Lương thực thực phẩm tăng giá: Vì sao nông dân vẫn lãi ít?

Theo tính toán của các nhà kinh tế, năm 2007 nhóm ngành hàng lương thực thực phẩm có chỉ số tăng giá cao nhất, xấp xỉ 18%. Thực tế trong những ngày cuối năm giá bán trên thị trường của hàng thịt lợn, rau xanh, hai loại sản phẩm chính yếu nhất trong nhóm này thay đổi mỗi ngày một cao hơn.

Lương thực thực phẩm tăng giá: Vì sao nông dân vẫn lãi ít? ảnh 1
Tại vùng rau Cộng Hoà (Yên Hưng) mỗi ngày xuất khoảng trên dưới 10 tấn rau ra thị trường.

Thời điểm giữa tháng 10-2007, giá thịt lợn ba chỉ là 32.000 - 35.000 đồng/kg, thịt mông 40.000 - 45.000 đồng/kg, thịt nạc thăn 45.000 - 50.000/kg thì nay giá thịt ba chỉ là 45.000 đồng/kg, thịt mông 55.000 đồng/kg và thịt nạc thăn là 60.000 - 65.000 đồng/kg, tăng 10-15% so với giá cũ. Mặt hàng rau xanh, dù ở thời điểm chính vụ, người nông dân thu hoạch hàng loạt thì giá bán trên thị trường cũng chưa bao giờ xuống dưới 1.000 đồng/1mớ. Chưa kể một số loại rau luôn giữ giá cao trên 2.000 đồng/mớ như cải sen, cải ngọt, hoặc 4.000 - 10.000 đồng/kg như su hào, su su... Cá biệt có loại rau xanh bán 10.000 - 80.000 đ/kg như rau sống, đỗ khế, thiên lý, súp lơ xanh, bắp cải tím... Giá sản phẩm bán trên thị trường cao bắt nguồn từ giá bán trên đồng ruộng, giữa người trồng được, nuôi được bán cho người mua buôn đạt cao. Dễ nhìn thấy nhất là giá sản phẩm lợn hơi và gạo. Cách đây 2 tháng, giá lợn hơi chỉ khoảng 23.000 - 25.000 đồng/kg, gạo ngon 5.000 - 5.500/kg, thì hiện nay giá lợn hơi ăn no cũng được trên dưới 30.000/kg. Thậm chí những ngày giáp Tết Nguyên đán này các lái buôn lợn ''tay to'' “đánh” nhiều hàng đi Trung Quốc qua đường chợ Móng Cái, khiến giálợn hơi nhiều khi cao hơn 2 - 4 giá. Ấy vậy mà các “thợ thịt” của ta cũng phải chấp nhận nhập để có hàng bán. Đấy là chưa so với cùng thời điểm này năm 2006, giá lợn hơi chỉ ở mức 20.000 - 22.000/kg, thấp hơn 30%. Với sản phẩm gạo người nông dân bán tại chân máy xát cũng có giá 6.500 - 7.500/kg...

Nhìn vào mức tăng giá trên thấy thật phấn khởi cho các mặt hàng nông sản, mừng cho người nông dân. Bởi như vậy có nghĩa là người nông dân vốn bao đời khuya sớm vất vả canh tác nuôi trồng, mà vẫn hiếm đồng tiền mặt trong nhà, mức sống chỉ đạt trung bình trở lại thì nay đã có cơ hội khấm khá, thu lại đồng lãi tương xứng với công sức bỏ ra. Nhưng tưởng là vậy song thực tế lại khác. Nếu xem xét kỹ thì ở đây đang tồn tại một nghịch lý giá lương thực thực phẩm cao nhưng người nông dân vẫn lãi ít, thậm chí giá càng cao, nông dân còn có thể bị thua lỗ.

Chị Nguyễn Thị Châu, nông dân xã Tiền An (Yên Hưng) nói: Năm nay rau đắt giá từ đầu mùa đến cuối mùa. Rau thu hoạch đến đâu bán gọn đến đó. Mỗi sào một vụ trồng từ 1-2 tháng cũng thu được 1,5 - 2,5 triệu đồng, cao hơn năm ngoái. Như vụ bí vừa rồi, người buôn mua tất tật từ cộng bí, hoa bí, quả non, quả già thu được gần 3 triệu đồng/sào, tăng hơn 700.000 đồng so với vụ trước. Tiền thu được nhiều là thế, ấy vậy mà khi hạch toán lại chẳng lãi được bao nhiêu. Như sào bí trên lãi chưa nổi 1,5 triệu đồng, mà cả nhà tôi 3 lao động chăm sóc ngày đêm vất vả hơn hai tháng trời. Thậm chí với các loại rau khác như bắp cải, củ cải, súp lơ còn được ít lãi hơn vụ năm ngoái. Anh Lê Quý Vịnh ở thị trấn Mạo Khê (Đông Triều), một hộ chăn nuôi lợn có tiếng của huyện cho biết: Hai tháng nay giá lợn hơi liên tục tăng nhanh 28 rồi lên 30, 32, sắp tới có thể lên tới 35 nghìn một cân hơi, ấy vậy mà những hộ nuôi lợn như chúng tôi ở đây có ai dám đầu tư chăn nuôi mở rộng như trước kia đâu. Bởi lấy tiền đâu mà đầu tư, hơn nữa càng mở rộng đầu tư càng lỗ, thậm chí còn lỗ nặng nữa chứ không chơi... Vậy tại sao lại có nghịch lý sản phẩm nông sản bán được giá cao mà nông dân vẫn lãi ít? Giải thích điều này, chị Nguyễn Thị Minh Tâm, cán bộ Khuyến nông xã Cộng Hoà (Yên Hưng) tâm sự: Nguyên nhân chính bởi giá vật tư nông nghiệp tăng cao chóng mặt, cao hơn nhiều lần so với tăng giá nông sản. Thời điểm năm 2006, tất cả các chi phí từ phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, các vật liệu che phủ, giống cây, dịch vụ làm đất, thuỷ lợi, điện chiếu sáng... cho một vụ rau trên diện tích một sào chỉ mất khoảng trên dưới 500.000 đồng thì nay đã tăng lên 700 - 900.000 đồng, trong đó riêng chi phí từ các loại phân bón tăng lên gấp đôi. Ngay giá phân bón tháng cuối năm này đã tăng hơn 30% so với 3 tháng trước đây. Đối với ngành chăn nuôi mức độ tăng giá các loại thức ăn cũng cao không kém. Chỉ tính gạo loại xấu nhất cũng đã lên 6.500 đồng/kg, cao hơn 2.000 đồng/kg so với 5 tháng trước đây. Đó là chưa kể giá lợn giống trong 6 tháng nay luôn duy trì ở mức cao chưa từng thấy, 40.000 đồng/kg, gấp 2 lần so với năm 2006. Chính bởi chi phí chăn nuôi tăng quá cao nên chênh lệch giá của sản phẩm bán ra trên thị trường không bù nổi. Với một số hộ muốn giữ nghề, có gắng chăn nuôi với số lượng lớn với phương châm lấy công làm lãi, song đầu tư theo dạng này cần phải có lượng vốn lớn nên số trường hợp như trên không nhiều. Điều này đã khiến các trang trại chăn nuôi gia súc, gia cầm, các hộ chăn nuôi gia đình với số lượng lớn cứ teo dần. Được biết, hiện nay xã Cộng Hoà chỉ còn một hộ chăn nuôi lợn tập trung trên 100 con (đã giảm đi gần 200 con so với cùng kỳ năm 2006) là gia đình anh Trần Văn Quảng, ở thôn Hưng Hoà...

Thực tế những tháng cuối năm này giá vật tư nông nghiệp đều tăng cao và không ổn định. Dạo qua một số điểm đại lý bán các mặt hàng này ở vùng chuyên canh rau Cộng Hoà, Tiền An (Yên Hưng) và xã Hưng Đạo (Đông Triều) thấy mỗi nơi tăng một giá, trong từ khoảng 20 - 30%. Tiêu biểu như các loại phân đạm, kali, phân hữu cơ tăng lên 1.000 đồng - 2.000 đồng/kg. Cá biệt có loại sản phẩm trong vòng 2 tháng tăng giá lên trên 40% như phân urê từ 6.000 - 8.500 đồng/kg, phân lân tăng từ 250.000 - 320.000 đồng/bao. Các loại thức ăn gia súc, gia cầm tăng ở mức độ cao hơn như cám ngô tăng từ 32.000 đồng (thời điểm tháng 9- 2007) lên 52.000/bao, cám ăn thẳng của lợn, gà tăng từ 130.000 đồng (thời điểm tháng 11-2007) lên 175.000 đồng/bao loại 25kg.

Giá lương thực, thực phẩm tăng cao song vẫn không chạy đua nổi với cơn lốc tăng giá tràn lan, không kiểm soát ở các mặt hàng vật tư nông nghiệp. Điều đó đã khiến người nông dân làm nhiều mà ít lãi. Và vì thế mà đời sống người nông dân vẫn chưa được cải thiện đáng kể nếu không muốn nói là càng khó khăn hơn, nhất là trong thời điểm tăng giá mọi mặt hàng tiêu dùng chóng mặt như hiện nay.

Cùng chuyên mục