theo chuẩn mới, quy hoạch bố trí dân cư, phát triển các khu dân cư mới và chỉnh trang các khu dân cư hiện có theo hướng văn minh, bảo tồn được bản sắc văn hoá tốt đẹp, gắn việc bố trí dân cư với việc tránh các nguy cơ thiên tai. Riêng đối với quy hoạch thứ 2 phải thực hiện rà soát điều chỉnh quy hoạch các công trình cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế, xã hội và môi trường trên địa bàn gắn với hệ thống của từng vùng theo tiêu chuẩn do các bộ, ngành liên quan ban hành.
Vùng trồng lúa kém hiệu quả ở xã Sông Khoai (Yên Hưng) đã được quy hoạch thành vùng nuôi trồng thuỷ sản tập trung.
Trong quá trình triển khai quy hoạch cụ thể ở cấp xã, tỉnh đã có chỉ đạo cơ bản tôn trọng hiện trạng, chủ yếu là chỉnh trang lại. Người dân phải được trực tiếp tham gia vào quy hoạch và chấp nhận, tuân thủ những quy định ấy, các nhà tư vấn chỉ giúp đỡ về mặt kỹ thuật là chính. Mặt khác, để có được những sự hoạch định tốt, phải khảo sát, đánh giá nắm bắt hiện trạng về nông thôn của địa phương, so với 19 tiêu chí nông thôn mới. Việc quy hoạch ở cấp xã phải do UBND cấp xã chủ trì, UBND cấp huyện phê duyệt. Ngân sách Nhà nước sẽ đầu tư 100% để làm các quy hoạch chung, vùng sản xuất tập trung, khu trung tâm xã, dân cư, còn lại các quy hoạch khác huy động vốn từ các đơn vị chuyên ngành.
...ĐẾN THỰC HIỆN
Để triển khai công tác lập quy hoạch xây dựng nông thôn mới, ngành Xây dựng, NN&PTNT, Tài nguyên và Môi trường đã chủ động phối hợp với các Viện, Học viện tiến hành mở các lớp tập huấn cho lãnh đạo UBND các địa phương; lãnh đạo và cán bộ địa chính xây dựng của 125 xã, phường và các đơn vị tư vấn tham gia làm công tác quy hoạch về quy hoạch xây dựng, sản xuất và sử dụng đất trong chương trình xây dựng nông thôn mới. Các địa phương đã phối hợp với các ngành, đơn vị tư vấn thực hiện các bước lập quy hoạch trên địa bàn. Đến hết tháng 4 toàn bộ 125 xã đã phê duyệt xong nhiệm vụ quy hoạch. Trong quá trình thực hiện một số địa phương thuê các đơn vị tư vấn thực hiện khoanh vùng, phân loại theo cụm có những điểm chung về mặt kinh tế - văn hoá - xã hội để đẩy nhanh tiến độ. Điển hình như huyện Đông Triều đã uỷ quyền cho Phòng Kinh tế ký hợp đồng với 4 đơn vị tư vấn thực hiện lập quy hoạch xây dựng nông thôn mới ở 3 khu vực khác nhau. Cụ thể Công ty CP Vương Long lập quy hoạch cho 5 xã An Sinh, Bình Dương, Nguyễn Huệ, Thuỷ An, Việt Dân; Công ty CP Tư vấn quy hoạch xây dựng nhà ở Quảng Ninh lập quy hoạch cho 5 xã Tràng Lương, Bình Khê, Yên Thọ, Hoàng Quế, Yên Đức; Công ty CP Đầu tư tư vấn Đông Dương Quảng Ninh lập quy hoạch cho 7 xã Hồng Phong, Đức Chính, Hưng Đạo, Xuân Sơn, Kim Sơn, Tràng An, Tân Việt; Công ty CP Tư vấn quy hoạch xây dựng miền Bắc lập quy hoạch cho 2 xã Hồng Thái Đông và Hồng Thái Tây. Sau khi được phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch, các đơn vị tư vấn đang xây dựng đồ án quy hoạch cho các xã và huyện đặt mục tiêu phấn đấu sẽ hoàn thành trước 1 tháng so với tiến độ chung của cả tỉnh.
VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN QUAN TÂM
Mặc dù tất cả các địa phương đều đã hoàn thành phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch tuy nhiên qua kiểm tra của cơ quan chuyên môn thấy xuất hiện nhiều vấn đề cần sớm có sự điều chỉnh. Đó là, có xã lồng ghép quy hoạch sản xuất vào quy hoạch xây dựng; số điểm mạng dân cư lập quy hoạch chi tiết cũng chưa thống nhất về nguyên tắc triển khai. Lẽ ra công tác lập quy hoạch trong xây dựng nông thôn mới phải thực hiện trên cơ sở đánh giá thực trạng, nhu cầu, nguyện vọng của người dân tại chỗ, từ đó các đơn vị tư vấn giúp xã hoàn chỉnh thành đồ án quy hoạch chung và dựa trên thực tế để lập quy hoạch chi tiết, phân khu chức năng nhưng do các xã chưa xác định rõ trách nhiệm của mình, nội dung yêu cầu lập quy hoạch mà trông chờ, ỷ lại vào đơn vị tư vấn. Ở cấp huyện khi thẩm định nhiệm vụ quy hoạch còn nhiều hạn chế, do đó dẫn đến dự toán lập quy hoạch của các xã rất khác nhau, có xã trên 100 triệu đồng nhưng có xã lên tới trên 2 tỷ đồng. UBND tỉnh đã có quyết định quy định cụ thể về phương thức triển khai lập quy hoạch nông thôn mới cấp xã, đó là giao cho UBND xã làm chủ đầu tư đồ án quy hoạch. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện mỗi địa phương làm một kiểu. Các địa phương Uông Bí, Đông Triều, Tiên Yên, Móng Cái, Hoành Bồ, Bình Liêu thì giao cho UBND cấp xã làm chủ đầu tư nhưng các địa phương như Yên Hưng, Vân Đồn, Ba Chẽ, Hải Hà, Đầm Hà, Cẩm Phả, Cô Tô lại giao cho cơ quan chuyên môn làm chủ đầu tư mà theo lý giải của các địa phương này là do đây là nhiệm vụ hoàn toàn mới, trình độ của cán bộ cấp xã chưa đáp ứng nếu để các xã thực hiện có thể sẽ làm chậm tiến độ của quá trình thực hiện.
Theo kế hoạch đến hết tháng 6 toàn tỉnh phải hoàn thành việc lập quy hoạch xây dựng nông thôn mới cấp xã, hiện nay các địa phương đang tập trung vào lập đồ án quy hoạch vì vậy cán bộ xã, thôn, bản, làng cần chủ động phối hợp với đơn vị tư vấn tổ chức thực hiện. Đồng thời huy động sự vào cuộc của nhân dân để đẩy nhanh công tác lập quy hoạch chung, làm căn cứ từng bước lập quy hoạch chi tiết, xây dựng từng khu chức năng như khu trung tâm xã, các điểm dân cư, các công trình hạ tầng (chợ, giao thông, thuỷ lợi…) khu sản xuất cũng như triển khai hiệu quả chương trình xây dựng nông thôn mới ở mỗi địa phương.
